Qyzanaqtaǵy vırýsty joqqa shyǵardy

– 2020 jyldyń jeltoqsan aıynda Reseıdiń veterınarlyq jáne fıtosanıtarlyq qadaǵalaý jónindegi federaldyq qyz­meti (Rosselhoznadzor) «Green Capital Kazakhstan», «Green Land Alatau» JShS ónimderinde qyzanaq jemisteriniń qaýipti vırýsy (Tomato brown rugose fruit virus nemese ToBRFV) anyq­talǵanyn, «Greenhouse-Qaztomat» JShS óndiretin qyzanaqty óz elderiniń aýmaǵyna engizýge shekteý qoıǵany týraly habar­­lama jiberdi. Osyǵan baılanys­ty Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Agro­óner­kásiptik keshendegi mem­le­kettik ınspeksııa komıteti shu­ǵyl túrde resmı tekserý uıym­das­tyrdy, – dep habarlady mı­nıstr­liktiń baspasóz qyzmeti.

Habarlamada aıtylǵandaı, ósim­dikter karantıni jónindegi mem­­le­kettik ınspektorlar, son­daı-aq «Fıtosanıtarııa» RMK, «Fı­to­sanıtarlyq dıagnostıka jáne boljamdar ádis­teme­lik orta­lyǵy» RMM jáne «Res­pýb­lıka­lyq ósimdikter karantıni orta­lyǵy» MM mamandary PTR-tal­daý júrgizý maqsatynda synamalar­dy alý úshin «Greenhouse-Qaztomat» JShS-de komıssııa­lyq tekserý júrgizdi. Taldaý úshin Reseı Federasııasynyń «Búkil­reseı­lik ósimdikter karan­tıni orta­ly­ǵynyń» jedel testteri qol­da­nyldy. Yqtımal qateler men kelis­peýshilikterdi boldyr­maý úshin zerthanalyq taldaý ádis­teri reseılik uıymnyń maman­dary­­men birge jasaldy. Sarap­tama qo­rytyndysy boıynsha «Greenhouse-Qaztomat» JShS ónimderinde ToBRFV vırýstary anyqtalmaǵan.

– Sondaı-aq obektıvtilik úshin kompanııa óz bastamasy boıynsha ónimniń synamalaryn «Groen Agro Control» táýelsiz zert­hanasyna (Nıderland) ji­berdi. Qosymsha zertteý nátı­je­leri boıynsha jylyjaı sha­rýa­shylyǵynda vırýs anyqtalǵan joq. Osyndaı komıssııalyq tekserýler «Green Capital Kazakhstan» jáne «Green Land Alatau» jylyjaı sharýashylyqtarynda júrgizildi. Ol jerlerde de vırýs anyqtalmady. Resmı tekserý­ler­diń nátıjeleri veterınarlyq jáne fıtosanıtarlyq qadaǵalaý jónindegi Federaldyq qyzmetke habarlandy, – dep habarlady Aýyl sharýashylyq mınıstrligi.

Agroónerkásiptik keshendegi memlekettik ınspeksııa komıteti Rosselhoznadzordyń is-áreketi EAEO týraly sharttyń talaptaryn óreskel buzady jáne jasandy kedergi bolyp tabylady dep esepteıdi. Osyǵan baılanysty Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııaǵa júginýge nıetti.

Sonymen qatar Aýyl sharýa­shy­lyǵy mınıstrligi vırýstardy anyqtaý faktileriniń durys­tyǵyna kúmán keltirdi. Sebebi Rosselhoznadzordyń Sverdlov referenttik ortalyǵy 2020 jylǵy 11 jeltoqsanda «Greenhouse Kazakhstan» JShS ónimi qaýipti dep qorytyndy shyǵarǵan. Alaı­da kompanııa 24 jeltoqsanda sol par­tııadan synamalar alyp, Búkilreseılik ósimdikter karan­tıni ortalyǵynyń zerthanasynda qaıta saraptama júrgizýdi talap etkennen keıin, atalǵan ónimniń tazalyǵyn rastaıtyn qorytyndy alǵan.

Qazaqstandyq qyzanaq pen burysh ónimderinen vırýs taralady degen aqparatqa baılanys­ty Aýyl sharýashylyǵy mınıstr­ligi Agroónerkásiptik keshen­degi memlekettik ınspeksııa komı­teti elimizdiń barlyq jylyjaı sharýashylyqtaryna jáne res­pý­blıka aýmaǵyna alyp kele­tin qyzanaqtarǵa keshendi tekserý uıymdastyrdy. Zerthana­lyq synaqtardyń qorytyn­dysy bo­ıynsha jylyjaı sharýashy­lyq­tarynda vırýs anyqtalǵan joq.

Desek te, 16 jaǵdaıda Ázer­baı­jannan kelgen qyzanaqtan vırýs anyqtalǵanyn aıta ketý kerek. Qaýipti vırýs juqqan qy­zanaq tıelgen barlyq kólik shekaradan júk eksporttaýshy elge keri qaıtaryldy.