Eki mıllıondyq turǵyny bar Almaty men Sholpan atany bólip turǵan túzý syzyqty qashyqtyq bar bolǵany – 80 km. Al Alataýdy aınalyp ótetin joldyń uzyndyǵy 460 km, bul avtomobılmen shamamen 6,5 saǵatty quraıdy.
Azııa Damý Banki Ystyqkólge baratyn jeńil marshrýt eki eldiń týrızminiń áleýetin de, týrısterdiń arad týrısterdiń aǵynyn aıtarlyqtaı arttyrady, sonymen bir mezgilde halyqaralyq saıahatshylardyń Ystyqkólge de, Almatyǵa da kelýi edáýir jeńildeıdi dep sanaıdy.
ADB Almaty men Ystyqkól arasyndaǵy jańa qysqa joldyń birneshe baǵytyn qarastyrdy.
Almaty – Uzynaǵash –Kemınniń batys baǵyty úsh qosalqy baǵdardan turady: Novyı Kastek asýy arqyly (2461 m), Masanchı arqyly (2308 m) nemese uzyndyǵy 14,6 km týnnel arqyly. Tek úshinshi qosalqy marshrýt barlyq kólikterge jaramdy jáne jyl boıyna ashyq bolady.
Birinshi qosalqy marshrýtty salýdyń shamasy shamamen eger jol qıyrshyqtas bolsa, 81 mıllıon dollar, al jol asfalt bolsa, 94 mıllıon dollar. Ekinshi qosalqy marshrýt úshin qıyrshyq tasqa 93 mln dollar, asfaltqa 113 mln dollar ketedi. Tonnelmen qosalqy marshrýt áldeqaıda qymbat – $ 518 mln.
Tikeleı marshrýt – Ozernyı asýy – Choń-Kemın – Kúngeı Alataý – Baktýý-Dolonotý –Cholpon-Ata, Ozernyı asýy arqyly (3514 m) 85 km uzyndyǵy, 16 shaqyrymdyq tonneldiń qurylysyn 3000 m bıiktikte salýdy kózdeıdi.
Sol sııaqty qurylys, paıdalaný jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetý ADB mamandary mundaı bıiktiktegi obekttiń ózi qıyn másele deıdi.
Ile-Alataý ulttyq parki arqyly landshaftqa jáne ártúrli janýarlardyń tabıǵı tirshilik etý ortasyna proporsıonaldy áser etpeıtin kólik qozǵalysyn uıymdastyrý qosymsha qıyndyq týǵyzady. Bul marshrýttyń shamamen shamasy $ 587 mln quraıdy.
Almaty – Túrgen – Assy –Shilikti ózeniniń ańǵary – 216 km uzyndyqtaǵy Baısar ańǵary – Ananevo baǵyty sonymen qatar 2900 bıiktikte 12 shaqyrymdyq týnnel salýdy qajet etedi.
Bul baǵyt jeńil avtomobılderge, avtobýstarǵa jáne jeńil júk kólikterine ǵana arnalǵan, bıiktikke baılanysty jol ótetin, ol tek maýsymnan qarashaǵa deıin ashyq bolady. Kapıtaldy shyǵyn – 468 mıllıon dollar.
Qysqa sapar – ártúrli marshrýttyq nusqalarda júrý ýaqyty 1 saǵattan 40 mınýttan 5 saǵatqa deıin bolady – adamdarǵa jıi saıahattaýǵa jáne mysaly, demalys kúnderi týrısterdi osy baǵytqa tartýǵa múmkindik beredi, dep sanaıdy ADB.
Sonymen qatar, Damý ınstıtýtynyń taldaýshylary barlyq marshrýttardy kem degende alty aıǵa ashýǵa bolatyndyǵyn jáne bul shyńy maýsymnyń ortasynan qyrkúıektiń ortasyna deıin jetken Ystyqkóldegi týrıstik maýsymnyń uzaqtyǵyn arttyrady dep atap ótti. Sonymen qatar, týrıstik saparlarǵa degen suranystyń úshten bir bóligi osy úsh aıdan tys ýaqytqa keledi.
Alternatıvti joldaǵy ortasha táýliktik trafık (marshrýttyq nusqaǵa baılanysty) ABEK týrızm boıynsha bas jospardyń konservatıvti ssenarııi boıynsha (Almaty-Bishkek ekonomıkalyq dálizi, ADB qoldaýymen) jáne maýsymnan qarashaǵa deıin táýligine 1000-nan 2750 kólikke deıin bolady dep esepteledi jáne optımıstik ssenarıı boıynsha táýligine 1800-den 6800-ge deıin kólik quraldary.
ADB baıandamasynda alternatıvti joldyń salynýynan týyndaıtyn týrıstik suranysty qanaǵattandyrý úshin AVEK aımaǵyna jalpy qonaqjaılyq sektoryn damytýǵa kúsh salý qajet ekendigi atap kórsetilgen. Sodan keıin eki eldiń JIО́ ondaǵan, tipti júzdegen mıllıon dollarǵa ósedi.
