Memleket basshysy da meılinshe saqtyq sharalaryn kúsheıtip, alańdatarlyq ahýaldy tezirek qalypqa túsirý tetikterin qarastyrý úshin tabandy tapsyrmalar berýde. Álemdi ábigerge salǵan indettiń birden-bir emi – vaksına dep ǵalymdar men mamandar aıtýdaı-aq aıtýda. Biraq el ishinde ekpe saldyrýǵa kúdikpen qaraıtyndar da bar.
Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Mıras Dáýlenov Bıologııalyq qaýipsizdik problemalary ǵylymı-zertteý ınstıtýty búginge deıin koronavıýrsqa qarsy vaksınanyń 5 túrin ázirlegenin atap ótti.
«Budan bólek ınstıtýt sýbbirlikti vaksına jasap shyǵardy. Iаǵnı alǵashqysy ınaktıvtendirilgen vaksına bolatyn. Sýbbirlikti vaksına da klınıkaǵa deıingi synaqtan ótti. Onyń nátıjesin de aldyq. О́tken jyldyń qarashasynan beri Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń klınıkalyq zertteýdi bastaýǵa ruqsat bergenin kútip otyrmyz. Sondaı-aq ınstıtýt eki vektorlyq vaksına ázirledi. Osy ınaktıvtendirilgen álsiretilgen shtamm alý úshin 100-den astam zertteý júrgizildi. Qazir ol vaksına da klınıkaǵa deıingi zertteýlerden ótip jatyr», dedi vıse-mınıstr.
2020 jyly naýryz aıynda elimizde koronavırýspen aýyrǵandar anyqtalǵannan keıin jáne vırýstyń tiri shtamyn alǵannan keıin bir apta ótken soń ınstıtýt ǵalymdary koronavırýsqa qarsy qazaqstandyq vaksına jasaýdy qolǵa aldy.
«Bizdiń 60 jyldan astam ýaqyt tarıhy bar ınstıtýtymyz Jambyl oblysy, Qordaı aýdany, Otar aýylynyń mańyndaǵy 40-áskerı bazada ornalasqan. Qaýipti jáne asa qaýipti shtamdardy zertteýmen aınalysatyn osyndaı ınstıtýttar kóp turǵyny bar eldi mekenderden alshaq ornalasýy kerek. Bul jerde myqty ǵalymdar, vırýsologter, bıotehnologter 60 jyldan astam ýaqyt boıy vaksına jasaýmen aınalysyp keledi. Búgingi tańda osy ınstıtýttyń ǵalymdary 60-tan astam ártúrli vaksına men test júıelerin oılap taýyp, qoldanysqa engizdi», deıdi Bıologııalyq qaýipsizdik problemalary ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bas dırektory Kúnsulý Zakarıa.
Onyń aıtýynsha, 2020 jyly naýryz aıynda elimizde koronavırýspen aýyrǵandar anyqtalǵannan soń jáne vırýstyń tiri shtamyn alǵannan keıin bir apta ótken soń ınstıtýt ǵalymdary koronavırýsqa qarsy qazaqstandyq vaksına jasaýdy qolǵa aldy.
«Bir ýaqytta bes platformada vaksına jasaý qolǵa alyndy, sebebi osynyń ishinen barynsha tıimdisin tańdap alýymyz kerek boldy. Qýanyshqa oraı, biz jasaǵan alǵashqy QazCovid-in vaksınasy 2020 jyly mamyr aıynda daıyn boldy. Al 15 mamyrda resmı túrde tirkelip, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń saıtyna tirkeldi. Budan basqa taǵy 4 vaksına jasalýda», dedi ol.
«Qazaqstandyq QazSovid-in vaksınasynyń áser etýi 96% degen aqparat qanshalyqty ras?», degen suraqqa ol bylaı dep jaýap berdi:
– Biz birinshi jáne ekinshi klınıkalyq zertteýlerdiń nátıjesin saraptamadan ótkizip, búkil kórsetkishterdi qarastyrǵan kezde vaksınamyzdyń ımmýnıtet saqtaý kórsetkishi 96%-ǵa saı boldy. Myna jaǵdaıdy eskerý kerek: birinshi fazadan keıin ımmýnıtetti saqtaý kórsetkishi 100% bolsa, ekinshi fazadan keıin 96% bolsa, adam sany neǵurlym kóp bolǵan saıyn onyń kórsetkishi soǵurlym tómendeýi múmkin. Úshinshi fazanyń aıaǵynda bul kórsetkish ózgerýi múmkin», dedi K.Zakarıa.
Sonymen qatar ol qazaqstandyqtar Qazcovid-in vaksınasyn osy jyldyń sáýir aıynyń aıaǵynda ala bastaıtynyn jetkizdi.
«Qazcovid-in vaksınasynyń klınıkalyq synaǵynyń úshinshi fazasy 2021 jyly 9 shilde kúni aıaqtalady. Odan keıin 3 myń eriktiden alynǵan málimetterdi óńdeý boıynsha úlken jumys bastalady. Bul shamamen 20 kúntizbelik kúndi alady. Odan keıin biz jasaǵan esep tolyq kólemde Densaýlyq saqtaý mınıstrligine jetkiziledi», dedi Bıologııalyq qaýipsizdik problemalary ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bas dırektory.
Atalǵan vaksınanyń tolyqqandy kórsetkishteri vaksına ekkennen keıin 42 kúnde belgili bolady. Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty Bıologııalyq qaýipsizdik problemalary ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bas dırektory Kúnsulý Zakarıa QazSovid-in vaksınasy antıdeneni qalaı qalyptastyratynyn túsindirdi.
«Antıdeneler vaksına saldyrǵannan keıin 14 kúnnen keıin qalyptasady. Jalpy, vaksına eki ret egiledi. Iаǵnı revaksınasııa jıyrma birinshi kúni jasalady. Sonymen, 42 kúnde eń tolyq kórsetkishti anyqtaı alamyz. Kórsetkishter óte joǵary. Aýrýdy neıtraldandyratyn antıdeneler men gýmmaraldy jasýshalyq ımmýnıtet kórsetkishteri boıynsha dúnıejúzinde shyǵaryp jatqan vaksınalardyń birqatarynan da joǵary nátıjeni kórsetip otyr», dedi ınstıtýt dırektory.
