Dúnıejúzilik banktiń Ortalyq Azııanyń ınfraqurylymdyq baǵdarlamasynyń jetekshisi Antonıo Nýnestiń aıtýynsha, Eýropa men Qytaımen salystyrǵanda Ortalyq Azııa elderi kedendik operasııalardy ótkizý kezinde shekaradan ótkizý pýnktterindegi standarttar, ınfraqurylym jáne tájirıbe jaǵynan artta qalyp otyr. Kólik dálizderin damytýǵa qomaqty qarjy jumsaýdyń arqasynda olar boıynsha qozǵalys jyldamdyǵy artty. Alaıda, shekaradan ótý kezinde únemdelgen ýaqyt joǵalady. «Ortalyq Azııadaǵy shekara beketinen avtomobıl jolymen ótý ýaqyty uzaq jáne boljanbaıdy. Ne isteý kerek? Ortalyq Azııa elderi kólik salasynda álsiz retteý men memlekettik kásiporyndardyń tıimsizdigimen sıpattalatyn modelden joǵary sapa menedjmentin jáne múmkin bolsa jekeshelendirýdi kózdeıtin naryqtyq qatynasqa kóshý kerek », – dedi Antonıo Nýnes.
Dúnıejúzilik banktiń Qazaqstandaǵy turaqty ókili Jan-Fransýa Marto Ortalyq Azııa taýar aınalymy men ımporty kezinde logıstıkalyq tıimdilik ındeksi jáne kedendik rásimdeý ýaqyty sııaqty negizgi saýda ındıkatorlary boıynsha tómen mánderdi kórsetedi dep qosty.
«Jol standarttaryndaǵy aıyrmashylyq júk jóneltýshiler men logıstıkalyq operatorlarǵa qosymsha qıyndyqtar týdyrady», - deıdi Jan-Fransýa Marto.
Sonymen birge, Dúnıejúzilik bank sarapshylarynyń pikirinshe, Ortalyq Azııadaǵy temirjol kóligi kásiporyndary ónimdiliktiń tómen bolýyna baılanysty básekege qabiletti emes. Ornyqty damý maqsattaryna (TDM) qol jetkizý úshin osy 20 jyl ishinde salaǵa qajetti ınvestısııa kólemi shamamen 2,4 trln dollardy quraýy kerek.
«Búkil álem boıynsha logıstıka júıesi pandemııaǵa daıyn bolmady. Bul Ortalyq Azııa aımaǵy elderiniń daıyndyǵyna da qatysty. Biraq qazirgi jaǵdaı pandemııa jaǵdaıynda temirjol baılanysy anaǵurlym turaqty jáne daıyndalǵan kólik jelisi bolyp shyqqanyn kórsetti », - dep qosty Dúnıejúzilik banktiń aǵa kólik ekonomısi Sevara Melıbaeva.
Ortalyq Azııa elderi de halyqaralyq kólik jelileriniń qosylý ındeksiniń eń tómengi deńgeıimen sıpattalady - 45-60%. Dúnıejúzilik banktiń taldaýshysy ony Afrıka elderiniń deńgeıimen salystyrdy. Sonymen qatar, aımaqtaǵy elderdiń kópshiligi ınfraqurylymnyń jetispeýshiligimen jáne kólik qyzmetteriniń qymbattyǵymen sıpattalady. Mysal retinde ol ártúrli elderdegi áýe saparlarynyń qunyn keltirdi. DB esepteýlerine sáıkes, Brıýsselden Kıevke úsh saǵattyq halyqaralyq reıs 100 dollar turady. Sonymen qatar, Almatydan Atyraýǵa dál sol ýaqytta Qazaqstandaǵy ishki reıs 300 dollar turady. Ortalyq Azııa elderindegi jáne taýarlardyń ımporty men eksporty kezindegi joǵary shyǵyndar, bul aqyrynda ımporttyń ózindik qunyna jáne aımaq elderi ónimderiniń syrtqy naryqtaǵy básekege qabilettiligine keri áser etedi.
«Mysaly, konteınerdi Qazaqstannan, О́zbekstannan, Qyrǵyzstannan jáne Tájikstannan Rotterdam men Shanhaıǵa jiberý quny orta eseppen 5 myń dollardan bastalady. Sonymen birge Grýzııadan, Armenııadan, Reseıden, Ýkraınadan jáne Túrkmenstannan - 800-den 2 myń dollarǵa deıin », - dedi Sevara Melıbaeva.
