Taýyq taqyryby ótken jyldyń sońynda Parlament Májilisinde jańa Ekologııalyq kodekstiń jobasyn talqylaý barysynda taǵy kóterildi. Zań jobasynyń birinshi oqylymynda óz pikirin bildirgen Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń: «Kodeks jobasyn qarasaq bylaı: mysaly, Qaraǵandy oblysynyń Ulytaý aýdany turǵynynyń 4-5 nemese tipti 1 taýyǵy bar delik. Ol sony deklarasııalaý úshin 700 shaqyrymdaı jerdegi oblys ortalyǵynda ornalasqan oblystyq tabıǵı resýrstar basqarmasyna barýy kerek bolyp shyqty. Osy rette «Bul normany jazǵan adam aýylda bolyp kórdi me eken?» degen suraq óz-ózinen týyndaıdy. Bolmaǵan shyǵar. Shirkin, sol sheneýnikti 2-3 aıǵa aýylǵa jiberse ǵoı. Sonda ol taýyq pen sıyrdyń aıyrmashylyǵyn túsiner edi...» degeni buqaralyq aqparat quraldary men áleýmettik jelide jarysa jazylǵany jadymyzda...
Árıne, búginde mınıstrlikterde bıik laýazymdy qyzmetterdi atqaryp júrgen memlekettik qyzmetshilerdiń teorııalyq biliminiń eshkimnen kem emestigine shák joq. Olardyń arasynda Tuńǵysh Prezıdentimiz – Elbasy usynǵan «Bolashaq» baǵdarlamasymen shetelderdiń úzdik joǵary oqý oryndaryn támamdaǵan, keleshegi zor jas mamandar da az emes. Tek bir «áttegen-aıy» – óńirlerde qalyptasqan naqty ahýaldy, ásirese, ultymyzdyń altyn besigi – aýyl tirshiligin olardyń bári birdeı bile bermeıdi. Taýyqqa qatysty ájýa sózdiń araǵa biraz ýaqyt salyp, taǵy aıtylyp jatqandyǵy – sonyń aıǵaǵy bolsa kerek.
Ortalyq memlekettik organdardaǵy sheneýnikterdiń «Qazaqstan – 2050» Strategııasyna sáıkes, elimizdi «ozyq otyzdyqtyń» qataryna qosý maqsatynda Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń standarttaryn engizýge erekshe yqylas qoıyp otyrǵandyǵy túsinikti. Tek Eýropa elderi men Qazaqstannyń arasyndaǵy aýmaqtyq, demografııalyq aıyrmashylyqtardyń úlkendigi jete eskerilmeı, sonyń saldarynan keıde asyra silteýshilikterge jol berilip jatatyndyǵy jasyryn emes. Buǵan birer mysal keltireıik.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń bir kezdegi ásire reformashyl basshylarynyń solaqaı sheshiminen Qaraǵandy oblysynynyń Shet aýdanyndaǵy 4 myń turǵyny bar Aqjal kentindegi aýrýhana jabylyp, dárigerlik ambýlatorııaǵa aınaldyrylypty. Dárigerlerdiń deni qysqartýǵa ushyraǵandyqtan, medısınalyq kómek alý úshin aqjaldyq naýqastar eski de jalǵyz «Jedel járdem» mashınasymen aýdan ortalyǵy men Balqash qalasyna áýpirimdep baryp júrgenin óz kózimizben kórdik. Sóıtsek, sap-saý jumys istep turǵan aýrýhanany saqtap qalý úshin «eýropalyq standart» boıynsha Aqjal sııaqty kentte 5 myń turǵyn bolýy shart eken...
Al Parlament depýtattary «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstrligi aıqyndaǵan ólshemsharttary boıynsha onsyz da turǵyndarynyń qatary seldirep qalǵan Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy aýyldardyń jartysy bolashaǵy bar tirek jáne seriktes aýyldyq eldi mekender tizbesine engizilmeı, taǵdyrlary qyl ústinde turǵandyǵy durys emestigin sheneýnikterge aıtyp, túsindire almaı júr.Tipti asa kórnekti jazýshy Ǵabıt Músirepovtiń týǵan aýyly – Jańajoldyń tútini túzý ushyp turǵanyna qaramastan, tirek dep tanylǵan kórshiles eldi mekennen birshama alys ornalasqandyǵy sebepti ǵana «jazyqty» bolyp, seriktes eldi mekender tizbesine de ilinbeı qalypty.
Tobyqtaı túıin: sheneýnikterdi osydan on shaqty jyl buryn memlekettik qyzmet salasyna engizilgen «ortalyqtan – óńirge, óńirden – ortalyqqa» qaǵıdatymen aýystyrý isin dáıektilikpen jalǵastyrý qajet sııaqty. Sondaı-aq «Bolashaq» baǵdarlamasynyń túlekteri men Prezıdenttik jastar kadrlyq rezervine kirgizip, úkili úmit artyp otyrǵan bilimdi jastarymyzdy birden ortalyq memlekettik organdarǵa qyzmetke ornalastyrmaı, áýeli jergilikti atqarýshy organdarǵa qyzmetke jiberip, olardyń aımaqtardaǵy shynaıy áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaımen jete tanysyp, tájirıbe jınaqtaýyna basa mán berer bolsaq, utylmasymyz anyq. О́ıtkeni «óńirdi kórmegen – ómirdi kórmegen» degen sózdiń jany bar. Áıtpese taýyq baıǵustyń qulaǵy áli talaı shýyldaýy múmkin...
Káribaı MUSYRMAN,
«Egemen Qazaqstan»
