Nazarbaev Ýnıversıtetiniń ǵalymdary osteoporozben baılanysty synyqtar bolǵan kezde súıek tininiń regenerasııasy prosesin jedeldetýge kómektesetin jasýshalyq terapııanyń jańa ádisin oılap tapty. Bul zertteýdiń nátıjeleri Bioengineering ǵylymı basylymynda jarııalandy.
Súıek tininiń regenerasııasyn zertteı otyryp, Nazarbaev Ýnıversıtetiniń ǵalymdary osteoporoz kezinde súıek tininiń tyǵyzdyǵynyń tómendeýine sebep bolatyn eki faktordy anyqtady. Birinshi faktor – mıneraldy komponentterdi eritip, súıek tinindegi kollagendi buzatyn jasýshalardyń – osteoklasttardyń belsendiliginiń artýy. Ekinshi faktor – súıek tinin quraıtyn jáne qalpyna keltiretin jas jasýshalardyń – osteoblasttardyń sanyn azaıtý.
Zertteýshiler óz jumysynda eresek adamnyń súıek kemigi men maı tininen ajyratýǵa bolatyn mezenhımalyq baǵanaly jasýshalardy (MSK) qoldandy. MSK, óz kezeginde, súıek pen shemirshek tinderiniń jasýshalaryna bóliný qabiletine ıe bolady.
– Biz MSK-ny osteofıldi polımerdiń kómegimen membranalyq ınjenerııa ádisimen túrlendirdik. Sodan keıin jasýshalardy súıek tininiń zaqymdalǵan jerine tikeleı jetkizý úshin olardy jasýshalyq terapııanyń jańa ádisinde qoldandyq. Osylaısha, osteoblasttardyń sany qalpyna keledi jáne osteoklasttardyń belsendiligi tómendeıdi, – deıdi National Laboratory Astana О́mir týraly ǵylymdar ortalyǵynyń ǵylymı qyzmetkeri Iýlııa Safarova.
4 jáne 24 aptanyń ishinde ǵalymdar zerthanalyq egeýquıryqtardyń tórt tobynda shyntaq súıeginiń synýy kezinde súıek tininiń qalpyna kelý áserin baıqady. Eksperımenttiń máni qalypty qalpyna keltirý kezinde jáne ártúrli ýaqyt kezeńderinde polımer-modıfıkasııalanǵan MSK engizý kezinde synyqtardan keıin súıek tyǵyzdyǵynyń qalpyna kelýin baqylaý boldy.
– Eksperımenttiń birinshi aıynan keıin baqylaý tobymen salystyrǵanda eksperımenttik topta súıek tyǵyzdyǵy belsendi túrde qalpyna kelgenin baıqadyq. Osy terapııanyń uzaq merzimdi áserin baǵalaý úshin biz eksperımenttiń taǵy 24 aptasynan keıin súıek tyǵyzdyǵyn taldadyq. Baqylaý tobymen salystyrǵanda polımer-túrlendirilgen MSK engizý sońǵy ıneksııadan keıin 5 aı boıy emdik áserin ustap turýǵa múmkindik berdi, – dep jalǵastyrady óz sózin Iýlııa Safarova.
Zertteý nátıjesinde ǵalymdar polımer-modıfıkasııalanǵan MSK engizilgen janýarlarda súıek tyǵyzdyǵy tezirek qalpyna kelgenin anyqtady. Máselen, 4 aptadan keıin súıek tininiń tyǵyzdyǵy 27,4% - ǵa artty. 24 aptadan keıin 21,5% ósti.
Aıta ketý kerek, ǵalymdar synyqtar kezinde tinderdiń qalpyna kelýin zertteýdi jáne polımer-modıfıkasııalanǵan MSK-nyń emdik qundylyǵyn dáleldeýdi maqsat etti. Endi ǵalymdar bıoqaýipsizdik boıynsha zertteýler júrgizip, klınıkalyq synaqtardy bastaýdy josparlap otyr.
