Qoǵam • 11 Naýryz, 2021

Kórisý aıt – izgilik jarshysy

2683 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Kórisý – Qazaq eliniń batys aımaǵynda keń taralǵan mereke. Ony «Kórisý aıt», «Kórisý amaly» dep te jatady. Negizinen, ulttyq naqyshtaǵy jańa jyldyń bastaýy retinde qabyldanady. Naýryz aıynyń 14-ine týra keledi. Biraq bir ǵana kúnmen shekteledi degen sóz emes.

Kórisý aıt – izgilik jarshysy

Kórisý – eń izgi merekelerdiń biri. Bul kúni jaqyn-týystar bir birin izdep, qonaqqa baryp, jańa jyldyń kelýimen quttyqtaıdy. Ásirese, qarııasy bar úılerge jastar, balalary sálem bere barady. Qystan aman-esen shyǵyp, jańa jylda bas qosqan jurt ózara aq nıetterin jaýdyrady. Osy merekege oraı «Jasyń qutty bolsyn!», «Bir jasyńmen!» degen tilekter jıi aıtylady. Tańerteńnen bastap úlken-kishige merekelik kóńil kúı anyq sezilip turady. Bala kezimizden úıdegi úlkender erte oıatyp, kórshi-kólemge, jaqyn-týysqa kórisip kelýge jiberetini esimizde. Barǵan úıdiń ata-áje, aǵa-apalary saǵan batasyn berip, tátti dámnen usynady. Osynyń bári – eldi yntymaq, birlikke, tártipke shaqyratyn amaldar.

Kórisýdiń basty belgisiniń biri retinde: adamdar ózara qos qolyn usynyp, sodan keıin tós túıistire qushaqtasyp amandasady. El ishinde kelispeýshilik pen túsinispeýshilik oryn alǵan bolsa, osynaý meıram kúni joıylady degen senim bar. Iаǵnı ókpe-renish ataýly túgel tarqap, keshirim ústemdik qurady. «Aldyńa kelse, atańnyń qunyn kesh», «О́kpeshil bolma, keshirimshil bol», «Keń bolsań, kem bolmaısyń» degen qazaqtyń maqal-mátelderi kórisý aıty syndy ustanymdardan qalyptasqanyna senesiń. О́ıtkeni naýryzdyń osy kúnderi búkil dúnıe jaınap, jadyrap turady. Adamdardyń kóterińki kóńil kúıi tabıǵattyń jaıma-shýaǵymen ásem úılesim tabady. Bul – ómirge jańasha qaraýǵa shaqyratyn, aldaǵy kúnderden tek qana úmit kútip, kóktemniń kelýimen kóńil jaılanatyn mezgil.

Bizdiń aýyldarymyzda baqılyq bolǵan qurbandarǵa kórisýden bir kún buryn taǵzym etý dástúri de bar. Ony «О́tkenge salaýat aıtý», «О́li jebemeı, tiri baıymaıdy» dep aldyńǵy býynǵa qurmet retinde sezinemiz. Sol arqyly adamzattyń sabaqtastyǵyn syılaý, keshegińdi umytpaý arqyly keleshegińe senim bildirý nıeti kórinedi.

Kórisý aıty týraly keń tarqata áńgimelep júrý, ony atap ótý aýqymyn keńeıte túskenimiz durys dep oılaımyz. Adam balasynyń júregine sezim, kóńilinde sáýle baıytatyn mundaı merekelerdiń bereri mol.

 

Gýlıa BALTAEVA,

Nur-Sultan qalasy №2 arnaıy mekteptiń defektolog-muǵalimi

 

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqstanda kún kúrt sýytady

Aýa raıy • Búgin, 17:44

Referendým álemdik BAQ nazarynda

Referendým • Búgin, 15:45