Álem • 25 Naýryz, 2021

Islandııanyń tabysty jobasy

550 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Búgingideı klımattyń ózgerýi sekildi qorshaǵan ortaǵa tóngen qaýip álem elderine oı salǵaly biraz boldy. О́rkenıetti elder jańartylatyn energııa kózderin damy­typ, tabıǵatty qorǵaý máselesin kún tártibine shy­ǵar­dy.

Islandııanyń tabysty jobasy

Solardyń biri – 400 myńǵa jet­peıtin halqy bar Is­lan­dııa tájirı­be­si kópke úlgi retinde aı­tylyp júr. Bul shaǵyn elde tutynylatyn elektr energııasynyń sha­mamen 100 paıyzy jańar­ty­la­tyn kózden alynady. BUU Islandııanyń balamaly energııa kózine aýysýyn álem elderi úshin úlgi bolatynyn aıtady. Islandııa mysalynan balamaly energııa kóziniń el ekonomıkasyn da nyǵaıta túskenin baıqaýǵa bolady. Bastapqyda el bıligi álem­dik energetıkalyq na­ryq­­taǵy munaı baǵasynyń tu­raqsyzdyǵyna tótep bere almaı, balamaly energııa kózderine bet bura bastaǵan. Arktıkalyq sheń­ber­diń she­tinde oqshaýlanǵan el úshin turaqty ári eko­nomı­kalyq ne­giz­delgen ishki ener­ge­tı­ka­lyq resýrs qurý máse­le­si ózek­ti edi.

Islandııa bul baǵytta she­tel­dik ónimderden góri, otan­dyq óner­tapqyshtardyń jobalaryn ne­gizge alǵan. HH ǵasyrdyń basynda bir fermer geotermaldy jylý júıesin jasaý úshin jerden shyqqan ystyq sýdy óz sharýa­shy­lyǵynda paı­da­lanýdyń jolyn tapqan eken. Osydan keıin elde geotermaldy resýrs­tar­dy júıeli túrde zert­teý bas­tal­ǵan. Munaı óner­ká­si­bi­nen alynǵan bur­ǵylaý tehnologııasy kóbirek úıdi jylytýǵa bolatyn ystyq sýǵa qol jetkizý úshin qol­danylǵan. Ke­ıini­rek bul jal­pyulttyq kommersııalyq jobaǵa ulasqan. Eldegi gıdrojobalar da fermerlerdiń óz shar­ýa­shylyǵyn elektr qýa­tymen qamtamasyz etý nıetinen da­mı bastaǵan. Keıinirek bul jobalar kólemi artyp, mem­le­ket­tiń basty basym ba­ǵyt­ta­ry­na aınalǵan. Osy­laısha, Is­lan­dııa­nyń jańartylatyn energııa kóz­derine tabysty kóshken kóri­ne­di. Qaı ýaqytta da izdenistiń sońy jetistikke ulasady emes pe?!

 

 

 

Sońǵy jańalyqtar