Energetıkanyń qysqasha damý joldary – birinshi, ındýstrııalyq revolıýsııa XVΙΙΙ ǵasyrdyń aıaǵynda Anglııada qarapaıym toqyma óndirisin mehanıkalandyrýdan bastalǵany belgili. Buryn qolmen istelgen qara jumys bir júıege baǵyndyryldy. Osylaısha zavod, fabrıkalar paıda boldy. Birinshi ónerkásiptik revolıýsııasynyń jetistikterine jol ashqan negizgi qozǵaltqysh kúsh – kómir men bý boldy dep esepteıdi Djeremı Rıfkın. Djeremı Rıfkın-amerıkalyq ekonomıst, saıasat tanýshy. Ekinshi ındýstrııalyq revolıýsııa XX ǵasyrdyń bas kezine sáıkes keldi. Ekinshi ındýstrııalyq revolıýsııa kezinde elektr energııany óndirý keńinen tarady. Edıssonnyń elektrlik jaryqtandyrý shamy iske qosyldy. Telefon, radıo, teledıdar quraldary paıda boldy. Munaı men gaz óndirý barynsha damydy. Onyń ónimderin paıdalanatyn avtokólikter, basqa turmystyq tehnıkalar dúnıege keńinen tarady. Osy údiristiń aqyrynda adamzat qaýymy munaı men gazdyń, basqa da mıneraldy shıkizat kózderiniń jetispeýshiligine uryndy. Jer sharynyń ekologııalyq jaǵdaıy nasharlady. Djeremı Rıfkın adamzatty osy daǵdarystan shyǵarýdyń joly retinde úshinshi ındýstrııalyq revolıýsııanyń jetkenin málimdeıdi.Onyń bastapqy da negizgi belgisi retinde sandyq baılanys quraldarynyń ómirge kelip,erekshe ekpinmen damı túskenin aıtady. «Internet» álemdi ózgertti. Biraq adamzat tutynyp kele jatqan qýat kózderi buryńǵy qalpynda qalyp otyr. Adamzat urynyp otyrǵan qazirgi ekonomıkalyq daǵdarystar mine osy jaǵdaıdan bastaý alyp otyr deıdi Djeremı Rıfkın.
Eýropa elderi qazirdiń ózinde kún men jel energııasyn senimdi túrde molynan ıgerýde. Bolashaqta taýsylmaıtyn qýat kózi retinde sýtegin ıgerýdi jolǵa qoıýda.
Kásibı qyzmet salasyna ǵylym jáne tehnıka, onyń ishinde elektr energııasyn óndirý, taratý jáne tutyný úrdisteri kiredi. Túlekterdiń kásiptik qyzmet etý obektilerine elektrlik stansııalar, ártúrli kerneýdegi elektrlik taratý toraptary jatady.
«Elektrenergetıkasy» bilim berý baǵdarlamasy boıynsha bakalavrdyń kásibı qyzmet pánderine: elektrlik taratýshy jeliler, elektrlik stansııalar jáne qosalqy stansııalar, taratýshy jelilerdegi relelik qorǵanys jáne avtomatıka jatady. Sonymen qatar, atqaratyn kásibı qyzmet túrlerine: óndiristik-tehnologııalyq qyzmet kórsetý jáne eksplýatasııalyq, uıymdastyrý jáne basqarý, mondajdaý-jóndeý, eseptik – jobalaý, eksperımentaldy-zertteý jumystary kiredi.
Ǵylym jáne tehnıka salasynyń kásibı qyzymeti, elektr energııasyn qoldaný men taratý óndirisin ózine kirgizý bolyp tabylady. Bitirýshi túlekterdiń kásibı qyzmetteriniń obektisi bolyp elektr stansııalar, ár túrli kerneýli taratýshy elektr jelileri qarastyrylady. Kásibı qyzmetke: tartýshy elektr toraptary, elektr stansııalary men qosalqy stansııalar, taratýshy toraptyń avtomatıkasy jáne relelik qorǵanysy kiredi. Kásibı qyzmettiń tıptik maqsaty: jumys jasaý sapasyn baqylaý jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetý, jetildirý, elektrmen jabdyqtaý júıelerinde tehnıka-ekonomıkalyq kórsetkishterdi jaqsartý jáne modernızasııalaý, elektrlik stansııalar men qosalqy stansııalar, kommýtasııalyq apparattardy standartty sertıfıkasııalyq synaqtardan ótkizý, qorǵanystyq apparattardy, oqshaýlaǵyshtardy, ólsheýish aspaptardy, relelik qorǵanys pen avtomatıka quraldary men júıeleri, toq jáne kerneý transformatorlary, elektrmen jabdyqtaý júıesiniń jobalaryn ázirleýge qatysýǵa, ár túrli kerneýli elektr stansııalar men qosalqy stansııalar, tehnıkalyq usynystardyń eksperttik baǵalaýyn júrgizý, tehnıkalyq tapsyrmalar men basqa qujattar, elektrmen jabdyqtaý júıesi jobasymen baılanysty, elektrlik jeliler ólsheýish parametrleriniń ólsheý quraldarynyń negizgi bolyp metrologııalyq tekserilýdiń iske asyrylýy jatady.
-Ýnıversıtettiń osy saladaǵy daıyndap jatqan mamandarynyń bilikti jáne óndiriske daıyn bolýyna óńirlik kásiporyndar da óz úlesterin qosýda.
«Qarajanbasmunaı» men Yessenov University arasyndaǵy memorandým negizinde elektrenergetıka mamandyǵynyń stýdentterin ken oryndaǵy tájirıbelik biliktilikti arttyrýǵa baǵyttalǵan oqytý bastaldy. Osyǵan oraı «Qarajanbasmunaı» basqarma ókilderimen stýdentterarasynda kezdesý ótti.
«Qarajanbasmunaı» AQ basqarma ókilderi jalyndy jastarǵa jyly lebiz bildirip, stýdentterdiń kenornynan jınaıtyn tájirıbesi alǵan bilimin shyńdaı túsetine senim bildirdi. Yessenov University jáne «Qarajanbasmunaı» AQ arasyndaǵy osyndaı bastama bolashaq bilikti mamandardyń ódiristik tájirıbe jınaqtaýǵa jáne teorııalyq bilimin tájirıbemen ushtastyrýǵa ýlken múkindik bolyp otyr, deıdi «Energetıka jáne kólik» kafedrasynyń meńgerýshisi Kóptileý Bajıkov.
Mańǵystaý oblysy
