Ortalyq alańǵa otaý tikken oblystaǵy 15 etnomádenı birlestik pen túrli mekeme, kásiporyn qala turǵyndaryna naýryzkóje, ystyq baýyrsaq, súmálák, uıqyashar, palaý, qymyz usynyp, birlik pen yntymaqty tý etken berekeli eldiń yrys-yryzdyǵy mol tatý-tátti turmysyn kórsetedi. Bul kúni shynaıy júrekten shyǵyp, kóńil erneýinen asyp-tasyp tógilgen aq tilekter jarasym taýyp, balýandar beldesýi, arqan tartyp, gir kóterip kúsh synasqan sportshylar saıysy men sahnada sán qurǵan bıshiler men óńir ónerpazdarynyń án shashýy mereke dýmanyn qyzdyra túsedi.
Men – kóp balaly otbasynan shyqqan orys qyzymyn. Qostanaı aýdanyndaǵy Altyn dala aýylynda qazaq mektebin támamdadym. Otbasymyzdaǵy apa-sińili, inilerimmen qazaqsha, ata-anammen oryssha sóılesemin, óıtkeni áke-sheshem qazaq tilin bilmeıdi. Maǵan til úıretken – qazaq mektebi, synyptas qurbylarym. Ustazym Jumabıke Nurseıitova apaıdyń arqasynda úsh jyldyń ishinde qazaqsha sóılep kettim. Mektep qabyrǵasynda júrip, oblysta ótken Abaı oqýlary baıqaýynda birneshe ret jeńimpaz atandym. Al Semeıde ótken respýblıkalyq baıqaýda júldeli ekinshi orynǵa ıe boldym. Abaı atamyzdyń 150, Shákárimniń 100-den astam óleńin jatqa bilemin. Muny jaı maqtan úshin emes, ózgelerge úlgi bolsyn dep aıtyp otyrmyn. О́ıtkeni qazaq tilin meńgerip, qazaqtyń ulttyq salt-dástúrin qurmettegen adamnyń ózi de qurmetke bólenip, ómirden ózine laıyq oryn taba alatynyna kózim jetti.
Qazir oblystyq bilim basqarmasyndaǵy Rýhanı jańǵyrý bóliminde sektor meńgerýshisimin, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy boıynsha bilim salasynda belgilengen 17 arnaıy jobanyń júzege asyrylýyn qadaǵalaımyn. Bizdiń bólimniń uıymdastyrýymen 15 naýryzdan bastap oblystyń bilim berý mekemelerinde Naýryz meıramyna arnalǵan «Baýyrsaq patı» aksııasy men «Dástúr» chellendji ótedi. Buǵan óńirdegi qazaq, orys mektepteriniń bári qatysady. Mysaly, «Baýyrsaq patı» aksııasynyń erejesi boıynsha mektepterdegi ár synyp baýyrsaq pisiredi. Kórshi mektep oqýshylarynan qurylǵan qazylar alqasy baýyrsaqtan dám tatyp, baǵa berip, eń dámdi baýyrsaqty anyqtaıdy. Odan keıin oqýshylar saıysy bastalady. Ár synyp pisirgen baýyrsaq ortaǵa qoıylyp, odan dám tatý úshin baıqaýǵa qatysýshy shákirtter Naýryzǵa qatysty aldyn ala ázirlengen suraqtarǵa jaýap berýi kerek nemese merekege baılanysty án salyp, óleń oqýy tıis.
Naýryz – bizdiń otbasymyzdyń, ásirese áke-sheshemizdiń erekshe asyǵa kútetin merekesi. О́ıtkeni úıdegi alty balanyń bári qalada jumys isteımiz. Naýryz merekesine oraı beriletin demalys kúnderinde bárimiz úıde bas qosyp, ata-anamyzdy quttyqtaımyz. Sheshemiz súr et asyp, baýyrsaǵyn pisirip, dastarqanyna qurt, irimshik, tátti taǵamdaryn qoıyp, bizdi kútip otyrady. «Jańa kún qutty bolsyn, Ulys oń, aq mol bolsyn!» desip, bir-birimizge izgi tilegimizdi arnap, máre-sáre bolyp, qarashańyraqta eki-úsh kún aýnap-qýnap qaıtamyz. Bul kúnderi dastarqanymyz jıylmaıdy, izgi tilekterin arqalaǵan kórshi-qolań, aǵaıyn-týystarymyz kelip, shańyraǵymyz qýanysh pen shattyqqa keneledi. Naýryz merekesinde ustazdarymnyń, qurby-qurdas, synyptastarymnyń úıine baryp, naýryzkóje iship, án aıtyp, ótkendi eske alysyp bir jasap qalamyz.
Ulystyń uly kúni – eldigimiz ben birligimizdi arttyratyn ulyq mereke. Naýryz jańarýdyń, beıbitshilik pen jarqyn ómirdiń merekesi. Bul kúnge adamdar kóńilge kirbiń uıalatqan barlyq renishin keshirip jáne jamandyq ataýlyny umytyp, jańa jylǵa júregin meıirimge, kóńilin taza nıetke toltyryp aıaq basady. Barsha qazaqstandyqtardy áz Naýryz merekesimen shyn júrekten quttyqtaı otyryp, Otanymyz jyldan-jylǵa damyp, ómirimiz gúldene bersin dep tileımin! Ulyq mereke barshamyzǵa tek jaqsylyq ákelsin, ár úıge baqyt qusyn uıalatsyn!
Tatıana SITNIKOVA,
Qostanaı oblystyq bilim basqarmasynyń mamany
