2020 jyldyń 2 jeltoqsanynda Qazaqstan Prezıdenti «2021-2023 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly» Zańǵa qol qoıdy, oǵan sáıkes 2021 jyldyń qańtarynan bastap aılyq eseptik kórsetkish (AEK) 2917 teńgeni quraıdy, eń tómengi jalaqy (MW) ózgerissiz qalady - 42 500 teńge, eń tómengi zeınetaqynyń mólsheri 43 272 teńgege deıin, al eń tómengi kúnkóris deńgeıi 34 302 teńgege deıin ósedi. 2021 jyldyń 1 qańtarynan bastap jasyna baılanysty zeınetaqy tólemderiniń mólsheri jáne eńbek ótili úshin zeınetaqy tólemderi de 7% ósedi.
Birinshi nemese úshinshi balanyń týylýyna bir rettik tólem 110,8 myń teńgege deıin, tórtinshi jáne odan kóp balalar úshin 183,7 myń teńgege deıin ósedi. Kóp balaly analarǵa aı saıynǵy járdemaqy da kóbeıtiledi: 4 balaǵa - 46,7 myń teńgege deıin; 5 balaǵa - 58,4 myń teńgege deıin; 6 balaǵa - 70,1 myń teńgege deıin; 7 balaǵa - 81,8 myń teńgege deıin; 8 balaǵa - 93,3 myń teńgege deıin; 9 balaǵa - 105 myń teńgege deıin; 10 jáne odan kóp balalarǵa - 116,6 myń teńgege deıin ósedi.
2021 jyldyń 1 qańtarynan bastap saýsaq izderin, genomdyq aqparattardy jınaý, óńdeý jáne qorǵaýdy kózdeıtin «Saýsaq izderi jáne genomdyq tirkeý týraly» Zań kúshine enedi.
Qazaqstandyqtar jańa, bıometrııalyq qujattardy - jeke kýálikti (oǵan chıp ornatylǵan) jáne Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń jańa tólqujatyn (sondaı-aq kiriktirilgen chıppen) alý kezinde kezdesedi.
12 jasqa deıingi balalarǵa saýsaq izderin qoıý múmkin emes. 2021 jyldyń 1 qańtarynan keıin 12 jastan 16 jasqa deıingi balalar saýsaq izin olardyń kelisimimen jáne qamqorshysynyń qatysýymen alýǵa bolady, al 16 jastan bastap saýsaq izderi qazaqstandyqtar úshin mindetti bolady. 2021 jyldan bastap qujattaryńyzdy dereý ózgertýdiń qajeti joq, olar olarda kórsetilgen merzim aıaqtalǵanǵa deıin jaramdy bolady. Qazaqstan azamattarynyń saýsaq izderin mindetti tirkeýden ótkizýden bas tartýy 2 AEK kóleminde aıyppul salýǵa ákep soǵady.
2021 jyldyń 1 qańtarynan bastap Qazaqstanda jalpyǵa birdeı deklarasııalaý engizildi.
Ol tórt kezeńde ótedi. Birinshi kezeńde, 1 qańtardan bastap jaýapty memlekettik qyzmetti atqaratyn adamdar jáne olardyń jubaılary deklarasııa tapsyrýy kerek; memlekettik fýnksııalardy oryndaýǵa ýákiletti adamdar jáne olarǵa teńestirilgender, sondaı-aq olardyń jubaılary; «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» KZ jáne «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl týraly» Zańǵa sáıkes tanystyrý mindeti júktelgen adamdarǵa, «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bankter jáne banktik qyzmet týraly», «Saqtandyrý qyzmeti týraly», «Baǵaly qaǵazdar naryǵy týraly». Ekinshi kezeńde (2023 jyldyń 1 qańtarynan bastap) memlekettik mekemelerdiń qyzmetkerleri men olardyń jubaılary, sondaı-aq kvazımemlekettik sektor qyzmetkerleri men olardyń jubaılary deklarasııa tapsyrýǵa mindetti bolady.
Úshinshi kezeńde - 2024 jyldan bastap - zańdy tulǵalardyń menedjerleri, quryltaıshylary (qatysýshylary) jáne olardyń jubaılary, jeke kásipkerler jáne olardyń jubaılary. 2025 jyly jalpy deklarasııa azamattardyń qalǵan sanattaryna áser etedi.
