Tokıo oıyndarynyń taǵdyry qalaı bolmaq?

Máselen, AQSh-tyń The Times basylymy Japonııa úkimeti 2021 jylǵa shegerilgen Tokıo Olımpıadasyn koronavırýs pandemııasyna baılanys­ty ótkizýden bas tartýdy kózdep otyr­ǵany týraly jazdy. Basylymnyń má­limdeýinshe, qazirgi tańda Japonııa óz aby­roıyn saqtap qalýdyń jáne osy kúnge deıin shyǵyndalǵan qarjysyn qaıta­ryp alýdyń túrli jolyn qarastyryp jat­qanǵa uqsaıdy. «Qazir bul týraly (Olım­pıadadan bas tartý – Á.B) eshkim birin­shi bolyp habarlaýǵa nıetti emes. Biraq barlyǵy dál qazirgi jaǵdaıda Olımpıadany ótkizý qıynǵa soǵatynyn bilip otyr. Meniń pikirimshe, Japonııa úkimeti bıylǵy Olımpıadany ótkize almaıdy», dep jazady maqala avtory. Sonymen qatar Japonııa bıliginiń bul sheshimine koronavırýstyń jańa tolqyny sebep bolǵany da aıtylyp jatyr.

Japonııa bıylǵy Olımpıadany ót­kize almaıtyn bolǵan soń aldaǵy 2032 jyl­ǵa josparlanǵan jazǵy Olımpııa oıyn­daryn Tokıoda qabyldaýǵa nıetti. Al oǵan deıingi 2024 (Parıj) jáne 2028 (Los-Andjeles) jyldary ótetin Olım­pıadany qabyldaıtyn el áldeqashan anyqtalyp qoıǵan.

Tokıo Olımpıadasyn uıymdasty­rý komıtetiniń basshysy Iosıro Morı The Nishinippon Shimbun atty japo­nııa­lyq basylymǵa bergen suhbatynda Olımpııa oıyndaryn ótkizý nemese ótkizbeý týraly sońǵy sheshim 25 naý­ryz­da qabyldanatynyn aıtqan. Ol Halyqaralyq Olımpıada komıtetine Olımpıadany ótkizý boıynsha eshteńe ózgermegeni týraly baıandap, alaıda «eń nashar ssenarıılerdiń» de qa­ras­­tyrylyp jatqanyn málimdegen. Deı tur­­ǵanmen, Japonııa úkimeti The Times ba­sylymynyń aqparatyn joqqa shy­ǵarýda. Bul týraly Japonııa úkimeti bas hatshysynyń orynbasary Manabý Sakaı málimdedi. Ol jergilikti jýrnalıster saýalyna: «Bul málimet shyndyqqa janaspaıdy», dep qysqa qaıyrdy.

The Times basylymy taratqan aqpa­rattan keıin AQSh-tyń Florıda shtaty qarjy bóliminiń bastyǵy Djımmı Patronıs HOK basshysy Tomas Bahqa hat joldap, eger Japonııa bıligi Olım­pııa oıyndaryn ótkizýden bas tartyp jatsa, tórt jyldyqtyń basty dodasyn ótkizýge óz shtatynyń daıyn eke­nin jetkizgen. Hatta Patronıs «2021 jylǵy Olımpııa oıyndaryn Tokıodan Amerıka Qurama Shtattaryna, dálirek aıtqanda, Florıdaǵa kóshirý múmkindigin qarastyrýdy» usynady. Sheneýnik Flo­rıdada jarystarǵa qajetti barlyq jaǵ­daı jasalǵanyn jáne pandemııa kezinde shtatta sporttyq is-sharalarǵa ruqsat etilgenin atap ótken.

Buǵan deıin Kıodo agenttigi birneshe aty atalmaǵan derekkózderge silteme jasaı otyryp, Japonııa Úkimeti jalǵasyp jatqan koronavırýs indeti aıasynda bıyl jazda Olımpıada men Paralımpıadany kórermendersiz, ıaǵnı «jabyq esik» jaǵdaıynda ótkizýdi de qarastyrý ústinde ekenin málimdegen bolatyn.

Tokıo Olımpıadasyna qatysty osyndaı áńgime jıilep ketken soń, ótken aptada HOK prezıdenti Tomas Bah Ulttyq Olımpıada komıtetteriniń basshylarymen keńeıtilgen telekonferensııa ótkizdi. Atalǵan onlaın-jıynǵa Qazaqstan Ult­tyq Olımpıada komıtetiniń basshyly­ǵy da qatysty. Eki saǵattan asa ýaqyt boıy qaty­sýshylar ǵalamdyq pandemııa, sport­­shylardy vaksınasııalaý, BUU qa­rary men aldaǵy Tokıo-2020 jáne Beı­jiń-2022 Olımpıadalaryna daıyndyq máselelerin talqylady.

