Ońtústik jáne batys aımaqtardy kúsheıtý jobalary
Elimizdiń ońtústik óńirindegi elektr jelilerin kúsheıtýge qatysty usynystardy qalyptastyrý jónindegi jumys toby quryldy. Jelilerdi kúsheıtýdiń negizdelgen tásilin ázirleý úshin «Samuryq-Qazyna UÁQ» AQ-men birlesip táýelsiz ǵylymı ınstıtýt tartylatyn bolady.
Batys óńirdiń elektr jelilerin kúsheıtý sheńberinde 2021 jyly Teńiz – Qulsary – Atyraý – Inder – Oń jaǵalaý – Oral baǵyty boıynsha 220 kV elektr jelilerin kúsheıtý jumystary bastalady.
Atalǵan jobalar men jańa qýattardy ońtaıly ornalastyrý úshin uzaq merzimdi josparlaýdy qamtamasyz etetin 2035 jylǵa deıingi energetıkalyq teńgerim ázirlenedi. Teńgerimdi ázirleý kezinde batys óńiriniń elektr jelilerin Birtutas elektr energetıkasy júıesimen biriktirýdiń utymdy nusqasy aıqyndalatyn bolady (2021 j. jeltoqsan).
Gaz generasııasy men gıdroenergetıkany damytý
Manevrlik qýat tapshylyǵyn eskere otyryp, mınıstrlik elimizdiń ońtústik óńirinde generasııanyń manevrlik rejımi bar generasııalaıtyn qondyrǵylardy salý jónindegi 4 áleýetti jobany pysyqtady. Jalpy, ońtústik óńirde 2025 jylǵa deıin shamamen 1300 MVt gaz generasııasyn iske qosý josparlanýda.
2025 jyldyń sońyna deıin belgilengen jıyntyq qýaty 177,67 MVt-qa jýyq 13 GES nysanyn iske qosýdy josparlap otyrmyz .
Sonymen qatar, aǵymdaǵy jyly manevrlik GES-ty qosa alǵanda, jańartylatyn energııa kózderi boıynsha jıyntyq qýatqa aýksıondyq saýda-sattyq ótkizý belgilengen.
Jalpy alǵanda, 2025 jyly JEK elektr energııasyn jalpy óndirý úlesin 6%-ǵa jetkizý kútilýde.
Gaz naryǵyn retteýdiń jańa tásilderin ázirleý
Memleket basshysy Q. Toqaevtyń gaz naryǵyn retteýdiń jańa tásilderin ázirleý, resýrstyq bazany ulǵaıtý jóninde sharalar qabyldaý boıynsha tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda mınıstrlik halyqaralyq sarapshylardy tarta otyryp Gaz salasyn damytýdyń 2030 jylǵa deıingi keshendi josparynyń jobasyn ázirleýde, ol kelesi baǵyttardan turady:
- Gazdyń resýrstyq bazasyn keńeıtý;
- Tutynýshylardy úzdiksiz jáne qaýipsiz gazben jabdyqtaýdy qamtamasyz etý;
- Gaz tasymaldaý júıesi nysandaryn jańǵyrtý jáne salý;
- «Samuryq-Qazyna» UÁQ» AQ-nyń jeke enshiles uıymy retinde Ulttyq operatordy bólý arqyly memleket basqarýyndaǵy gaz salasynyń basymdyǵyn arttyrý maqsatynda gaz salasyn basqarý reformasyn júzege asyrý.
Munaıgaz-hımııa óndirisi boıynsha
Memleket basshysy iske asyrylyp jatqan munaıgaz-hımııa óndiristerin jedeldetý jónindegi sharalardy qabyldaý, sondaı-aq áleýetti ınvestorlar úshin tartymdy jaǵdaılar jasaý mindetin qoıdy.
Bul máselelerdi sheshý joldary:
- 2025 jylǵa deıin munaıgaz-hımııany damytý jónindegi ulttyq joba ázirlenbek, bul joba problemalyq máselelerdi sheshýge basa nazar aýdara otyryp, salany naqty damytýǵa múmkindik beredi, atap aıtqanda:
- Munaıgaz-hımııa jobalaryn shıkizatpen qamtamasyz etý;
- Munaıgaz-hımııa klasterin qurý;
- Odan ári qaıta bólýdi damytý.
- Shetel ınvestorlary keńesiniń tapsyrmasy sheńberinde jobany iske asyrý kezinde onyń qajettilikterin eskere otyryp, Úkimet pen ınvestor arasynda qol qoıylatyn jeke kelisimge munaıgaz hımııasymen qatar kómirsýtegi shıkizaty jobalary da kiredi. Atalmysh másele qazirgi tańda pysyqtalýda.
- Bul sharalar 2025 jylǵa qaraı 5 zaýyttyń qurylysyn aıaqtaýǵa múmkindik beredi.
Bul rette mynadaı nátıjelerdi kútýge bolady:
- О́ndiris kólemi 9 esege artady;
- El ekonomıkasyna boljamdy áser qosymsha +1,2%;
«Osylaısha, bazalyq munaıgaz-hımııa ónimderin óndirý munaı-gaz salasyndaǵy tereń óńdeýdi damytý úshin berik negiz bola tura, shıkizat ekonomıkasyn ártaraptandyrý jáne tehnologııalyq damýǵa umtylý jónindegi strategııamyzǵa sáıkes keledi», — dedi energetıka mınıstri.
Gaz óńdeý kesheni boıynsha
Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes aǵymdaǵy jyly Qashaǵan ken ornynyń shıkizat bazasynda quny $860 mln, qýaty 1 mlrd tekshe metr shıki gaz óńdeý zaýytynyń qurylysyn bastaý josparlanýda.
Jobany tabysty iske asyrý úshin memleket birqatar máselelerdi pysyqtady. Atap aıtqanda, joba shıkizatpen, ınfraqurylymmen (sý, gaz, elektr jelisi) qamtamasyz etilip, jobany qarjylandyrý máselesi pysyqtaldy.
«Memleket basshysy Q. Toqaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynyń qorytyndysy boıynsha bergen tapsyrmalary mınıstrliktiń qatań baqylaýynda», — dep túıindedi N. Noǵaev.
