Aýqymdy qarjylandyrý kólemine qaramastan, jolǵa, sýmen, gazben qamtamasyz etýge, elektrlendirýge qatysty shaǵymdar sany azaımaı otyr. Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵynyń júıeli máseleleri men olardy sheshý sharalary «Nur Otan» partııasynyń Partııalyq baqylaý komıtetiniń otyrysynda talqylandy.
Partııalyq baqylaý komıtetiniń múshesi Ánýar Ilııasova atap ótkendeı, jelilerdiń tozýyna baılanysty sýdyń aǵyp ketýinen kelgen shyǵyn jylyna 16 mlrd. teńgege jýyqtaǵan. Partııalyqtar júrgizgen taldaý qorytyndysy boıynsha qalalyq jerlerdegi tozyǵy jetken barlyq sý qubyrlar jelisin aýystyrý úshin 20 jyl, al káriz jelilerin aýystyrýǵa – 40 jyl qajet ekeni anyqtaldy.
Partııalyqtardyń pikirinshe, osyndaı ahýaldyń qalyptasýyna tek josyqsyz merdigerler ǵana emes, sheneýnikter de kináli. Mysaly, Túrkistan oblysy Saryaǵash aýdany Jibek Joly aýylynda gaz taratý stansııasy 2012 jyly 220 mln. teńgeden astam qarajatqa salynǵan. Nysandy qabyldaý týraly memlekettik aktige qol qoıylǵan. Bir jyl ótken soń gaz ınspeksııasy kóptegen jónsizdikterdi anyqtaǵan, alaıda aýdandyq sheneýnikter, jumsartyp aıtqanda, buǵan qatysty kesh qımyldap otyr.
«Qurylys bólimi tek 7 jyl ótkennen keıin, ıaǵnı 2020 jylǵy aqpanda ǵana merdigerge jónsizdikterdi joıý jóninde hat joldaǵan, al ol bolsa, bankrotqa ushyraǵan. Osynaý bıýdjet qarjysynyń barlyǵy qumǵa quıǵan sýdaı aǵyp ketken, al gaz taratý stansııasy paıdalanýǵa berýge jaramsyz dep tanylǵan. Bul – memlekettik qyzmetshilerdiń áreketsizdigi jáne bıýdjet qarajatyn ysyrap etý», dedi Ánýar Ilııasova.
Nurotandyqtardyń pikirinshe, taǵy bir ózekti máseleniń biri – kóp páterli turǵyn úı keshenderin jańa basqarý formasyna kóshirý máselesi. Elimizdegi turǵyn úılerdiń barlyǵy 2021 jyldyń 7 qańtaryna deıin Páter ıeleri kooperatıvteriniń (PIK) ornyna Múlik ıeleriniń birlestigin (MIB) nemese jaı seriktestik qurýǵa tıis bolatyn. Alaıda Partııalyq baqylaý komıteti bul baǵyttaǵy jumystar shyn máninde júrgizilmeı otyr dep sanaıdy.
«Tek elordanyń ózinde 3 myńdaı turǵyn úı kesheni bolsa, qazirgi ýaqytta nebári 260 MIB qana qurylǵan. Eger elordanyń ózinde osylaı júrse, óńirler týraly ne aıtýǵa bolady? Munyń sebebi zańnamanyń jetilmegendiginde bolyp otyr. PIK-ter qarsylyq tanytyp, qujattardy, úı-jaılardy bermeıdi, al buǵan jaýapkershilik sharalary kózdelmegen. Turǵyn úı basqarmasy bul rette kómek bere almaıdy, PIK-ti de jazalaı almaıdy, tek keńes qana bere alady», dedi Ánýar Ilııasova.
Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy salasyndaǵy qordalanǵan máselelerdi sheshý úshin nurotandyqtar ıesiz jelilerdi paıdalanýshy uıymdardyń menshigine óteýsiz berý múmkindigin qarastyrýdy usyndy. Elektr qýaty men jylý tarıfteriniń budan ary ósýine jol bermeý úshin Halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń qarajatyn tarta otyryp, tozǵan jabdyqtardy aýystyrýǵa jáne jańǵyrtýǵa arnalǵan shyǵyndy sýbsıdııalaý tetigi arqyly «Nurly jer» baǵdarlamasyn paıdalaný usynylady. Munda jobany 50%-ke deıin qarjylandyrý respýblıkalyq bıýdjetten bolýy múmkin. Usynylǵan tetik tarıfke aýyrtpalyqty azaıtyp, osy arqyly áleýmettik táýekelderdi eskerýge jáne retteýge múmkindik beredi.
Talqylaý qorytyndysy boıynsha partııalyqtar óńirlerdegi turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyqtyń eń problemaly nysandaryna partııalyq baqylaý komıssııasynyń naqty músheleri men máslıhattardaǵy «Nur Otan» partııasynyń depýtattaryn bekitýdi usyndy. Sonymen qatar, endi óńirlik komıssııalar memlekettik organdardyń, merdigerlik jáne paıdalanýshy kompanııalardyń ókilderin, sondaı-aq jergilikti turǵyndardy shaqyra otyryp, osyndaı máselelerdi kem degende toqsan saıyn bir ret talqylaıtyn bolady.
Partııanyń baspasóz qyzmetiniń aqparaty boıynsha, áreketsizdigi jáne tıisti partııalyq baqylaý jasamaǵany úshin Pavlodar qalasy ákiminiń orynbasary Darhan Sahanovqa, Saryaǵash aýdanynyń ákimi Muhıt Otarshıevke, birqatar oblystyń Energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń basshylary Rýslan Turǵambaevqa (Túrkistan oblysy), Ulantaı Úsenovke (Qaraǵandy oblysy), Ádilbek Áýbákirovke (Soltústik Qazaqstan oblysy) sógis jarııalandy. Sondaı-aq, Batys Qazaqstan oblysynyń Energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń basshysy Asqar Ǵabıdýllınge partııalyq eskertý jasaldy.
