Oǵan qosa, ósip kele jatqan jetkinshekterdiń densaýlyǵyn zertteýmen dendep aınalysatyn Dúnıejúzilik balalar qory jetkinshekterdi durys tamaqtandyrýǵa baılanysty paıymdaryn dáıekteı tústi.
Uıym sarapshylarynyń pikirinshe, balanyń densaýlyǵy durys bolýy úshin náresteni týǵannan bastap 6 aıǵa deıin mindetti túrde emizý qajet.
О́ıtkeni, ana sútimen ósirý 5 jasqa deıingi balalardyń ólim-jitimin tómendetýge birinshi kezekte septese alady. Omyraý sútiniń qunaryn eshteńe almastyra almaıdy. Juqpaly aýrýlar ólimi beleń alǵan elderde emshek emizý aıtarlyqtaı nasıhat pen qorǵaýdy qamtamasyz etedi. Tipti ana súti damyǵan elderde de nekrotıkalyq enterokolıt, nárestelerdiń kenetten qaıtys bolý sındromynan bolatyn shetineýdi azaıtady.
Ýyzyna jaryp ósken bala aqyl-esi joǵary tirshilik ıesi retinde adam kapıtalyn arttyryp, artyq salmaq pen semizdik, qant dıabeti jáne balalardaǵy leıkemııa keselderin kemite alady. Sonymen qatar áıelder arasynda sút bezi men analyq bezdiń qaterli isigi, qant dıabeti qaýpin azaıtady.
Eki jastan keıin ata-analar balanyń azyq-túliktiń sapasy men alýan túrliligi boıynsha tolyq tamaqtaný rasıonyn, sondaı-aq jetkilikti mólsherde jáne tamaqtaný jıiligin qamtamasyz etýi kerek.
Máselen, 2016 jyly Ulttyq ekonomıka mınıstrligi emizýli jastaǵy balalardyń tamaqtanýyna zertteý júrgizip, onyń nátıjesinde sábılerdiń 38 paıyzy ǵana alty aıǵa deıin emgenin alǵa tartqany esimizde.
Sonymen birge, sábılerdiń úshten biri (33%) A dárýmeni, temir jáne myrysh sııaqty mańyzdy dárýmenderdi der kezinde almaıtyny, ýaqtyly tamaqtanbaıtyny belgili bolǵan. Sondaı-aq tamaqtaný nátıjesinde 5 jasqa deıingi 168 myń balanyń boıy durys óspeı jatqany anyqtalypty.
Sondyqtan anasyn emetin balalardyń sanyn arttyrý úshin Qazaqstannyń áıelderi kúshteriniń Alıansy memlekettik telearnalarda, radıoda jáne ınternet-portaldarda emshek emizýdi qoldaý úshin belsendi túsindirý jumystaryn júrgizýdi usynyp otyr.
«Búginde balalar taǵamy men emshek sútin almastyratyn basqa da azyqtardyń marketıngin retteý sharalaryn qabyldaý qajet, barlyq saýda ortalyqtarynda, sondaı-aq, kópshilik oryndarda balany tamaqtandyrýǵa arnalǵan ońasha bólmeler uıymdastyrý qajet», deıdi Qazaqstannyń áıelder kúshteri Alıansy basshysynyń orynbasary Azıza Shýjeeva.
Ana ortalyqtarynda jáne barlyq emhanada emshek sútimen emizýdiń 10 qadamyn júzege asyrý jańa týǵan nárestelerdi emshek sútimen qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Áıelder kúshteri Alıansynyń sarapshylary ákelerdi de bul bastamadan qalys qalmaı, perzenti dúnıege kelgennen bastap durys tamaqtanýyn qadaǵalaýǵa jáne 6 aıǵa deıin tek emshek sútimen qamtamasyz etýge erekshe nazar aýdarýǵa shaqyrady.
Sebebi – jalqy. Bala týǵannan keıingi alǵashqy úsh jylda anaǵa ákesiniń kómegi men qoldaýy baǵa jetpes mánge ıe.
ALMATY