Rýhanııat • 16 Qazan, 2020

Qaıta oralǵan sırek qus

760 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Bıyl Altaıda kóp jyldan beri ushyraspaı ketken eki qus qaıta paıda bolypty. Qustardy Katonqaraǵaı ulttyq tabıǵı parkiniń ǵylym, ekologııalyq monıtorıng jáne aqparat bóliminiń qyzmetkeri Vladımır Vorobev fotoǵa túsirip te alǵan eken.

Qaıta oralǵan sırek qus

Sýretti túsirgen Vladımır Vorobev

Park qyzmetkeri Vladımır Vorobev Altaıdyń ań-qustaryn sýretke túsirýmen, zertteýmen burynnan aınalysyp keledi. Onyń jeke fotoarhıvinde ulttyq park aýmaǵynda kezdesetin aıý, qas­qyr, quný, túlki, qoıan, elik syndy janýarlardyń bar­ly­ǵy derlik saqtalǵan. Kópte­gen sýreti tanymdyq fotoal­bomdarǵa da engen.

V.Vorobevtiń obektıvine ilingen bıylǵy úlken oljasy – Arsha ementumsyǵy men Alakóz súńgýir qustary edi. Ol Arsha ementumsyǵyn fotosýretke Taýtekeli ózeniniń ań­ǵarynda túsirgen. Tabıǵatta sırek kezdesetin erekshe qusty eń sońǵy ret ornıtolog S.Starıkov Buqtyrmanyń boıynan 2006 jyly kóripti.

Arsha ementumsyǵynyń sal­maǵy – 45-70 gramm ǵana. Dene turqy shaǵyn bolǵanymen tum­syq­tary myqty. Súıekti jemis­terdi op-ońaı shaǵyp jeı beredi. Ba­lapandaryn alǵashqyda usaq jándiktermen, keıin dánmen qorektendiredi eken. Qorazynyń basy qońyr, moıny qyzǵylt, baýyry sur bolady. Mekıeniniń túsi solǵyndaý.

Al Alakóz súńgýir qusty V.Vorobev bıyl Buqtyrma ja­ǵa­laýynda taspaǵa tartypty. Úı­­rekke uqsas bul qus negizinen Syrdarııa, Shý, Ile ózenderiniń tómengi saǵasyn jáne Alakól, Zaısan kólderin mekendeıdi eken. Ornıtologtardyń aıtýyn­sha, 1980 jyldary Alakóz súńgýir kúrt azaıyp ketkendikten Qazaq­stannyń «Qyzyl kitabyna» en­gizi­lipti.

Katonqaraǵaı ulttyq parki­niń aýmaǵy erekshe qorǵalatyn­dyqtan, sırep ketken janýar­lardyń ósimi baıqalady. Endeshe, Altaıǵa oralǵan eki qustyń da sany artary anyq.

 

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Katonqaraǵaı aýdany

Sońǵy jańalyqtar