Zeınetaqy eksporty
2021 jyldan bastap qazaqstandyqtarǵa zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin turmystyq jaǵdaıyn jaqsartý, emdelý aqysyn tóleý nemese basqarýshy kompanııalarǵa berý úshin paıdalaný quqyǵy beriledi dep boljanýda. Bul quqyqty qoldana alady: jumys jasaıtyn azamattar tıisti jasynda «jetkiliktilik sheginen» asyp, zeınetaqy jınaqtarynyń qol jetimdi kólemi sheginde; saqtandyrý uıymdarymen zeınetaqy annýıteti sharttaryn jasasqan, olarǵa BJZQ-da qalǵan jınaqtalǵan zeınetaqy qarajatynyń sheginde ómirlik annýıtettik tólemder beretin adamdar; ustalatyn zeınetkerler (onyń ishinde qaýipsizdik kúshteriniń zeınetkerleri) - BJZQ-da qalǵan jınaqtalǵan zeınetaqy qarajatynyń 50% -ynan aspaıtyn mólsherde.
Eger olardyń zeınetaqylarynyń jıyntyq mólsheri (zeınetkerlikke nemese eńbek stajyna, bazalyq zeınetaqymen qosa) joǵalǵan tabysty halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin deńgeıge aýystyrýdy qamtamasyz etse (keminde 40%). Osy erejeni naqty jazǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ekonomıkalyq ósimdi qalpyna keltirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań Prezıdenttiń qaraýynda.
Zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligi merziminen buryn alynǵannan keıin qazaqstandyqtarǵa JST tóleýdi keıinge qaldyrý qamtamasyz etiletinin eskerińiz
Eger olardyń zeınetaqylarynyń jıyntyq mólsheri (zeınetkerlikke nemese eńbek stajyna, bazalyq zeınetaqymen qosa) joǵalǵan tabysty halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin deńgeıge aýystyrýdy qamtamasyz etse (keminde 40%). Osy erejeni naqty jazǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ekonomıkalyq ósimdi qalpyna keltirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań Prezıdenttiń qaraýynda.
Zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligi merziminen buryn alynǵannan keıin qazaqstandyqtarǵa JST tóleýdi keıinge qaldyrý qamtamasyz etiletinin eskerińiz.
EAEO qyzmetkerleri zeınetaqy tólemderine teń quqyly bolady.
2020 jyldyń jeltoqsanynda Prezıdent «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe memleketterdiń jumysshylaryn zeınetaqymen qamsyzdandyrý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» Zańǵa qol qoıdy. Shart jasalǵannan keıin jumys isteıtin qazaqstandyqtar EAEO-nyń basqa elderindegi jumys kezeńderine zeınetaqy ala alady. BJZQ basqa quzyretti organ retinde EAEO basqa elderiniń bılik organdarymen ózara árekettesetin bolady.
Múlik pen jer salyǵy biryńǵaı tólemge biriktirilip, kóp páterli úılerdiń ıeleri úshin jer salyǵy alynyp tastalady, kólik salyǵyn tóleý merzimi esepti jyldan keıingi jyldyń birinshi toqsanynyń sońyna aýystyrylady. «Jer ýchaskeleri men múlikke salynatyn salyq qoldanystaǵy tártipke sáıkes bólek eseptelip, bir mólsherde alynady (bıýdjettik synyptamanyń bir kody). Zań bul normany 2020 jyldan bastap engizýdi kózdeıdi, ıaǵnı 2021 jyly, 2020 jylǵy mindettemelerge sáıkes, onsyz da biryńǵaı múlik salyǵyn tóleý qarastyrylǵan », - dep túsindirdi Memlekettik kirister basqarmasynyń baspasóz qyzmeti.
Jańa salyq zańy
2020 jyly 10 jeltoqsanda memleket basshysy «Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» (Salyq kodeksi) jáne «Salyq jáne basqa da mindetti tólemder týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly »Zańǵa qol qoıdy. Túzetýler ekonomıkanyń birneshe salalaryna qatysty. Osylaısha, ınvestorlar KTS jáne múlik salyǵyn tóleýdi 3 jylǵa keıinge qaldyrýdy kózdeıtin ınvestısııalyq salyq nesıesin qoldana alady. Salyqtar aldaǵy 3 jyl ishinde tólenedi. 2021 jyldan bastap Investısııalyq kelisim qoldanylady. Qujat ınvestordy 10 jylǵa deıin KTS, jer salyǵy, QQS jáne múlik salyǵynan bosatýdy kózdeıdi.
