Atap aıtqanda, jalpy somasy 67 mıllıard teńgege tikeleı off-teık nemese aldyn-ala jasalǵan kelisim-sharttar men strategııalyq kelisimderge qol qoıylǵan. Prezıdent qordyń jumysyna oń baǵa berdi.
– 15-ten astam baǵyt boıynsha óte jaqsy jáne mazmundy josparlar bar. Atap aıtqanda, holdıngtiń satyp alýlaryn ońtaılandyrý jóninde aýqymdy jumys atqarylǵan. Kásiporyndardy, onyń ishinde, turalap qalǵan kompanııalardy qoldaý baǵdarlamalary ázirlengen, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev pandemııanyń ekonomıkalyq saldarymen kúres kezinde memlekettik iri korporasııalar men bıznes ókilderi arasyndaǵy seriktestikti qoldaýdyń mańyzy arta túskenin atap ótti.
– Ozyq tehnologııa, ónimdi naryqqa taratýdyń utymdy saıasaty jáne bilikti mamandar – tabysqa jetýdiń negizgi kózi. Ony is júzinde dáleldegen kompanııalarymyz az emes. Sondaı-aq kásiporyndarymyz ádil básekege túsip, uzaqmerzimdi kelisim-sharttarǵa qol jetkize bildi. Bul – Qazaqstanda óndirilgen ónimniń sapasy joǵary degen sóz. Sondaı-aq birqatar kompanııa eksport naryǵyn ıgerýde. Osy kompanııalardyń birqatary óz taýaryn eksportqa jóneltip jatyr. Biraq ondaı kásiporyndardyń sany kóp emes ekenin moıyndaýymyz kerek. Sondyqtan memleket pen memlekettik korporasııalar tarapynan udaıy qoldaý kórsetile beredi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdenttiń aıtýynsha, otandyq óndiristi damytýda kvazımemlekettik sektorǵa, ásirese, «Samuryq-Qazyna» qoryna óte mańyzdy mindet júktelip otyr. Memleket qor arqyly bıznestiń kez kelgen túrine qoldaý kórsete alady. Prezıdent óz sózinde birlesken ınnovasııalyq ázirlemelerdiń múmkindikterin tıimdi paıdalanýǵa, qorǵa qarasty iri kásiporyndardyń aınalasynda qun tizbegin qurýǵa, ınfraqurylymmen kómektesýge, adam kapıtalyn damytýǵa, eksporttyq naryqtardy ıgerýge basymdyq berdi.
– Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda memlekettik satyp alýlarda jergilikti ónimmen qamtamasyz etý máselesin kóterdim. Satyp alý konkýrstarynda ımporttyq ónimderdi otandyq taýar retinde kórsetý áli de kezdesedi. Buny moıyndaý kerek. Mundaı jaǵdaılar jaýapkershilikten jurdaı kásipkerler men kvazımemlekettik sektordyń osyndaı áreketke kóz jumyp qaraıtyn qyzmetkerleriniń kesirinen oryn alyp otyr. Bul bıznestiń basty qaýpi, onyń damýyna kedergi keltiredi. Biz qazirdiń ózinde kvazımemlekettik sektor sýbektileri úshin tıisti ákimshilik jaýapkershilikti engizdik. Úkimet te, qor da bul máseleni qatań baqylaýy kerek. Kásipkerler mundaı máselelerdiń tez ári tıimdi sheshilýin kútedi, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev jergilikti ónimdi anyqtaıtyn ádistiń ózin jetildirý kerek dep sanaıdy. Al onda ekiushtylyq pen ártúrli túsinik bolmaýy kerek. Bul óz kezeginde ónerkásip saıasatyn durys qurýǵa, qoldaý mehanızmderin tıimdi paıdalanýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar satyp alý prosesiniń barlyq kezeńderin ashyq ótkizý mańyzdy jumystyń biri.
– Jurttyń satyp alý jospary men sharttary týraly aqparatqa qol jetkize almaýy, qupııa sóz baılasyp sheshim qabyldaý degen sııaqty árekettiń bári ótken kúnniń enshisinde qalýy tıis. Bul mańyzdy máselede oń ózgerister bastalǵanyn aıta ketkim keledi. Atalǵan salany sıfrlandyrý «qısynsyz» sheshimderdi tez anyqtaýǵa jáne súzgiden ótkizýge, artyq baǵalardyń aldyn alýǵa jáne sapaly taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdi satyp alýǵa múmkindik beredi. Tenderler men konkýrstyq komıssııalardyń sheshimderi arasynda kelispeýshilik týyndaǵan jaǵdaıda ondaı daýlardy sheshýdiń ashyq mehanızmin ázirleý qajet. Osy jáne basqa da aspektiler "Kvazımemlekettik sektordaǵy satyp alý týraly" Zańda bekitilýi kerek. Zań jobasy Parlamentke jiberildi. Depýtattardan muny osy sessııada muqııat qarap, qabyldaýdy suraımyn, – dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaev ekonomıkany memleket menshiginen shyǵarý jolynda naqty jumystar istelip jatqanyn atap ótti. Bul otandyq kásipkerler men ınvestorlar úshin taǵy bir múmkindik. 2025 jylǵa deıingi jekeshelendirýdiń josparyna 700-ge jýyq memlekettik kásiporyn enedi.