Jıyn barysynda sóz alǵan Tomas Bah 2021 jyldyń qarbalasqa toly bola­tynyn atap ótti. О́ıtkeni Tokıo Olım­pıa­dasynan 6 aı ótken soń Qysqy Olım­pııa oıyndary bastalady. Mundaı jaıt ta­rıhta alǵash ret bolǵaly tur. Qa­zirgi sátte HOK eki iri sporttyq is-shara­ǵa to­lyq­qandy daıyndyq júrgizýde. Sony­men qatar Tomas Bah 2020 jylǵy Tokıo Olım­pıadasy qarsańyndaǵy túrli sybys­tar men qaýesetterge toıtarys berý úshin Olım­pıadalyq qozǵalystyń birlesip ju­mys isteýi qajettigine erekshe toqtalyp ótti.

«Qazir Olımpıadalyq qozǵalystyń bar nazary 2020 jylǵy Tokıo oıyn­daryna baǵyttalǵan. Birer kún buryn jańa­lyqtarda Japonııanyń Olımpıa­dany ótkizýden bas tartatyny týraly aran­datýshylyq baǵyttaǵy aqparattar qap­tap ketti. Biraq bul – jalǵan aqparat. Men bar­shańyzdy tek resmı derekkózder men HOK-tyń resmı málimdemesine senýge ǵana shaqyramyn. 22 qańtarda Japonııa bıli­gimen telefon arqyly sóılestim, olar óz taraptarynan eshqandaı resmı málim­deme múlde bolmaǵanyn aıtty. Ta­ǵy da qaıtalap aıtamyn, Olımpııa oıyn­dary men barlyq jarys pen is-shara jos­parlanǵan ýaqytynda ótedi. Osy salaǵa qyzyǵýshylyq tanytqan taraptardyń bári de Olımpıadany sátti ótkizý úshin tynymsyz eńbektenýde. Sondyqtan «B» josparyn oılastyrýǵa negiz joq. Ja­ponııa naqty qadamdar arqyly aıtýly dodany ótkizýge daıyn ekenin barshamyzǵa málimdep otyr. Sondaı-aq eldegi saıası pikirtalastarǵa qaramastan, Qytaı da Qysqy oıyndardy ótkizýge ázir», dep málimdedi HOK prezıdenti.

HOK basshysy óz kezeginde Olımpııa oıyndaryna qatysýshylardy vaksınasııalaý týraly da aıtyp ótti. Tomas Bah osy suraqqa qatysty Ulttyq Olım­pıada komıtetterine kómektesýge ýáde berip, barlyq sportshyny vaksına qa­byl­daýǵa shaqyrdy. Alaıda vaksınasııa­laý ár sportshynyń erki boıynsha júr­giziletinin de tilge tıek etti.

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıy­­­my (DDU) Japonııa jáne HOK-pen bir­­lese otyryp, koronavırýsqa qarsy sha­­ralar tizbegin jetildirýde. Osy oraı­da sport­shylardyń kelýi, olardyń jú­­rip-turýy, testileýdi uıymdastyrý jáne jarysqa q­atysýy sııaqty barlyq aspek­tiler esep­ke alynǵan. Japo­nııa bı­ligi jarys ke­zinde kórermender men jan­kú­ıer­lerdi trı­býnaǵa kirgizý máselesin mu­qııat zertteýde. Tomas Bah barlyq saýal­dar men maman keńesterin talqylaǵan soń, HOK óz usynysyn jet­kizetinin málimdedi.

«Japonııa Olımpııa oıyndaryn asy­ǵa kútýde. Olımpıadanyń bastalýyna bar bolǵany alty aı qaldy. Daıyn­dyq qarqyndy júrip jatyr, ár mınýt sa­ıyn alǵa ilgerileý baıqalady. Japo­nııa bıliginiń oıynnan bas tartatyny týraly jaqynda jarııalanǵan aqparat­tar shyndyqqa janaspaıdy. Biz kún sa­ıyn túrli halyqaralyq jáne jergilik­ti uıymdar men sportshylardan qoldaý hatyn alamyz. Bizge mundaı qoldaý asa qajet», dedi Japonııa Ulttyq Olım­pıa­d­a komıtetiniń prezıdenti Iаsýhıro Iаmashıta.

HOK basshysy naýryz aıynda óte­tin HOK-tyń 137-sessııasy 2020 jyl­ǵy Olımpııa oıyndaryna daıyn­dyq­tyń aıaq­talýy men kovıd kezeńindegi Olım­pıadalyq qozǵalystyń bolashaǵyna ba­ǵyt­talatynyn atap aıtty. Sessııa aıaq­talǵan soń Ulttyq Olımpıada komı­tet­terimen taǵy bir kezdesý ótkizý jos­­par­lanǵan. Qazaqstannyń Ulttyq Olım­­pıada komıteti sportshylardyń den­saý­lyǵy men qaýipsizdigine qashanda ba­sym­dyq beretinin málimdedi. Qazirgi sátte Ul­ttyq Olımpıada komıteti Qaza­q­stan ulttyq federasııalarymen birlese otyryp, aldaǵy Olımpııa oıyndaryna daıyndyqty jalǵastyrýda.