«Sondaı-aq, ınvestısııalyq jobany iske asyrý kezinde shekken naqty shyǵyndardan osy salyqtar boıynsha preferensııalar qoldanylǵannan keıin 10 jyl ótkennen keıin salyq mindettemelerin 20% -dan aspaıtyn mólsherde azaıtý kózdelýde, ınvestısııalar kólemi AEK-ten keminde on bes mıllıon ese ósedi», - dep habarlady Memlekettik kirister komıteti.
Otandyq óndirýshiler úshin 2021 jyldan bastap QQS qaıtarý jeńildetiledi (50% -y joq, tekserýden keıin 50% -y), al taýarlar AEA aýmaǵynda satylǵan kezde kásipkerler QQS-dan bosatylady. Alynǵan kiristiń 3% mólsherinde bólshek saýda salyǵyn engizý de qarastyrylǵan. Bul ereje ýaqytsha bolyp tabylady jáne 2 jyl boıy áreket etedi (2021 jyldan 2023 jylǵa deıin). «Salyq JK túrinde jeke kásipkerlerden, KTS túrindegi zańdy tulǵalardan alynady, sonymen qatar bólshek salyq rejımin tańdaǵandar olardyń aınalym kólemine jáne áleýmettik salyq tóleýshilerine qaramastan QQS tóleýshiler bolmaıdy», - dep habarlady MKK.
Alkogol ónimin eksportqa satýdyń salyq bazasy da túzetiledi
2021 jyldan bastap alkogol men temeki ónimderine (syra men syra sýsyny, elektrondy temekige arnalǵan qyzdyrylǵan temeki, quramynda nıkotın bar suıyqtyq) aksızder stavkasyn kezeń-kezeńimen arttyrý kózdelýde; aksızdeletin taýarlar tizimine benzol, benzanol, nefra, jeńil kómirsýlar qospalary, ekologııalyq otyn qosylady. 2021 jyldan bastap elektrondy shot-faktýralar (EShF) berýge mindetti salyq tóleýshilerdiń tizimi keńeıtildi. Tizim kelesi sanattarmen tolyqtyryldy: QQS tóleýshiler bolyp tabylmaıtyn salyq tóleýshiler, ESF AJ «Vırtýaldy qoıma» modýline kirgen taýarlardy osyndaı salyq tóleýshilerge satqan jaǵdaıda; rezıdent zańdy tulǵalar (memlekettik mekemeler men memlekettik orta bilim berý uıymdaryn qospaǵanda), jumys isteıtin rezıdent emester
QR fılıaly, ókildigi, jeke kásipkerler, jeke praktıkamen aınalysatyn, QQS tóleýshi retinde tirkelmegen, quny 1000 AEK-ten asatyn azamattyq-quqyqtyq mámile boıynsha QR arqyly; salyq tóleýshiler - halyqaralyq júk tasymaldaý qyzmetteri úshin. Túzetýler 2021 jyldyń 1 sáýirinen bastap kúshine enedi.
2021 jyly mıkro jáne shaǵyn bıznes sýbektileri áli de tabys salyǵynan bosatylady
Arnaıy salyq rejımderin qoldanatyn jáne mıkro kásipkerliktiń nemese shaǵyn kásipkerliktiń sýbektileri dep tanylǵan adamdar, onyń ishinde biryńǵaı jer salyǵyn tóleýshiler 2020 jyldyń 1 qańtarynan 2023 jyldyń 1 qańtaryna deıin tólenýge jatatyn somany 100% tómendetedi: korporatıvti (jeke) tabys salyǵynyń somasy (ustalatyndy qospaǵanda) tólem kózinen), Salyq kodeksiniń 686, 687, 695, 700-baptaryna sáıkes eseptelgen; Salyq kodeksiniń 687-babyna sáıkes eseptelgen áleýmettik salyq somasy; Salyq kodeksiniń 704-babyna sáıkes eseptelgen biryńǵaı jer salyǵynyń somasy.
