Qarjy • 14 Qańtar, 2021

Kedendik retteý kodeksinde ne ózgerdi?

446 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

2020 jyly «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Kedendik retteý týraly» kodeks­ke 119 túzetý engizildi. Onyń 111-in «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy usyndy. Usynys­tar negizinen táýekelderdi basqarý júıesin qoldaný tártibin ári kedendik tekserý júrgizý rásimin jetildirý, keden isi salasynda memlekettik qyzmet kórsetýdi sıfrlandyrý, kásipkerlerdiń quqyqtaryn qorǵaý sekildi baǵyttardy qamtıdy.

Kedendik retteý kodeksinde ne ózgerdi?

yujanka.kz

Qazaqstan kásipkerleriniń quqyq­taryn qorǵaý jónin­degi ýákil – bıznes-ombýdsmen Rýstam Júrsinovtiń aıtýynsha, kedendik tekserý júrgizý rásimderin jetildirýge qatys­ty túzetý­ler Májilistegi Nur Otan par­tııasynyń fraksııasy men «Atameken» ult­tyq kásip­kerler palatasy ara­syn­daǵy 2020 jylǵa arnal­ǵan ynty­maqtastyq týraly jol kar­tasyn iske asyrý aıasyn­da ázirlengen. Túzetýler kásipkerlerdiń zań­dy múddelerin qorǵaýǵa, júr­giziletin tekserýler sapa­syn arttyrýǵa, sondaı-aq bıznes­tiń kedendik tekserýler nátı­jelerine shaǵymdanýǵa ketetin ýaqytyn únemdeýge, qarjy­lyq shyǵyndardy tómendetýge múmkindik beredi.

– Kameraldyq kedendik tekserý júrgizý tártibi tolyqtaı ózgerdi. Endi bul rásimge kame­ral­dyq salyqtyq baqylaý ele­ment­teri engizildi. Iаǵnı tekserý barysynda zań buzýshylyq anyq­talsa, kásipkerdi birden ákim­shilik jaýapkershilikke tart­­paı-aq, oǵan bul olqy­lyq­ty óz kúshimen joıýǵa múm­kin­dik beriledi. Sonymen qatar atal­ǵan tekserýlerdiń mer­zimi 6 aıdan 2 aıǵa deıin qys­qar­dy. Sondaı-aq syrtqy eko­no­mıkalyq qyzmetke qaty­sý­shy­lardyń qosymsha qujat­tardy usyný merzimi 5 jumys kúninen 2 aıǵa deıin uzartyldy, – dedi Rýstam Júrsinov.

Bıznes-ombýdsmennyń aıtýynsha, salyqtyq tekserýlerge uqsas kedendik tekserý­diń jańa túri engizilgen. Bul – táýekelderdi basqarý júıesin qol­daný negizinde júrgiziletin keshendi kósh­peli kedendik tekserý. Atalǵan tekserý bekitil­gen jartyjyldyq kestege sáıkes júrgiziledi, bul keste ýákiletti organnyń saıtynda ornalastyrylady. Sondaı-aq kásipkerge 30 kún buryn tekserý júrgiziletindigi týraly habar beriledi.

– Kedendik tekserý qorytyn­dylary boıynsha aldyn ala akt rásimdeledi. Oǵan kásipker ózi­niń kelispeýshiligin bildire alady jáne onyń joldaǵan talap-aryzyn memlekettik kiris organdary qaraýǵa mindet­ti. Sondaı-aq endi kóshpeli keden­dik tekserýlerdi syrtqy eko­no­mıkalyq qyzmetke qatysýshy tirkelgen jeri boıynsha bir ǵana keden organy júrgizetin bolady. Kózdelgen tártipti óreskel buzý faktileri anyqtalǵan jaǵ­daıda kedendik tekserýdi ja­ramsyz dep tanıtyn zańna­malyq norma bekitildi. Atalǵan túzetý engizilgenge deıin ıns­pektorlardyń tekserý júr­gizý merzimderin, rásimdik máselelerdi, suraý salý jáne suraý salynatyn qujattardy qaraý tártibin buzǵanyna qara­mas­tan, tekserý aktisiniń kú­shin joıý jáne ony jaramsyz dep tanýǵa múmkindik bolǵan joq, – dep naqtylady R.Júrsinov.

Salyqtyq tekserýler kezin­de osyǵan uqsas jaǵdaılar oryn alǵan­da apellıasııalyq komıssııa Salyq kodeksiniń jáne Kásipkerlik kodeksiniń normalaryn basshylyqqa ala otyryp, atalǵan tekserýdi ja­ram­­syz dep tanyp, kásipker­diń paıdasyna sheshim shyǵara­dy. Bul túzetý oryn alǵan qaı­­­shy­lyq­tardy joıýǵa jáne syrt­­qy ekonomıkalyq qyz­met­ke qatysýshynyń quqyq­taryn to­lyq kólemde qorǵaý­ǵa múm­kin­dik berdi. Al kórseti­letin memle­kettik qyzmetterdiń sıfrly formatqa kóshýi tıisti ótinishti elektrondy túrde usynýǵa jol ashady. Bul rette qujattardy qaraý merzimi 50 paıyzǵa qys­qartylady jáne yqtımal sybaılas jemqorlyqqa da jol berilmeıdi.

Tutastaı alǵanda, keden organy taýardyń kedendik qu­nyn qaıta qaraǵan jaǵdaıda deklarantty, al keden organy taýarlardy durys jiktemegen kezde jáne buzýshylyqtardy óz betinshe joıǵan kezde keden ókil­derin jaýapkershilikke tart­­paýdy kózdeıtin normalar zań­namalyq túrde beki­tildi. Son­daı-aq osy zań­na­ma­­lyq nor­malarǵa sáıkes, «ASTANA-1» aq­parattyq jú­ıesi jumysynda qatelikter anyq­talǵan jaǵdaıda ákimshilik jaýap­ker­shilikke tartylmaıtyn boldy.

– Keden organdary taýarlardy shyǵarǵan sátten bastap talap qoıý merzimine baılanysty 3-5 jyl ótkenine qara­mastan, kedendik qun boıynsha jáne taýarlardy jikteý boıynsha buryn qabyldanǵan sheshimderdi qaıta qaraý táji­­rıbesin jıi qoldanady. Osyn­daı tekserýdiń nátıjesi bo­ıynsha kedendik bajdar­dy, salyqtardy jáne ósimpul­dar­dy qosymsha esepteý júr­gizi­ledi, sondaı-aq kásipker jaýap­kershilikke tartylady. Al osy túzetýler engizilgennen keıin kásipker memlekettik kiris organdarynyń laýazymdy tulǵalarynyń qatelikteri úshin jaýap bermeıtin bolady, – dedi bıznes-ombýdsmen.

Rýstam Júrsinov bıýdjetke túsetin túsimniń tómendeýine ákep soǵatyn­dyqtan, zań jobasyn qaraý barysynda kedendik tólemder men tekserýlerge qatysty keıbir usynystardyń qol­daý tappaǵanyn atap ótti. Bul usynystar bıyl memle­kettik organdarmen birge qaıta pysyqtalmaq.