Otyrardyń týrıstik bolashaǵy aıqyndaldy

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti kúnine oraı Túrkistan oblysy Otyrar aýda­nynda Otyrar qalajurty ma­ńy­nan salynǵan «Otyrar memle­ket­tik arheologııalyq qoryq-mý­zeıi Sapar-ortalyǵy» ekspozı­sııa zaly­nyń ashylý saltanaty ótti.

Is-shara barysynda Mádenıet jáne sport mınıstrligi Máde­nıet jáne óner isteri departa­mentiniń dırektory Kúmis Seıi­tova jáne eli­mizdegi belgili ar­­heolog-ǵalymdar Oty­rar qa­la­­jur­tyndaǵy ǵylymı resta­vra­sııalyq jumystarmen tanysty. Restavrasııalyq jumys­tarmen «Qazqaıtajańartý» RMK dı­rektorynyń mindetin atqarýshy Qanat Tuıaqbaev tanystyrdy. Jıyn­ǵa qatysqan elimizdiń bel­gili ta­rıhshylary, arheolog-ǵa­lym­da­ry Zeınolla Samashev, Jáken Taı­­maǵambetov, Búrkitbaı Aıaǵan jáne Zııabek Qabyldınov tarıhı-mádenı nysandardyń tarıhı shynaıy qabatyn ózgerissiz saqtap qalý mańyzdy ekendigin aıtyp ótti.

Týrısterge keshendi qyzmet kór­setetin ortalyqtyń birinshi qa­baty kelýshilerge qolaıly jaǵ­daı jasaý maqsatynda jab­dyqtalǵan. Iаǵnı demalys oryndary, balalar alańy, kovorkıng alańy bar. Al ekinshi qabatta kóne Otyrar qalasynyń bes kezeńi II-VI Otyrardyń qurylýy, IX-XII Otyrardyń órkendeýi, XIII Otyrar apaty, XIV Otyrardyń qaı­ta qalpyna keltirý kezeńi jáne qazaq handyǵy kezeńindegi Otyrar boıynsha eksponattarmen jabdyqtalǵan.

Ál-Farabıdiń 1150 jyldyq mereıtoıyn atap ótý týraly Mem­leket basshysynyń jarlyǵyna sáıkes Ábý Nasyr ál-Farabıge ar­nalǵan zal kópshilik nazaryna usynylady. Zaldy ashýdaǵy bas­t­y maqsat – farabıtaný ǵyly­myn paıdalana otyryp, tul­ǵaǵa qa­tysty ǵylymı jáne zattaı de­rekterdi meılinshe ashyp kórsetý.

«Uly ustaz ulaǵaty» ta­qy­ryp­tyq ekspozısııalyq jos­paryn qurý barysynda Ábý-Nasyr ál-Farabıdiń ǵy­lym men óner salasyndaǵy eńbek­teri, Otyrardaǵy ǵylym men máde­nıet, ónerge qatysty arte­fak­ti­ler sonymen qatar farabıtaný­shy­lardyń eńbekteri zattaı derek retinde qarastyryldy. Eks­pozısııadan oryn alatyn Farabı bólmesiniń maketinde musylman álemi oıshyldarynyń kósh basynda turyp, shyǵysta kúrdeli algebra, astronomııa taǵy basqa ǵy­lymdardyń damýyna áser etken ózi bolsa, áleýmettik máselede ortaǵasyrlyq gúl­dengen shyǵys qalalarynyń or­talyǵynda bolyp, ǵalymdarmen kez­desip, adam­zattyń úılesimdi ómir súrýine ozyq oıly traktattaryn jazýy, fılosofııa, áleýmettaný, matema­tıka ǵylymyn damytýy. Adam ta­bıǵatynyń aınasy mýzyka ilimin zertteýi, sol ónerdiń mánin ashýy. Uly ustazdyń – ustazdar týra­­ly kózqarasynda shákirtter tár­bıeleýdegi jetistikterge je­te­leıtin joldarǵa tyńǵylyqty pikirin qaldyrýy, qajyrly eńbek, talmas oı zertteýden jalyqpaǵan ǵylym joly osy ekspozısııada kórsetilgen.

Sonymen qatar «Otyrar keshe, búgin, erteń: týrıstik jáne zertteý bolashaǵy» taqyrybyndaǵy respýb­lıkalyq ǵylymı-tájirı­belik onlaın konferensııa ótti. Konferensııa barysynda arheolo­gııa salasynyń jetistikteri, Oty­rar qalajurtyndaǵy ny­san­dar­daǵy restavrasııalyq ju­­mystar nátıjeleri, qazaq da­la­synyń ǵula­malary týraly – dúnıejúzilik ǵy­lym men mádenıette óshpes iz qal­­­dyrǵan uly ǵulama ǵalym Ábý Nasyr ál-Fa­ra­bıden bastap qazaq dalasynda dúnıege kelgen ǵu­la­malardyń shy­ǵar­mashy­lyq murasy men ǵyly­mı eńbekteri bo­ıyn­sha baıan­da­malar oqylyp, mádenı ın­fra­qurylymdy keńeıtý, tarıhı-mádenı qundylyqtardy dáripteý jáne nasıhattaý jumystaryn júr­gizý, mádenı muralardy zert­teýdiń to­­lyqtaı júıesin qurý máseleleri tal­qylandy.