«Qyzyl aımaqta» turǵan Aqmola, Pavlodar oblysyna keshe Nur-Sultan qalasy qosyldy. Budan bir kún buryn ǵana «sarǵaıyp» turǵan elordada jaǵdaı qaıtadan kúrt kúrdelenip ketti. Al «sary aımaqta» Qostanaı, Atyraý, Soltústik Qazaqstan, Batys Qazaqstan oblystary bar. Burnaǵy kúni «sary aımaqta» bolǵan Shyǵys Qazaqstan «jasyl aımaqqa» ótti. Qalǵan óńirlerdegi ahýal turaqty. Jalpy Qazaqstan koronavırýstyń taralý qaýpi jaǵynan «jasyl aımaqta» tur. Buǵan deıin Bas memlekettik sanıtarlyq dáriger Erlan Qııasovtyń karantın sharalaryn jeńildetý týraly jańa qaýlysy jarııalanǵan edi.
Qaýly erejelerine sáıkes «jasyl aımaqtaǵy» óńirlerde meshitterge jurttyń jınalýyna, sonymen qatar mektep ashanalarynyń jumysyna ruqsat berildi.
Búginde báleket indettiń jaıylý qarqynynyń baıaýlaǵany álemde de baıqalady. Bul týraly Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy málimdedi. DDU sarapshysy Marııa van Kerkhoven álemde koronavırýstyń taralýy aıtarlyqtaı álsiregenin, birqatar memlekette indetti juqtyrý kórsetkishiniń tómendegenin atap ótti. Ol epıdemııalyq ahýaly jaqsarǵan elderdi saqtyq sharalaryn qaperde ustap, bosańsymaýǵa shaqyrdy, sondaı-aq jahandaǵy jaǵdaıdyń bulaı ońalýyna koronavırýsqa qarsy qýatty qural – vaksınalaýdyń septigi tıip jatqanyn aıtty.
Rasynda, adamzatty ábigerge salǵan indetke birjola toıtarys berýdiń joly – halyqty jappaı vaksınalaý. Qazir, qýanyshqa oraı, koronavırýsqa qarsy vaksına jyldam tabylyp, qoldanysqa enip ketti. Ázirge koronavırýstyń birden-bir daýasy – vaksınany ázirleýge jumyr jer ǵalymdary jumylyp, tıimdiligi dáleldengen túrli preparat naqtylandy. Qazaqstan da qatardan qalmaı óz vaksınasyn synaqtan ótkizip jatyr. Osy aıdyń basynan bastap elimizde kórshi eldiń synaqtan sátti ótken vaksınasyn egýdiń alǵashqy kezeńi júrgizilýde.
Nur-Sultanda 1-8 aqpan aralyǵynda vaksınalaý josparlanǵan 916 medısına qyzmetkeriniń 719-y nemese 78%-y egildi. Birinshi kezeńge vırýsty juqtyryp alý qaýpi joǵary tobyna jatatyn medısına qyzmetkerleri, dálirek aıtqanda juqpaly aýrýlar aýrýhanalary, jedel-járdem qyzmetkerleri, alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý uıymdary, kópsalaly aýrýhanalardyń qabyldaý bólimderi qyzmetkerleri vırýsqa qarsy ekpe alyp jatyr. Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda elordanyń qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Tımýr Muratov málimdedi.
«Basqarý qoımasynda KVI vaksınasynyń 1 531 dozasy bar. Vaksınalaý erikti túrde jáne halyqtyń habardar etilgen kelisimi boıynsha júrgiziledi. Eshkim eshkimdi májbúrlemeıdi. Jalpy alǵanda, BMSK-tiń 36 uıymynda COVID-19-ǵa qarsy vaksınalaý júrgiziletin 36 egý kabıneti jumys isteıdi. Egý pýnktteri barlyq qajetti zattarmen qamtamasyz etilgen jáne sanıtarlyq talaptarǵa sáıkes keledi. Sonymen qatar 36 jyljymaly brıgada, COVID-19-ǵa qarsy vaksınalaý júrgizýge jáne qaldyqtardy kádege jaratýǵa jaýapty adamdar anyqtaldy. BMSK uıymdarynda 80-nen astam fıltr kabıneti bar. Emhanaǵa kireberiste baılanyssyz termometrııa, qoldy sanıtaızerlermen óńdeý mindetti túrde júrgiziledi jáne pasıentterdiń maska taǵýy mindetti túrde tekseriledi. KVI sımptomdarynyń bolýyna saýaldama júrgiziledi. Qoımada dıapazony – 18-25°S, árqaısysynyń kólemi 360 lıtr bolatyn 4 tońazytqysh jabdyǵy bar. BMSK uıymdarynda 20 muzdatqysh kamera (-18°S) bar, 19 aqpanda qosymsha 22 muzdatqysh kamera jetkiziledi dep josparlanýda. Sondaı-aq vaksınalardy tasymaldaý úshin 82 termokonteıner bar», dedi T.Muratov.
