Qoǵam • 27 Qańtar, 2021

Tar jerde tyǵylysyp... Toı-tomalaqty úıde ótkizýge kóshtik pe?

686 ret kórsetildi

Byltyrǵy jazda koronavırýs pande­mııa­synyń asqynyp, alqymnan alyp turǵan shaǵynda týǵan aýylymdaǵy aǵaıyn­dardyń ahýalyn bilmek bolyp, son­da­ǵy týystarmen habarlastym. «Allaǵa shúkir, aýylymyzǵa indet jetken joq. Tipti biz­ben kórshi turatyn bir qaryndasyń keshe ǵana Qaraǵandyǵa toıǵa baryp keldi...» dep qarap tur baýyrym. «Búkil el boıynsha tó­tenshe jaǵdaı jarııalanǵan qazirgi ýaqytta ol 700 shaqyrymdaı jerdegi qalaǵa barý úshin joldaǵy birneshe blok-beketten qalaı ótip júr?» degen suraǵyma «Ony endi óziń bilesiń ǵoı...» dep jaltaryp, kórshisiniń qupııasyn ashpaýǵa tyrysty...

Dál sol kúnderi astananyń irgesindegi Qaraótkel aýylynda turatyn bir aǵaıyndar da kelin túsirip, sonaý Almatydan kelgen quda­larymen birge asta-tók toı jasap jatqanynda, ústerinen túsken polıseılermen sózge kelip, aıǵaı-shý shyǵaryp, tártipke baǵynar yńǵaı tanytpaǵandyqtan, aıyppul tóleýlerine týra kelgen. Munyń sońy ile Qaraótkelge kire­beris­tegi jol ústine de blok-beket qoıýmen tynǵan.

Tabysynan aıyrylǵysy kelmegen talaı meıramhana men dámhananyń ıeleri de jasyryn toı-tomalaq ótkizýdiń neshe túrli jolyn taýyp alǵandyǵy jarııa bolyp jatyr. Qonaqtardyń kólikterin alysyraq jerge qoıǵyzyp, jasyryn esikten kirgizip, terezeni tumshalap degendeı... Áshkerelengenderi qomaqty aıyppul tólep te jatyr.

Torqaly toı ǵana emes, topyraqty ólim jóneltý kezinde de saqtyq sharalaryna  den qoıyp jatqan jurt shamaly. Tekserýshiler at izin sırek salatyn shalǵaıdaǵy aýyl túgil, memlekettik qyzmetshiler, quqyq qorǵaý organ­darynyń, sanıtarlyq-epıdemııa­lyq qyzmettiń qyzmetkerleri qaptap júrgen aýdan ortalyqtarynyń ózinde kópshilik orynda betperde taqpaıtyndar jıi kezdesedi.

Osyndaı aýyldyq eldi mekende kóp kisi jınalyp, qatań sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptar qadaǵalanbaǵan bataǵa baryp, qaýipti dertti juqtyrǵanyn ózi de bilmeı qalǵan bir tanysymyz arada birer kún ótkende qaladaǵy týǵan aǵasyna qonaqqa baryp, ony da indetke shaldyqtyryp, ekeýi de aıaq astynan mert bolǵanyn estidik.

«Bul bizdi emes, densaýlyǵy syr bergen qarttardy qıratatyn dert qoı...» dep, onsha saqtanbaı, «kúnde jıyn, kúnde toımen» júrgen jastar jaǵy da jaǵalaı aýrý juqtyryp, qaısybireýleri qatty qınalyp, áreń jazylyp, táýbelerine endi kelip jatqanyn kórip júrmiz.

«Jurt nege karantın tártibin qatań saqta­maıdy?» degen saýaldyń jaýabyn izdegen­de, taǵy da «О́ziń – dıýanasyń, kimge pir bolasyń?!» degen naqyl sóz de oıǵa oral­maı qoımaıdy. Karantın kezinde jergilik­ti jerlerde qatań sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptardy eń áýeli ózderi saqtap, jurtqa ónege kórsetýge tıisti memlekettik organdardyń keıbir basshy qyzmetkerleriniń qaramaǵyndaǵylarǵa «eshkimge aıtyp qoımańdar...» dep, kóp kisi shaqyryp, toı-tomalaq  pen as ótkizip nemese «bálenshekeńderge» ruqsat berip júrgendigi jaıly da sybys estilip jatady. Ondaı sheneýnikter qazirgi zamanda «jurttyń aýzyna qaqpaq bolý» múmkin emestigin, «otyz tisten shyqqan sóz otyz rýly elge taraıtynyn» eskermeıtindigin qaıtersiń. Sosyn bylaıǵy jurt ta «ebin taýyp», burynǵydaı asa dúrkiretpegenimen, shaqyrylatyn qonaǵynyń sany qaı kezdegiden bolsyn kem túspeıtin toı-tomalaqty syrt kózden jasyrǵan syńaıda ótkizýge tyrysyp jatady.

Taıaýda oblys ortalyǵynda turatyn bir dosymyz: «Karantın kezinde meıramhanalar men dámhanalardyń qyzmetin shektep qoıǵanymyz durys bolmady ma dep oılaımyn. Sebebi qazir jurt toı-tomalaq jasaýdyń, as berýdiń basqa tásilin taýyp, soǵan jappaı kóship jatyr. Naqty aıtsam, shildehanadan bastap, mereıtoıǵa deıingi otbasylyq toı-tomalaqtar men ólim-jitim jóneltken soń beriletin as, jetisi, qyrqy, jyly – bári meıramhanada emes, jeke úılerde ótkizilip jatyr. Kóp kisi qandaı úıge syısyn, qonaqtar ústel basynda ıyq tirestire, qysylyp-qymtyrylyp otyrady. Onyń ústine kóp úıdiń jeldetkishi de joq. Naǵyz antısanıtarııa! Indettiń taǵy da údep bara jatqanynyń bir sebebi osynda sııaqty», – dedi alańdaýshylyq bildirip.

Iá, quzyrly organdar qyzmetkerlerinen tyǵylysyp, tar úıde syǵylysyp toı-tomalaq ótkizý­diń arty jaqsylyqqa aparmaıdy, aǵa­ıyn! Pandemııanyń ekinshi tolqynynyń qaýpi tó­nip, Qazaqstan taǵy da «qyzyl aımaq­qa» kir­gendigi barshamyzdy qatty oılandyrýǵa tıisti. Qazaqylyǵymyzdy saqtaǵanymyzben, «qazaq­baıshylyǵymyzdan» qutylmasaq, óz taǵdy­rymyzdy ǵana emes, barsha týys-týǵan, dos-ja­randarymyzdyń taǵdyryn hám kúlli halqy­myzdyń taǵdyryn qyl ústine qoıarymyz anyq.

 

Káribaı Musyrman,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Teńge qymbattaıdy

Qarjy • Búgin, 17:30

Qazaqstanda 480 adam koronavırýstan aıyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:55

«Barys» utylyp qaldy

Sport • 06 Naýryz, 2021

Almatynyń ortasyndaǵy kóshe opyrylyp qaldy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Taraz qalasynda 135 otbasy baspanaly boldy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Jansaı Smaǵulov júldege talasady

Sport • 06 Naýryz, 2021

Eldos Smetov kúmis aldy

Sport • 06 Naýryz, 2021

Oraldyq magıstranttar qazaq ádebıetin oqıdy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

«Qaırat» – qola júldeger

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Teńiz kenishinde 5 avtobýs otqa orandy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Uqsas jańalyqtar