JOǴARY MÁDENIETTILIK TAZALYQTAN BASTALADY

Elordada ótken senbilik osyndaı maqsatty kózdeıdi О́tken senbide Elorda basshy­lary men turǵyndary jap­paı jalpy­qa­la­lyq senbilikke shyq­ty. Olar kúni boıy kóshelerdi tazar­typ qana qoımaı, jasyl jelek ekti. Tańer­teń­gisin sál salqyn­da­typ tursa da tús aýa maıy tamǵan sáýir­diń sońǵy sen­bisi bir adamdaı ju­mylyp jumys isteý­shilerge na­ǵyz qolaı­ly kún bolǵan sııaq­ty. “Senbilik” sózi anyqtamalyq­tar­da azamattardyń demalys kún­deri qoǵam ıgiligi úshin sanaly túr­de uıymdastyrylǵan tegin eńbekke shyǵýy degendi bildiredi. Keńestik kezeńde dástúrge aınalǵan úı­ren­shikti sharanyń qoǵam ómirinen áli de qalmaı kele jatqandyǵy onyń paı­daly jaǵy kóbirek ekendiginen bolsa kerek. Oǵan kún jylyna ketpeni men kúregin qolyna alyp, tal otyrǵyzyp, aınalasyn kógal­dan­dyrýǵa kóshetin qazekemniń saltyn qosyńyz. “Sáýir bolmaı táýir bolmas” degendi alǵa tartyp, qolǵa alynǵan jalpyqala­lyq senbilikke Astana qalasynyń ákimdigi bastamashy bolyp otyr. Kún arqan boıy kóterilgen shaqta Úkimet basshysy Kárim Másimov pen Astana qalasynyń ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetov Beıbitshilik jáne kelisim saraıy mańyndaǵy Táýelsizdik dańǵyly­nyń boıyna kóshetter otyrǵyzdy. Senbilikke aldymen jetken qala ákimi aǵash otyrǵyzyp ta, jýr­na­lıs­terge suhbat berip te úlgerdi. Qala ákiminiń aıtýynsha, eýropa­lyq standarttarǵa sáıkes, sen­bi­likke shyqpaý úshin eń aldymen qala turǵyndarynyń mádenıeti sol deńgeıge jetýi tıis. Al ol úshin turǵyndar týǵan eldi me­ken­derin lastamaı, oǵan óz úıindeı qa­raýy kerek. Astana eldiń tek ákimshilik-saıası ortalyǵy ǵana emes, Astana — jas, qarqyndy damyp kele jatqan zamanaýı qala. Ol ózgelerge úlgi bolýy tıis. Son­dyqtan, uıymdastyrylǵan sen­bilik qandaı da bir materıaldyq tabys tabý maqsatyn kózdep otyrǵan joq. Munda, eń aldymen, úlken tárbıelik mán jatyr. Bul jerde Prezıdent Ákim­shi­ligi men Premer-Mınıstr Keń­se­siniń qyzmetkerleri, Astananyń aýa raıy jaǵdaıyna jáne topy­ra­ǵy­nyń ereksheligine beıimdi tal men úıeńkiniń 440 kóshetin otyr­ǵyzdy. Senbilikke shyǵýshylardyń taǵy bir toby “Ana men bala” ult­tyq ǵylymı ortalyǵy mańaıynda jumys jasady. Munda Parlament Senaty men Májilisiniń depýtat­ta­ry tazalyq jumystaryn júr­gizdi. Solardyń biri, Májilis Se­na­tynyń depýtaty Nurlyǵaıym Joldasbaeva qalamyzdyń taza­ly­ǵyna jaýap berý ortaq mindetimiz degen óz kózqarasyn bildirdi. Aǵash­­tardy sýarýǵa kómektesken depýtat rııasyz kúlimsireıdi. Parlament Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev ta osy jer­den tabyldy. Qaraǵashtyń túbine topyraq salyp, baptap júrgen Tór­aǵanyń qımyly alystan baıqalady. Parlament Májilisiniń Tór­aǵa­sy Oral Muhamedjanov bolsa, bul sharanyń erteden kele jatqan dástúr ekendigin aıtyp ótti. Qan­daı aǵash otyrǵyzyp jatqandyǵyn suraǵanymyzda, qaraǵash ekendigin aıtyp, óziniń bul sharýadan da habary bar ekendigin ańǵartty. Parlament Májilisiniń depýtaty Shalataı Myrzahmetov senbiliktiń ózderi sııaqty eresek azamattarǵa qanǵa sińgen daǵdy ekendigin jet­kiz­di. Jas kezimizde qashan shy­ǵa­myz dep, daıyndalyp júretinbiz. Eń bastysy, sharaǵa tek eńbek dep qana qaramaı, sonymen birge, qoǵam músheleriniń oǵan óz úlesin qosýǵa, ózi turyp jatqan jerdi abattandyrýǵa, aýasyn tazalaýǵa kúsh salyp, ekologııasyn nazarda ustaýǵa qosyp jatqan úlesi dep aıtý oryndy. Ekinshi jaǵynan alǵan kezde jumylǵan judyryq sekildi azamattardyń uıymshyl­dy­ǵyn kórsetip berdi. Qyzmet laýa­zymyna bólmesten barlyǵy birge kúrek ustap nemese zembildiń bir ba­syn basshysy, ekinshi basyn qos­shysy ustap, ortaq jumys isteý­diń ózi adamdy rýhanı turǵyda bir-birine jaqyndata túsedi. Qyz­mettik, bolmasa áleýmettik jaǵ­daı­lary eki túrli jandardy teńes­ti­rip, eńbek etýge kelgende bar­sha­nyń da birdeı ekenin túsinýge sep­tigin tıgizetin shara, deıdi halyq qalaýlysy. Bul kúni Májilis pen Senat depýtattary birige otyryp 3 túrli aǵash túrinen 300-den asa kóshetter otyrǵyzdy. Endi elor­da­daǵy “Ana men bala ortalyǵy” UǴO janynda úıeńki, qaraǵash, qaıyń jaıqalyp ósetin kún de alys emes. Al jalpy qala boıyn­sha “Biz – qala tazalyǵy úshin!” uranymen ótken senbilikke 75 myńǵa jýyq elordalyq shyqty. Álemdegi eń taza qala sana­latyn Sıngapýrde kóshe lastaý qylmyspen teń. Sizdiń abaısyzda túkirgenińiz nemese tamaq qaldy­ǵyn laqtyrý sııaqty kósheni las­taýy­ńyz óte úlken mólsherdegi aıyppulmen óndiriledi. Ol soma – 100 dollardan 1000 dollarǵa deıin. Al fransýzdar máseleni 1500 eýro arqyly sheshedi. Osylaısha asa zor kólemdegi aıyppul arqyly óz qalalarynyń tazalyǵyn saqtaı­tyn olar bul máselege asqan kir­pııaz­dyqpen qaraıdy. Al biz de elordamyzdyń osyndaı ekologııa­lyq jaǵynan tap-taza qala ata­nýy­na mádenıettilik turǵysynan, azamattyq joǵary sana turǵysy­nan úlgi bola bilsek, Astana qala­synyń álemdegi taza qalalar sana­tyna qosylý yqtımaldylyǵy da arta túspek. Laıym, sol kúnge jet­kizsin! Venera TÚGELBAI.