Atalǵan brıfıng barysynda sarapshylar jurt jıi qoıatyn suraqtarǵa jaýap berdi. Sonyń biri – «Reseılik «Spýtnık V» vaksınasy koronavırýstyń keıinnen anyqtalyp jatqan basqa shtammdarynan qorǵaı ala ma?» degen saýal. Buǵan qatysty UMS klınıkalyq ımmýnologııa, allergologııa jáne pýlmonologııa baǵdarlamasynyń jetekshisi, «MÝA» KeAQ Nefrologııa, gematologııa, allergologııa jáne ımmýnologııa kýrsymen ishki aýrýlar kafedrasynyń aǵa oqytýshysy Elena Kovzel óz pikirin bildirdi.
«Pfizer jáne AstraZeneca sııaqty uqsas vaksınalardyń quramynda bolatyn polıetılenglıkol sııaqty zattar bul vaksınada joq. Jurttyń kóbi «Spýtnık V» vaksınasy koronavırýs ınfeksııasynyń basqa shtammdarynan qorǵaı ala ma?» dep suraıdy. Immýnolog retinde jáne halyqaralyq ǵylymı dálelderge súıene otyryp men barlyq koronavırýstyń arasynda onyń kez kelgen shtammy bar dep aıta alamyn. Ásirese bul jaǵdaıda vaksına koronavırýstyń basqa shtammdarynan qorǵanys áserin týdyrady.
Klınıkalyq jarııalanymdarda ǵalymdar adamnyń aýrý kórinisteriniń geterogendiligin túsindiredi jáne «Spýtnık V» koronavırýstyń basqa shtammdarynan qorǵaý qabiletin dáleldeıdi», dedi ımmýnolog.
Sondaı-aq E.Kovzel koronavırýs ınfeksııasynyń tumaý vırýsyna uqsastyǵy bar ekenin, tıisinshe COVID-19-ǵa qarsy birneshe ret vaksınalaý qajet bolýy múmkin ekenin alǵa tartty.
Medısına ǵylymdarynyń doktory, professor, Dárilik zattar men medısınalyq maqsattaǵy buıymdardy saraptaý ulttyq ortalyǵynyń sarapshysy Aleksandr Gýlıaev koronavırýsqa qarsy qazaqstandyq vaksına men reseılik «Spýtnık V» ekpesiniń aıyrmashylyǵyn túsindirdi.
«QazCOVID-in vaksınasyn zertteý jyl boıy júrgizildi. Klınıkalyq zertteýler qyrkúıek aıynda bastaldy. Bastapqyda buǵan 44 erikti qatysty. Klınıkalyq zertteýdiń birinshi fazasy vaksınanyń qaýipsizdigin zertteýge qatysty edi. Nátıjesinde, 180 kún boıy júrgizilgen baıqaý kezinde eshqandaı kúrdeli teris áserler tirkelmedi. Vaksına qaýipsiz dep tanyldy. Ekinshi kezeńde vaksınanyń klınıkalyq tıimdiligi zerttelip, oǵan 200 erikti qatysty. 180 kún boıy vaksınalaý jasalǵannan keıin qalyptasatyn antıdeneler deńgeıi tekserilip turdy. Vaksına joǵary tıimdilikti kórsetip, ekpe jasalǵan árbir jaǵdaıda antıdeneler qalyptasyp otyrdy. Úshinshi kezeń 2020 jyldyń 25 jeltoqsanynda bastaldy. Bul rette zertteýmen 3 myń adam qamtyldy jáne ol 180 kúnge sozylady. Úshinshi fazanyń ótýine qatysty aralyq esep jaqyn arada bolady», dedi A.Gýlıaev.
Saraptama júrgizý erejesine sáıkes, 31 jeltoqsanda QazCovid-in vaksınasy ýaqytsha tirkeý kýáligin aldy. Bul óz kezeginde vaksınany zertteýdi keńeıtip, onyń óndirisin jedeldetedi.
«Qaz Covid-in – ınaktıvtelgen ekpe. Bul turǵyda ol reseılik vaksınadan ózgeshe. Reseılik ekpe antıdeneler qalyptasýyn bastaýshy aqýyzdy quraıdy. Osy vaksınalardy tikeleı salystyrý qısynsyz. Tikeleı salystyrý barlyq úsh fazanyń zertteý málimetteri alynǵanda múmkin bolady. Sol kezde bul vaksınalardyń basymdyǵy nemese kemshiligi týraly túsinik beriledi. Úsh fazanyń tolyq klınıkalyq zertteýi álemde júrgizilmegen. Jalpy, ahýal retteýshi organdarǵa ýaqytsha tirkeýlerdi berýge jáne vaksınalaý júrgizýdi bastaýǵa ıtermelep otyr. Bul óz kezeginde qandaı da bir qaýipsizdik erejeleri eskerilmeı jatyr degendi bildirmeıdi. Japonııa, AQSh, Eýropada jáne Qazaqstanda vaksınalardyń qaýipsizdigi men tıimdiligin baǵalaý qadamdarynda eshqandaı aıyrmashylyq joq», dedi ǵalym.
