«Suranystyń negizgi draıveri shaǵyn bıznes boldy. Suranystyń ósýine qolaıly sharttardaǵy nesıeler, atap aıtqanda, «Bıznestiń jol kartasy-2025» memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde yqpal etti. Jeke kásipkerlerdiń erekshe qyzyǵýshylyǵy jekelegen bankterdiń onlaın-nesıelerin bastaýǵa da sebep boldy», dedi ol.
Shaǵyn bıznes segmentinde nesıe sharttary birshama jumsardy. Keıbir bankterde paıyzdyq mólsherlemeler jáne basqa komıssııalardyń mólsheri tómendedi. Nátıjesinde ótken jyldyń IV toqsanynda shaǵyn kásipkerlik sýbektileri úshin ótinimderdi qaraý deńgeıi aldyńǵy toqsanmen salystyrǵanda 26-37% ósti. Sonymen birge bankterdiń iri jáne orta bıznes segmentine nesıe berýge daıyndyǵy sol deńgeıde qaldy.
2021 jyldyń birinshi toqsanynda bankter shaǵyn bızneske suranystyń odan ári ósýin kútedi, al iri jáne orta bıznes segmentinde mundaı ózgeris kútilmeıdi.
Bólshek nesıeleý segmentinde tutynýshylyq nesıemen qamtamasyz etilgen ıpoteka, avtonesıe jáne kepilsiz nesıelerge suranys tómendedi.
«О́tken jyldyń tórtinshi toqsanynda ıpotekalyq nesıelendirýge ótinishter sany (+ 17,1%) ósti. Alaıda, bul 2020 jyldyń 3-toqsanyndaǵy ósý qarqyndarynan tómen bolyp shyqty (+ 84,7%). Bul jekelegen bankterdiń nesıelik belsendiliginiń tómendeýine jáne jyljymaıtyn múlikke baılanysty emes tutynýshylyq shyǵyndardyń kóbeıýine ákeldi», dedi Oljas Kýbenbaev.
Kepildiksiz tutynýshylyq nesıege degen suranys olardyń ónimderin jyljytý arqyly da, jekelegen bankterdiń paıyzdyq stavkalaryn tómendetý arqyly da týyndady. IV toqsanda olardyń ótinishter sany 18,47% -ǵa ósti (6,5 mln ótinim).
Avtokredıt alýǵa ótinimder sany aıtarlyqtaı ósti, maquldanǵandar sany azaıdy. Kepildendirilgen tutynýshylyq nesıeler boıynsha jeke bankter klıentterge tóleý talaptaryn kúsheıte berdi, bul suranysty birneshe esege azaıtty.
Oljas Kýbenbaev 2020 jyldyń IV toqsanynda bankterdiń jeńildikpen nesıe berýge daıyndyǵy aıtarlyqtaı ózgermegenin túsindirdi. Júıe boıynsha paıyzdyq mólsherlemeniń burynǵy deńgeıde qalǵanyn eskermeı, keıbir bankter nesıeleý sharttaryn jumsartady, onyń ishinde ıpotekalyq nesıeleýdiń kepildikke qoıylatyn talaptaryn azaıtý arqyly.
Bıylǵy jyldyń basynda kóptegen bankter turǵyn úı satyp alý úshin zeınetaqy jınaqtaryn, sondaı-aq kepilsiz nesıeler alý múmkindigine baılanysty ıpotekalyq nesıege suranysty kútip otyr. Oǵan sebep - klıentterdiń nesıelik qabilettiligine qoıylatyn talaptardyń josparly túrde jeńildeýi jáne paıyzdyq mólsherlemelerdiń tómendeýi sebep bolǵan.
