Topjarǵan «Torpedo»

Turaqty chempıonattyń kezekti týr oıynyn ótkizý úshin Nur-Sul­tanǵa sapar shekken Oleg Bolıa­kın shákirtteri jergilikti «Snej­nye barsy» klýbymen mu­zaı­dynda eki márte jolyǵyp, ekeýinde de qarsylastaryn iri eseppen jeńdi. Alǵashqy oıynda 6:1 esebi tirkelse, keıingi matchta tor­pedolyqtar «qar barystarynyń» qaqpasyna segiz birdeı shaıba soqty. Qorytyndy esep – 8:1. Osyn­­daı jarqyn jeńisinen soń «Tor­pedo» shaıbaly hokkeıden el chempıonatyndaǵy 42 kezdesýden keıin 108 upaı jınap, týrnır kestesinde ózinen keıin turǵan «Te­mirtaý» klýbynan baqandaı 27 upaıǵa ozyp ketti. Temirtaýlyqtar birinshilik sońyna deıin barlyq oıynda jeńiske jetip, al «Torpedo» kerisinshe búkil matchta jeńilgen kúnniń ózinde de óskemendikterge jete almaıtyny belgili boldy. Merziminen buryn el chempıo­ny atanǵan «Torpedo» endi pleı-off ke­zeńine daıyndyǵyn py­syq­taı­dy.

Jalpy shaıbaly hokkeıden Qazaqstan quramasynyń álem­d­e alar orny qandaı bolsa, qu­rylǵanyna 60 jyldan asatyn О́skemenniń «Torpedosy» da Qazaq­stannyń shaı­baly hokkeıinde erekshe qur­metke ıe. Álemdik deń­geıdegi iri je­tistigimizge de dál osy «Tor­pe­donyń» qosqan úlesi orasan zor desek artyq aıtqandyq emes. Tarıhy sonaý 1955 jyldan bas­taý alatyn О́skemenniń komandasy búginge deıin qazaqstandyq hok­keıshilerdiń bir shoǵy­ryn tárbıelep shyǵarǵanyn kó­zi qa­raqty oqyrman­da­rymyz jaqsy bi­ledi. Máselen, 1998 jyly Japo­nııa­­­nyń Nagano qa­la­synda ótken qys­qy Olımpııa oı­­yn­darynda já­­­ne sol jyly Shveı­­­­sa­rııa­da ja­la­ýy jel­­bire­gen álem chem­pıo­natynda el namysyn dál osy «Tor­pe­donyń» tú­lek­­­­teri qorǵady. Qaq­pa­shylar Alek­sandr Shı­­mın, Vıtalıı Ere­­­meev, qorǵaýshylar Alek­seı Troshınskıı, Vıtalıı Tregý­bov, Vladımır Antıpın, An­dreı Sokolov, shabýylshylar Kon­­s­tantın Shafranov, Mıhaıl Bo­ro­­dýlın jáne taǵy basqa hok­keı­shiler Japonııa tórinde atoı saldy.

Qazaqstandyq hokkeıshiler tórtjyldyqtyń basty dodasyna tuńǵysh ret qatysyp tursa da, namysty qoldan bermeı shırek fınalǵa jetip jyǵyldy. Jar­tylaı fınal joldamasy úshin ótken matchta bir qaladan jasaq­talǵan quramamyz, «jyǵylsań nardan jyǵyl» degendeı, shaıbaly hokkeıdi ulttyq sporty sanaıtyn Úıeńki japyraqtar eliniń sportshylarymen sheberlik baıqasyp, 4:1 esebimen ese jiberdi.

Araǵa sanaýly aılar salyp bizdiń jigitter 62 márte jalaýy jelbiregen Shveısarııadaǵy álem chempıonatynda baq syna­dy. Irikteý kezeńinde Reseı, Fın­lıan­dııa jáne Latvııa qurama­larymen bir topta oınap, óki­nish­ke qaraı, barlyq matchta qar­sylastaryna jol berdi.

Sol jyly ulttyq quramanyń tizginin «Torpedonyń» túlegi, KSRO men Qazaqstannyń ataqty hokkeıshisi, bilikti bapker Borıs Aleksandrov ustaǵan bolatyn. 1955 jyly О́skemende dúnıege kelgen ol 1970 jyldardan bas­tap jergilikti «Torpedo» klýbynda ter tókti. Keıinnen SSKA klýbyna aýysty. Jerlesimiz 1976 jyly Insbrýkte ótken qys­­qy Olımpııa oıyndarynda KSRO quramasynyń altyn medal ıelenýine zor úles qosqanyn zor maqtanyshpen aıta alamyz. Qazaqstan táýelsizdik alǵan soń B.Aleksandrov el birinshiliginde óner kórsetti. О́kinishke qaraı, B.Aleksandrov 2002 jyly 46 jasynda kólik apatynan qaza tapty. 2016 jyly Borıs Aleksandrovtyń esimi О́skemendegi sport keshenine berilse, 2019 jyly ataqty hok­keıshiniń aty Halyqaralyq shaıbaly hokkeı federasııasynyń (IIHF) Dańq zalyna engizildi. Bú­ginde IIHF «Dańq zalynda» 220-dan asa múshe bar. Bir aıta keterligi, Borıs Aleksandrov – «Dańq zalyna» engen tuńǵysh qazaqstandyq hokkeıshi.

