Aımaqtar • 05 Naýryz, 2021

Ilııas mýzeıi otyz jetinshi kóktemin qarsy aldy

36 ret kórsetildi

Jyr Qulageri atanǵan Ilııas Jansúgirovtyń ádebı mýzeıi bıyl otyz jetinshi kóktemin qarsy alyp otyr. Jetisýdyń kindik qalasy –Taldyqorǵandaǵy murajaı 1984 jyly ashylǵan bolatyn. Ǵıbratqa toly ǵımarat osy merzim aralyǵynda qalamger shyǵarmashylyǵynyń shyraqshysyna aınalyp qana qoımaı, óńirdegi rýhanııattyń da qara shańyraǵyna aınaldy.

Búginde alty bólmeden turatyn mýzeıde Ilııas Jansúgirovtiń qujattary, baspa isine paıdalanǵan jazý mashınkasy, ózi satyp alǵan kilemi, kıgen plashy, ustaǵan taıaǵy, dám tatqan ydystary, qoljazbalar qory, ár jyldary shyqqan kitaptary jáne aqyn shyǵarmashylyǵyn zertteýshilerdiń eńbekteri jınaqtalǵan eken. Munda uzyn-sany alty myńnan astam qundy jádigerler saqtaýly turǵan kórinedi. Mýzeıdegi taǵy bir kıeli dúnıe – Molyqbaıdyń qobyzy. Jurt aýzynda qobyzshy Molyqbaı Ilııas dúnıege kelgen kezde bolashaq aqynnyń qulaǵyna azan shaqyryp, «Qyzyrilııas» dep esimin qoıǵany jaıynda áńgime bar.

- Qazir Ilııas Jansúgirov shyǵarmashylyǵy men qoǵamdyq qyzmetine qatysty sırek materıaldardy, qundy jádigerlerdi kórýge degen qyzyǵýshylyq artýda. Jylyna 10 myńǵa jýyq kórermen mýzeıdi aralaýǵa kelip, bizdiń jumysymyzben tanysady. Olardyń arasynda oqý baǵdarlamasy boıynsha saıahattaýǵa kelgen mektep oqýshylary men dıplomdyq, kýrstyq jumystarǵa daıyndalýshy stýdent jastar kóp. Jalpy, bir ret óz qajetin izdep kelgen jastar ekinshi joly mindetti túrde Ilııas shyǵarmashylyǵymen jete tanysýǵa keletinin baıqap otyramyz. Onyń ústine qalamgerdiń ónegeli ómiri men shyǵarmashylyǵyn halyqqa nasıhattaý maqsatynda mýzeı qyzmetkerleri qalamyzdyń turǵyndaryn, memlekettik mekemeler qyzmetkerlerin mýzeı ekspozısııasymen tanysyp, mádenı baǵdarlamalarǵa qatysýǵa jáne rýhanı baıyp qaıtýǵa arnaıy shaqyryp, ekskýrsııalar júrgizip otyrady.Jyl saıyn aqynnyń týǵan kúnin, repressııa qurbany bolǵan azaly kúnderine arnalǵan aqyndy eske alý jıyndaryn ótkizý dástúrge aınalǵan, - deıdi Ilııas Jansúgirov ádebı mýzeıiniń meńgerýshisi Nurgúl Jaýynbaeva.

Sońǵy jyldary mýzeı qory qundy jádigerlermen tolyǵa túsipti. Mysalǵa, 2016 jyly Aqsý aýdany, Eńbek aýylynyń turǵyny aıtysker aqyn Bekbolat Atambaev mýzeıge Ilııas Jansúgirovtiń jeıdesin tapsyrǵan bolatyn. Odan keıin, 2017 jyly Almaty oblystyq polısııa departamentiniń aqparattyq-taldaý ortalyǵy aqynnyń 1936 jyly Almaty qalasynda berilgen pasportyn jáne tutqyndalǵan kezdegi fotosýretiniń túpnusqasyn ákelip, ótkizipti. Al 2018 jyly Almatydaǵy Ulttyq kitaphananyń sırek kezdesetin qoljazbalar qorynan tabylǵan «Qýat» poemasy men «Baqytty Jamal» áńgimesiniń túpnusqasy Taldyqorǵanǵa jol tartyp, ony mýzeı qyzmetkerleri latyn qarpinen kırıllısaǵa qotarǵan eken. Ilııastyń bul týyndysy biraz jyl buryn «Qazaq ádebıeti» gazetinde jaryq kórgen-di.

- Árıne, bıyl el basyna túsken syn saǵat mýzeı qyzmetkerlerin qashyqtan qyzmet kórsetýge májbúrledi. Karantın rejımine baı̆lanysty I.Jansúgirovtiń ádebı mýzeı̆i birneshe aı̆ boı̆y onlaı̆n formatta jumys jasady. Josparǵa saı jobalar men jospardan tys jasalǵan jumystarymyzdy kórermender onlaın tártipte tamashalaý úshin mýzeıdiń ınstagram, feısbýk áleýmettik jelilerine jiberilip otyrdy. Aıta ótetin bolsaq, osy ýaqytqa deıin júrgizilgen jumys tártibinde Ilııas Jansúgirovtiń ómiri men shyǵarmashylyǵyn nasıhattaýda onlaın ekskýrsııa júrgizilip, mýzeı zalyndaǵy eksponattar jaıynda tolyqtaı málimetter berilip, kitap kórmeleri uıymdastyryldy. Buǵan deıin bizdiń mýzeıge kelýshiler arasynda sheteldik qonaqtar ushyrasatyn edi. Elimizdiń ár óńirinen kelgen meımandar jádigerlerdi óz kózimen kórip, ótken ómirdiń bir belesin sezingendeı bolyp, rızashylyǵyn bildirip te jatatyn. Biz bul iltıpatty mýzeı qyzmetkerleriniń eńbegine berilgen joǵary baǵa dep qabyldaımyz, - deıdi taǵy Nurgúl Qyzyrbekqyzy.

Aıtpaqshy, Ilııas shyǵarmashylyǵy qazaq shekarasyn kókteı ótip, álemniń ádebı keńistigin qaraı qanat qaqty deýge tolyq qaqylymyz. Buǵan dálel retinde 2016 jyly nemis jazýshysy Gert Haıdenraıh aýdarǵan ataqty «Qulager» poemasy men 2019 jyly Ulttyq aýdarma bıýrosy men Ilııas Jansúgirov qorynyń muryndyq bolýymen Belında Kýktiń tárjimasymen aqyn óleńderiniń aǵylshyn tilinde basylyp, shyqqanyn aıtsaq bolar.

Jalpy, bıyl otyz jetinshi kóktemin qarsy alyp otyrǵan Jetisýdaǵy qara shańyraq ujymy aqynǵa qatysty qundy muralardy qorǵa jınastyryp qana qoımaı, Elbasy N. Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasy aıasynda kóptegen sharalar ótkizip otyrǵan izdenimpaz orta. Ilııas Jansúgirov shyǵarmashlyǵyn nasıhattaýda júıeli jumystarymen eldiń yqylasyna bólengen murajaı buǵan deıin Almaty oblysyndaǵy «Úzdik mýzeı» atanǵan. Sondaı-aq, birer jyl buryn aqynnyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan 20 tomdyq jınaqtyń on toǵyzynshy tomy osy qara shańyraqqa arnalyp, «Ilııas Jansúgirovtiń ádebı mýzeıi» anyqtamalyǵy retinde jaryq kórgen bolatyn.

 

Sońǵy jańalyqtar

ShQO-da mal urylary ustaldy

Aımaqtar • Búgin, 11:00

Uqsas jańalyqtar