Qoǵam • 15 Qańtar, 2021

Álemdegi 10 balanyń 4-eýi ǵana anasyn emedi

336 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ananyń aq sútin eshteńe de almastyra almaıtynyn búginginiń kózi ashyq qyz-kelinshekterine aıtyp, túsindirip otyrýdyń ózi artyq. Ýyzyna jarymaǵan balanyń densaýlyǵynda da, minez-qulqynda da bir kinárat qalatynyn baıaǵylar arnaıy zerttemese de ishki túısikpen bilgen ǵoı. Endeshe Qazaqstannyń áıelderi kúshteriniń alıansy jumys berýshilerdi óz qyzmetkerlerine bala emizetin oryndar uıymdastyrýǵa úndep otyr.

Álemdegi 10 balanyń  4-eýi ǵana anasyn emedi

Oǵan qosa, ósip kele jatqan jetkinshekterdiń densaýlyǵyn zert­teýmen dendep aınalysatyn Dúnıejúzilik balalar qory jet­kinshekterdi durys tamaq­tan­dy­rýǵa baılanysty paıymdaryn dáıek­teı tústi.

Uıym sarapshylarynyń pi­kirinshe, balanyń densaýlyǵy durys bolýy úshin náresteni týǵan­nan bastap 6 aıǵa deıin mindetti túrde emizý qajet.

О́ıtkeni, ana sútimen ósirý 5 jasqa deıingi balalardyń ólim-jitimin tómendetýge birinshi kezekte septese alady. Omyraý sú­­tiniń qunaryn eshteńe almastyra almaı­dy. Juqpaly aýrýlar ólimi beleń alǵan elderde emshek emizý aıtarlyqtaı nasıhat pen qorǵaýdy qamtamasyz etedi. Tipti ana súti damyǵan elderde de nekrotıkalyq enterokolıt, nárestelerdiń kenetten qaıtys bolý sındromynan bolatyn shetineýdi azaıtady.

Ýyzyna jaryp ósken bala aqyl-esi joǵary tirshilik ıesi retinde adam kapıtalyn arttyryp, artyq salmaq pen semizdik, qant dıabeti jáne balalardaǵy leıkemııa keselderin kemite alady. Sonymen qatar áıelder arasynda sút bezi men analyq bezdiń qaterli isigi, qant dıabeti qaýpin azaıtady.

Eki jastan keıin ata-analar balanyń azyq-túliktiń sapasy men alýan túrliligi boıynsha tolyq tamaqtaný rasıonyn, sondaı-aq jetkilikti mólsherde jáne ta­maq­taný jıiligin qamtamasyz etýi kerek.

Máselen, 2016 jyly Ult­tyq ekonomıka mınıstrligi emizý­li jastaǵy balalardyń tamaq­tanýyna zertteý júrgizip, onyń nátıjesinde sábılerdiń 38 paıyzy ǵana alty aıǵa deıin emgenin alǵa tartqany esimizde.

Sonymen birge, sábılerdiń úshten biri (33%) A dárýmeni, temir jáne myrysh sııaqty ma­ńyzdy dárýmenderdi der kezin­de almaıtyny, ýaqtyly tamaq­tanbaıtyny belgili bolǵan. Son­daı-aq tamaqtaný nátıjesinde 5 jasqa deıingi 168 myń balanyń boıy durys óspeı jatqany anyq­talypty.

Sondyqtan anasyn emetin bala­lardyń sanyn arttyrý úshin Qazaqstannyń áıelderi kúsh­teriniń Alıansy memlekettik tele­ar­nalarda, radıoda jáne ınternet-portaldarda emshek emizýdi qoldaý úshin belsendi túsindirý jumystaryn júr­gizýdi usynyp otyr.

«Búginde balalar taǵa­my men emshek sútin almastyratyn basqa da azyq­­tardyń marketıngin ret­teý sharalaryn qa­by­l­daý qajet, barlyq saý­da ortalyqtarynda, son­daı-aq, kópshilik oryn­­darda balany tamaq­tandy­rýǵa arnalǵan ońasha bólme­ler uıymdastyrý qa­jet», deıdi Qazaqstannyń áıel­der kúshteri Alıansy ba­sshy­synyń orynbasary Azıza Shýjeeva.

Ana ortalyqtarynda jáne barlyq emhanada emshek sútimen emizýdiń 10 qadamyn júzege asyrý jańa týǵan nárestelerdi emshek sútimen qamtamasyz etýge múmkindik beredi.

Áıelder kúshteri Alıansynyń sarapshylary ákelerdi de bul bas­tamadan qalys qalmaı, perzenti dúnıege kelgennen bastap durys tamaqtanýyn qadaǵalaýǵa jáne 6 aıǵa deıin tek emshek sútimen qamtamasyz etýge erekshe nazar aýdarýǵa shaqyrady.

Sebebi – jalqy. Bala týǵannan keıingi alǵashqy úsh jylda anaǵa ákesiniń kómegi men qoldaýy baǵa jetpes mánge ıe.

 

ALMATY