Premer-Mınıstr Asqar Mamın Qazaqstannyń EAEO-ǵa tóraǵalyǵy tusynda ónerkásiptik kooperasııany damytýǵa jańa serpin berýge, ózara saýdadaǵy kedergilerdi joıýǵa, transshekaralyq kólik arterııalary men logıstıkalyq habtardyń áleýetin tolyqqandy paıdalanýǵa erekshe nazar aýdarylatynyn atap ótti.
– Bizdiń mindetimiz – odaqqa múshe elderdiń básekelestik áleýetin tolyq iske asyrý, jappaı sıfrlandyrý jumystaryn kúsheıtý, jańa jaǵdaılarda ekonomıkalyq, óndiristik, saýda, ınstıtýsıonaldyq qurylymyn jedel transformasııalaý. Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev atap ótkendeı, biz EAEO aıasyndaǵy ónerkásiptik yntymaqtastyqtyń negizgi baǵyttaryn tolyq qaıta qarap, jańartýymyz qajet, – dep atap ótti Premer-Mınıstr.
EEK jáne EAEO múshe elderdiń ekonomıkasyn sıfrlandyrý jónindegi jumysty birneshe ese kúsheıtý máselesi byltyrǵy forýmnyń da mańyzdy trendi bolǵan. Osy rette Úkimet basshysy Qazaqstan usynyp otyrǵan jumys baǵyttary EAEO elderiniń ortaq múddelerine tolyq sáıkes keletinin atap ótti. «Men taraptardy Qazaqstannyń tóraǵalyq etý kezindegi baǵdarlamasyn birge iske asyrýǵa shaqyramyn jáne elderimizdiń óndiristik áleýetin arttyrý jáne azamattarymyzdyń ál-aýqatyn qamtamasyz etý jolyndaǵy ortaq maqsattarymyzǵa birlesken kúsh-jigermen jetetinimizge senemin», dedi A.Mamın.
Plenarlyq jıyndar arasynda forýmǵa qatysýshylar jýrnalıstermen onlaın baılanysqa shyǵyp, suraqtaryna jaýap berdi. EEK ókilderi metall synyqtary naryǵyn retteý jónindegi pikirlerimen bólisti. Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa alqasy tóraǵasynyń kómekshisi Iıa Malkına osy qundy shıkizattyń joǵalýyna jol bermeý úshin memleket músheleri ózderine barlyq qorǵanys sharalaryn qabyldaýǵa sheshim qabyldaǵanyn aıtty. Reseı Federasııasy qazirdiń ózinde osyndaı qadamdarǵa barýǵa daıyn. Iıa Malkınanyń dereginshe, EAEO-da tutastaı alǵanda óńdeý ónerkásibi qurylymyndaǵy metallýrgııanyń úlesi 2020 jyldyń qańtar-qarashasynda shamamen 27,8% bolǵan. Reseı, Qazaqstan jáne Belarýssııa – metall synyqtary jınalatyn jáne satyp alynatyn EAEO-daǵy negizgi elder.
– Biz qazir Reseıdi Belarýske metall synyqtaryn eksporttaıtyn el dep aıta alamyz. Al Qazaqstan Reseı Federasııasyna eksporttaıdy. Jalpy, qara jáne tústi synyqtardyń aınalymy máselesi árqashan ózekti, – dedi I.Malkına.
Al Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Baqyt Sultanovtyń túsindirýinshe, búginde EAEO elderiniń barlyǵy qara metall synyqtary men qaldyqtarynyń eksportyn shekteýdiń túrli sharalaryn qolǵa alǵan. «Mysaly, Belarýssııada synyqtardy eksporttaý úshin Úkimettiń arnaıy ruqsatyn alý kerek. Armenııa men Qyrǵyzstan metall synyqtaryn jarty jylǵa shyǵarýǵa tyıym saldy», deıdi ol. Mınıstrliktiń málimeti boıynsha, Máskeý óz synyqtaryn úshinshi elderge eksporttaýǵa tosqaýyl qoıa bastady: 31 qańtardan bastap 180 kúnge deıin synyqtardy eksporttaýǵa eksporttyq kedendik bajdyń joǵarylatylǵan stavkasy iske qosyldy, bul salanyń eksporttyq tartymdylyǵyn tómendetýge tıis.