Naganodaǵy dúbirli dodaǵa qa­tysqan dańqty hokkeıshiler –  aǵaıyndy Evgenıı men Aleksandr Koreshkovtar araǵa 8 jyl salyp, 2006 jyly Týrındegi (Italııa) Qysqy Olımpııa oıyndarynda shaıbaly hokkeıden Qazaqstan quramasyn bastap bardy. Al Aleksandr Koreshkov Týrındegi dodanyń ashylý saltanatynda elimizdiń Kók baıraǵyn ustap shyqty. Sol jyly jerlestermiz 1988 jylǵy jetistikti qaıtalaı almasa da, táýir oıyn kórsetip, qarsylastaryna ońaılyqpen upaı bermeıtinderin ańǵartty. Aǵaıyndy hokkeıshiler oıynshy retinde karerasyn aıaqtaǵan soń, bapkerlik ónerge bet burdy. Eki ret Olımpııa oıyndaryna, úsh márte álem chempıonatyna qa­tysqan Aleksandr Koreshkov 2010 jyly Qazaqstan shaıbaly hokkeı federasııasynyń Balalar men jasóspirimder hokkeıin damytý jónindegi bólimin basqaryp, 2015 jyly ulttyq quramanyń bas jattyqtyrýshysy atandy.

Al onyń baýyry Evgenıı Koreshkov 2007 jyly Shveı­sarııanyń «Martını» komandasynda oınap júrip, karerasyn aıaqtaǵan soń 2008-2015 jyldar ara­lyǵynda Reseıdiń «Metal­lýrg-2» (2008-2009), «Stal­nye Lı­sy» (2009-2013) klýbtaryn jat­tyq­tyrdy. Tipti 2010 jyly Reseı jas­tar quramasynyń da tizginin ustady. Tyń tájirıbe, ózgeshe kózqaraspen Qazaqstanǵa oralǵan ol eki jyl kóleminde elordanyń «Barysyn» baptady. Áıgili «Tor­pedonyń» túlegi «Barysty» tu­raqty birinshiliktiń pleı-off ke­zeńindegi jarys jolynda ¼ fı­nalǵa deıin jetkize aldy.

Sonymen qatar «Torpedonyń» dańqty hokkeıshileriniń qatarynda Qazaqstan jastar quramasy sapynda KSRO-nyń eki dúrkin je­ńimpazy, 1995/1996 jylǵy maý­symda Reseıdiń «Avangard» klý­bymen Halyqaralyq hokkeı lıgasynyń qola júldegeri, Qazaqstannyń eresekter qura­masymen eki márte Azııa chempıo­natynyń (1996 jáne 1999 jyldary) bas júldesin ıelengen, Na­gano Olımpıadasyna Qazaqstan quramasyn kapıtan retinde bastap barǵan Erlan Saǵymbaev, tuńǵysh ret qazaqstandyq hokkeıshiler arasynda muhıttyń arǵy betindegi Ulttyq hokkeı lıgasynda oınap, AQSh-tyń áıgili «Nıý-Iork Reındjers», «Atlanta Tresherz» jáne Kanadanyń «Vınnıpeg Djets» klýbtarynda jasyndaı jarqyldaǵan Nıkolaı Antropov, sondaı-aq UHL-dyń «Kalgarı Hıtmen», «Los-Andjeles Kıngz», «Manchester Monarks» jáne «Aıova Starz» klýbtarynda oı­naǵan Konstantın Pýshkarıov, 2007 jyly Qazaqstanyń eń úzdik hokkeıshisi dep tanylyp, 2014 jyly QHL-dyń «Juldyzdar match­ynda» óner kórsetken, Qazaqstan quramasy sapynda qysqy Azııa oıyndarynyń jeńimpazy (2011 jyly) jáne kúmis júldegeri (2007 jyly) jáne joǵaryda atalǵan eki jarystyń ashylý saltanatynda Qazaq eliniń Kók baıraǵyn ustap shyǵý qurmetine bólengen Talǵat Jaılaýov jáne taǵy basqa birqatar hokkeıshilerdiń esimin ataı alamyz.

Sonymen qatar qazirgi tańda ulttyq qurama men elimizdiń bas komandasy – «Barys» sapyn­da júrgen hokkeıshilerdiń bir­qa­tary da О́skemen hokkeı mek­tebiniń túlegi sanalady. Atap aıtar bolsaq, qaqpashylar Sergeı Kýdrıavsev, Denıs Karataev, shabýylshylar Roman Starchenko, Álıhan Ásetov jáne taǵy basqa da sportshylar hokkeıdiń qyr-syryna «Torpedoda» júrip qa­nyqqan.

Mine, qazaqstandyq hok­keı­shilerdiń bir shoǵyryn tár­bıelep shyǵarǵan óskemendik «Tor­pe­donyń» Qazaqstannyń shaıbaly hokkeıden alatyn orny qaı dárejede ekenin ózińiz baǵamdaı berińiz. Talanttardy tárbıelep shyǵarǵan О́skemen klýby áli de talaı jastyń baǵyn ashary anyq.