Onyń 112-si «Samuryq-Qazynanyń» qurylymyna kiredi. Prezıdent óz sózinde memleket menshiginen shyǵarý saıasatynyń úsh negizgi qaǵıdatyn atady.
– Birinshi, jekeshelendirý jeke monopolısterdiń paıda bolýyna jol bermeýge tıis. О́kinishke qaraı, bizde ınfraqurylymnyń negizgi nysandaryn tıimsiz jekeshelendirý derekteri bar. Memlekettiń ekonomıkalyq múddesine nuqsan keltiretin orynsyz jekeshelendirýlerge jol berýge bolmaıdy. Mysaly, temir joldar men tuıyqtar, ónim tasymaldaıtyn qubyrlar. Bul jóninde Úkimettiń jýyrda ótken otyrysynda aıttym. Mundaı olqylyqtarǵa endi jol bermeý kerek. Buǵan Úkimet pen qor jaýapty.
Ekinshi, aktıvterdi jekege satý bıýdjetke túsetin salmaqty azaıtýǵa septigin tıgizýi qajet. Jeke kompanııalar óz tabystarynyń basym bóligin bıýdjettik tapsyrystardan, jeńildikterden, granttardan jáne basqa artyqshylyqtardan emes, óz taýarlaryn eksportqa shyǵarý jáne kórsetetin qyzmetteri arqyly naryqtan tabýy kerek.
Úshinshi, jekeshelendirýdiń naqty ekonomıkalyq qaıtarymy bolýy tıis. Kez kelgen kásiporyndy jekeshelendirýdi onyń tıimdiligin jaqsartý, ulttyq ekonomıkaǵa qosatyn úlesin arttyrý dep túsiný kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Osy rette Prezıdent jekeshendirýdiń barlyq prosesiniń ashyq ótýine erekshe toqtaldy.
– Jekeshelendirý memlekettik menshikke qatysty bolǵandyqtan azamattarymyz onyń barlyq shartyn bilýge quqyly. Qoǵamdyq baqylaý – jekeshelendirý prosesiniń barlyq kezeńiniń tıimdi ári ashyq ótýiniń pármendi quraly. Úkimet pen qorǵa tıisti tapsyrma berildi. Qordyń iri kompanııalaryna qatysty aıtsaq, «Halyqtyq IPO» arqyly jekeshelendirý óte ózekti bolmaq. О́z qarjysyn tıimdi paıdalanǵysy keletin elimizdiń árbir azamaty ulttyq baılyqtyń bir bóligin ıelenýge múmkindik alýy tıis, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev taǵy bir mańyzdy másele retinde elimizdiń 2025 jylǵa deıingi ulttyq damý josparynyń maqsat-mindetterine sáıkes «Samuryq-Qazynanyń» basymdyqtaryn keńeıtý máselesine toqtaldy. Qor men portfeldi kompanııalardy damytý jospary osyǵan sáıkes kelýi tıis.
– Qordyń ınvestısııasy da ulttyq ekonomıkaǵa baǵyttalýy úshin ınvest-portfelderdi ártaraptandyrý mańyzdy. Ulttyq ál-aýqat qory óziniń atyna saı bolýy kerek. Meniń buǵan kúmánim joq. El ekonomıkasy úshin qordyń orasan zor mańyzyn eskere otyryp, jalpymemlekettik basymdyqtarǵa qol jetkizý jolynda odan ári dáıekti jumys isteı beredi dep senemin, – dedi Prezıdent.
Sondaı-aq forým barysynda «Samuryq-Qazyna» AQ basqarma tóraǵasy Ahmetjan Esimov, «Aq Jol» partııasynyń tóraǵasy Azat Perýashev, Qazaqstan mashına jasaýshylar odaǵynyń tóraǵasy Meıram Pishembaev sóz sóıledi.
Memleket basshysyna ınvestısııalyq bastamalar, Qordy ınvestısııalyq holdıngke kezeń-kezeńimen aınaldyrý jumysynyń barysy jáne «Qazaqtelekom» aksıonerlik qoǵamynyń birqatar sıfrlyq jobalary tanystyryldy. Forým qorytyndysy boıynsha birqatar off-teık kelisim-shart pen strategııalyq kelisimge qol qoıyldy.