Baspasóz máslıhatynda palma maıyn qoldanýǵa baılanysty da másele órbidi. Sarapshylar Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq elderiniń tamaq ónerkásibi kásiporyndary ónimde qoldanylatyn palma maıyna qoıylatyn talaptardy qazirden bastap qataıtý kerektigin alǵa tartty. Bul týraly sóz qozǵaǵan alqa múshesi, tehnıkalyq retteý mınıstri Vıktor Nazarenko
– Másele – maıdyń túrinde emes, osy maılarda qandaı hımııalyq zattardyń bar ekeninde, ásirese maı qyshqyldarynyń glısıdıl efırlerine qatysty. Sondyqtan EAEO-da osy hımııalyq kontamınanttardyń quramyn retteý týraly túpkilikti sheshim qabyldandy. Qolǵa alynǵan alǵashqy qadam – biryńǵaı sanıtarlyq erejelerge eýropalyq talaptarǵa uqsas talaptardy engizý, – dedi ol
EEK mınıstri búginde maı ónimderine arnalǵan tehnıkalyq reglamentke tıisti talaptardy engizý boıynsha belsendi jumys júrgizilip jatqanyn, jaqynda maı ónimderine arnalǵan tehnıkalyq reglamentke ózgerister Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńestiń qaraýyna engiziletinin aıtty.
Jýrnalıster sondaı-aq EAEO-nyń biryńǵaı valıýtasyn engizý jónindegi josparyn da naqtylady. Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń ekonomıka jáne qarjy saıasaty mınıstri Tımýr Jaqsylyqov 2025 jylǵa deıingi damý strategııasynda mundaı jospar joq ekenin birden aıtty.
– EAEO aıasyndaǵy birde-bir shartta, EAEO aıasyndaǵy basqa da qujatta biryńǵaı valıýta engizý týraly sóz joq, bul týraly aıtylmaǵan jáne mundaı jospar da joq, talqylanǵan da emes, – dedi EEK mınıstri.
Baspasóz-konferensııasynda EAEO-nyń qazirgi jaǵdaıy men damý qarqyny jaıy da aıtyldy. EEK ıntegrasııa jáne makroekonomıka mınıstri Sergeı Glazev: «Biz bul jumysty on jyldan astam ýaqyttan beri júrgizip kele jatyrmyz, birinshi kezeńde kedendik shekaralardy alyp tastaǵanda, biz birden ózara saýdanyń qarqyndy ósýine qol jetkizdik dep aıta alamyn. Saýda eki jyl ishinde bir jarym ese ósti, óıtkeni kedendik shekaradan ótýge baılanysty shyǵyndardy alyp tastaý taýarlardy jetkizýdi yntalandyrdy, ásirese shekara mańyndaǵy saýda ósti», dep atap ótti.
Sońynda Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa alqasynyń tóraǵasy Mıhaıl Mıasnıkovıch Eýrazııalyq úkimetaralyq keńestiń otyrysynda elderimizdiń ekonomıkasy úshin mańyzdy sheshimder qabyldanǵanyn aıtty. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq memleketterindegi makroekonomıkalyq jaǵdaı týraly esep jáne turaqty ekonomıkalyq damýdy qamtamasyz etý boıynsha tıisti usynystar maquldanǵan. «Aldyn ala málimetter boıynsha 2020 jyldyń sońyna qaraı IJО́-niń azdap tómendeýi kútilýde. Al qazirgi ýaqytta ol 3,9%-dy quraıdy. Sonymen birge komıssııa jasaǵan boljamdar 2021 jyldyń sátti bolatyndyǵyn kórsetedi», deıdi M.Mıasnıkovıch.
