Bul málimetterdi «Sentras Sekıýrıtız» AQ taldaý departamentiniń dırektory Marjan Melanıch 2021 jyly búgin Almatyda ótken qazaqstandyq marketıng konferensııasynda aıtty.
Bárinen buryn, 2020 jyly qazaqstandyqtar tamaqqa jumsady. Olar barlyq ónimniń 94% alady. Tıisinshe, bir jyl ishinde tamaq óndirisi 18,4%, al alkogolsiz sýsyndar - 8% ósti. «Biz búkil qazaqstandyq tutynýshylar, sondaı-aq búkil álem boıynsha óz shyǵyndaryn mańyzdy taýarlardyń paıdasyna baǵyttaıtynyn kórip otyrmyz. Tıisinshe, basqa taýarlardyń aınalymy azaıa bastady. Kópshiligi jeńildikpen taýarlarǵa artyqshylyq bere bastady nemese arzan brendterge aýysa bastady», dep atap ótti Marjan Melanıch.
Sonymen qatar, onlaın-dúkenge degen suranys 2020 jyly ósti. Tutynýshylardyń 45% -y bul úshin uıaly telefondardy jıi qoldana bastady, al 38% -y jetkizý úshin eki saǵattan az ýaqyt ketse, qosymsha aqy tóleýge daıyn.
– Biz 2021 jyly azyq-túlik taýarlaryna degen suranys 2020 deńgeıinde qalady jáne azyq-túlik emes taýarlar baıaý qalpyna kele bastaıdy dep kútemiz. Onlaın saýda aınalymy 2020 deńgeıinen ósedi, dedi ol.
Tutyný sektorynyń portreti kelesideı kórinedi: onyń 2019 jylǵy ósimi 20% qurady, bul reıtıngtiń ósýinen ozyp ketti, ol 6% qurady; jalpy kiris - 929,7 mlrd.teńge. Sektordaǵy kompanııalardyń jalpy sany 39 birlikti quraıdy - jyl ishinde olarǵa taǵy úsh kompanııa qosyldy. Jumysshylardyń ortasha sany 896 adamdy quraıdy.
C500 reıtınginde tamaq ónerkásibi 74% quraıdy. 26% -y bólshek jáne basqa taýarlarǵa tıesili. Tamaq ónerkásibi negizinen tamaq (59%), sýsyndar (23%) jáne temeki ónimderi (18%) óndirisimen usynylǵan.
Úsh kompanııa tamaq ónerkásibiniń basty kóshbasshysyna aınaldy. Bul temeki ónimderin 123 mıllıard teńgege satqan JTI. Onyń bir jyldaǵy ósimi 25% qurady. Baǵa draıveri 2019 jyly temeki ónimderine baǵanyń 11% kóterilýi bolǵandyǵy atap ótildi.
Sýsyndar shyǵaratyn RG Brands ekinshi orynda. Kompanııanyń bir jyldaǵy kirisi 66,3 mlrd teńgeni qurap, 25% artty. Bul kórsetkishterge sýsyndar qunynyń 8,8% -ǵa kóterilýi áser etti.
Úzdik kóshbasshylardyń 3-ine kiretin taǵy bir kompanııa - maıly jáne munaı ónimderin shyǵaratyn Eurasian Foods. Onyń 2019 jylǵy kirisi 9 paıyzǵa ósip, 65,6 mıllıardty qurady. Maı, margarın, maıonezdiń 8,6% qymbattaýy baǵanyń draıveri boldy.
C500 reıtıngindegi aýtsaıderler - alkogoldik sýsyndar shyǵaratyn kompanııalar. Bul kiristeri 1,1 mıllıard teńgeni quraıtyn Aıdagýz spırt zaýyty, kirisi 1,6 mıllıard teńge bolatyn Gold Product jáne kirisi 5,5 mıllıard teńgeni quraıtyn Caspian Beverage holdıngi. Sarapshylar mundaı tómen kiristerge korporatıvti basqarýdyń álsiz jaqtary jáne logıstıkaǵa qatysty máseleler sebep dep sanaıdy. Qazaqstandyq on úıdiń toǵyzy Internetke qol jetkize alady, biraq árbir besinshi otbasy ǵana ǵalamdyq jelide taýarlar men qyzmetterge tapsyrys beredi. Qazaqstan Respýblıkasy Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttiginiń Ulttyq statıstıka bıýrosy qazaqstandyqtar qaı onlaın-satyp alýlardy jıi jasaıtynyn jáne olardyń qandaı problemalarǵa tap bolatynyn anyqtady.
Ulttyq statıstıka bıýrosy «2015-2019 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstan Respýblıkasynda baılanys jáne aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalardy damytý» jınaǵyn shyǵardy. Ol baılanys kásiporyndarynyń jumysy jáne úı sharýashylyqtaryn statıstıkalyq baqylaýlardyń nátıjeleri týraly aqparatty jınaqtaıdy. Otbasylardy zertteý úshin qoldanylatyn ádis - saýalnama. Ony 21 myń otbasy ótkizdi. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetteri boıynsha, 2019 jyly jelige qol jetimdi úı sharýashylyqtarynyń úlesi 90% qurady. Bes jyl buryn bul kórsetkish 82% bolǵan.
Absolıýtti jáne salystyrmaly túrde alǵanda, onlaın rejıminde tapsyrys berý kezinde qıyndyqtar týyndaıtyn otbasylar sany az. Qazaqstandaǵy otbasylardyń tek 5%-y jetkizý jyldamdyǵynyń tómendigine shaǵymdandy, úı sharýashylyǵynyń 3%-y tólem kezinde resýrstarǵa qatysty tehnıkalyq problemalarǵa tap boldy. Respondentterdiń 2,5% sapasyz nemese búlingen taýarlardy aldy. Internettegi alaıaqtyq (ónim alynbaǵan, nesıelik kartany teris paıdalaný týraly jazylǵan) 0,9% -dy quraıdy. Sonymen birge, saýalnama kórsetkendeı, respondentterdiń 80%-y jeli arqyly eshteńege tapsyrys bermeıdi, óıtkeni buǵan qajettilik joq. 17%-y satyp alýlardy jeke kezde jasaýdy jón kóredi, eger taýar kórinip tursa, siz ony túrtip kórińiz, kórińiz. Respondentterdiń 6% -y muny qalaı jasaý kerektigin bilmeımin dep jaýap berdi. 2% -y ınternet-dúkenderge senbeıdi, ónimdi qalaı qaıtarýǵa bolatyndyǵy týraly aqparaty joq ...