Álem • 07 Qazan, 2020

Aspan Gallery alǵash ret Londonda

133 ret kórsetildi

Elimizdiń zamanaýı óner galereıasy Aspan Gallery tanymal sýretshiler Almagúl Meńlibaeva men Erbosyn Meldibekovtiń kórmesin Ulybrıtanııada ashyq dep jarııalady. Londondaǵy mýzeıler aýdanynyń qaq júreginde oryn tepken art-habta ótip jatqan kórme – óner galereıasynyń alǵashqy jobasy.

Erbosyn Meldibekov, «Mýtasıı», 2007

Keńestik tanymal avangard ókil­deriniń biri, qylqalam sheberi Ser­geı Kalmykovtyń (1891-1967) «Álem­de qozǵalyssyz dúnıe joq: núkte bolý qıyn, syzyq bolý ońaı» degen sózderi kórmeniń ataýy retinde alynǵan. Kalmykov – Ortalyq Azııa­­nyń zamanaýı óneriniń damýy­na, jańǵyrýyna ólsheýsiz úles qos­qan tarıhı tulǵa. 1930-jyl­­­da­ry Kal­mykov Orynbordan Alma­tyǵa qonys aýdaryp, Keńes Oda­ǵy­nyń resmı kórkemsýret stıli – so­sıa­lıstik realızm aıasynan qııal-ǵa­jaıyp álemdi týdyrǵan bolatyn. Ser­geı Kalmykov óz-ózin «kásipqoı danyshpan» dep ataǵandaı, osynaý sóz tirkesi qos sýretshiniń eki túrli tanymyn, eki túrli bolmysyn erekshelep turǵandaı.

«Syzyq – Almagúl Meńlibaeva­nyń týyndylaryndaǵy áıel bolmysyndaı bir kúıden ekinshisine ótýdi bildiredi jáne dálme-dál anyqtamanyń bolmaýynan mán­der men beıneler árdaıym jańa túrge kóship otyrady. Al Erbo­syn Meldibekov kerisinshe tarıhı úde­risterdi aıqyn ári naq beıne­leıtindigimen erekshe», deıdi Aspan Gallery dırektory Merýert Qalıeva.

Erbosyn Meldibekovtiń aıtýynsha, Keńes Odaǵy kezinde «Lenın shyńy» atalǵan taýdyń ataýy úsh márte ózgertilse, Tashkent qalasynda aınaldyrǵan júz jyl ishinde bir aımaqta on eskertkish birinen keıin biri aýystyrylyp qoıylǵan. Sýretshi osy mysaldardy Sergeı Kalmykovtyń ómir jolymen salystyra otyryp, «Transformer» (2013 j) jáne «Konkýrs» (2010 j) atty týyndylarynda beınelegen. «Ortalyq Azııada ýaqyt basqasha qarqynmen jyljıdy, sol sebepti bul mańaıdaǵy qubylystar ózgeshe kórinis beredi», degen sýretshi óziniń kórkemdik tájirıbesinde atalǵan qubylystardy beıne, fotosýret, ınstallıasııa jáne performans kómegimen zerdeleı kórsetedi.

– Ulybrıtanııa, Reseı jáne Qy­taı kolonııalary arasyndaǵy kúres kezinde Ortalyq Azııa aýma­ǵynda stra­tegııalyq mańyzy bar bir qala boldy. Azııa qurlyǵynyń ón boıy­na qan júgirtetin transporttyq to­­raptar qala ortalyǵyndaǵy bir núk­tede túıisti. Bul núkte aýmaǵy – 300 m2. Bul oryn júrek soǵysyndaı turaqty ımpýlster jiberse, keıde tip­ti magnıttik daýyldar da týdyrdy, – deıdi sýretshi Erbosyn Mel­dibekov.

Al Ortalyq Azııanyń tál­kek­ke toly tarıhyn zerdelep júr­­­gen Almagúl Meńlibaeva óz jumystarynda erkindikke barynsha nazar aýdarady. Onyń Exodus (2009 j.) atty vıdeo materıalynda qara kıimdi áıel rýhtary burynǵy kons­­lagerdiń qırandysynyń ja­nynda shashtaryn jalbyrata jaı­ǵan. Keler mezette bul kórinis kıiz úı­lerdi buzyp, tıep, ábigerge túsip jat­­qan ózge adamdardyń beınesimen al­masady. Bul óz halqyn Mysyrdan alyp shyqqan Musany ǵana emes, sonymen birge búgingi kóshi-qon daǵ­darysynyń da jaıyn ańǵartady.

1

Almagúl Meńlibaeva, «Exodus», 2009

Almagúl Meńlibaeva úshin ásemdik pen ýaqyt aǵysy S.Kalmykovtyń «syzyq» týyndylaryndaǵydaı áıel sıpattamalarymen sáıkesedi.

– Medıanyń yqpaly maǵan kóp tıdi. Foto, vıdeo materıal­dar ar­qyly meniń qorshaǵan ortaǵa de­gen qatynasymdy ózgertti. Meni shek­teýsiz naqtylyqtardyń baqylaý­shy­syna aınaldyrdy. Matalar, kıiz ben jipter qozǵalysty, qashyqtyqtardy jalǵastyrýdy, keńistikter qurýdy úıretti. Bul qabyrǵaǵa, kedergige, qa­ra qurdymǵa aınala alatyn, bu­rysh­tarsyz keńistikterdi syndyra alatyn, arbap alatyn shym-shy­tyryq arhıtektýralyq materıal, – deıdi Almagúl Meńlibaeva.

Cromwell Place ortalyǵyndaǵy 5 qazannan bastap ashylǵan kórme­lerdiń kóshin bastap turǵan Aspan Gallery kórmesi – ınaýgýrasııalyq baǵdar­lamanyń bir bóligi. Orta­azııalyq sýretshilerdiń múddesin qor­ǵap, qoldaý kórsetip júrgen Aspan Gallery óner ortalyǵynyń uıym­dastyrýshylary shabytty shy­ǵarmashylyq oı qabiletin damytyp, qoǵam kókjıegin keńeıte túsetindigine kámil senedi.

 

Sońǵy jańalyqtar

8 óńirde qolaısyz meteojaǵdaı kútiledi

Aýa raıy • Búgin, 09:41

Elorda oqýshylary qashyqtan oqıdy

Qoǵam • Búgin, 09:24

El birinshiligi bastaldy

Boks • Búgin, 07:42

Dýbaıda daıyndalady

Tennıs • Búgin, 07:40

«Barys» taǵy jeńildi

Hokkeı • Búgin, 07:39

Kishkentaı qutqarýshy

Qoǵam • Búgin, 07:38

Jasandy júrek te ómirdi uzartady

Medısına • Búgin, 07:37

Kardıologter engizgen tehnologııa

Medısına • Búgin, 07:35

Kásiptik oqytýdyń tıimdiligi

Qoǵam • Búgin, 07:33

Jylý qubyryndaǵy apat

Aımaqtar • Búgin, 07:32

Muz qursanǵan Ekibastuz

Aımaqtar • Keshe

Úmit sáýlesi

Saıasat • Keshe

Ult saýlyǵy – uly baılyq

Saıasat • Keshe

Sańlaqtyń sońǵy samǵaýy

Qazaqstan • Keshe

Kitap kókjıegi keńeıip keledi

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar