ERLIK – ELGE MURA, URPAQQA – URAN

Oblysta Jeńis merekesi qarsańynda 100 maıdanger jańa páter alady Búgingi jastar 1941-1945 jyldary soǵys bolǵanyn, atalary­nyń maıdanda erlik kórsetkenderin estip, taǵzym etip ósti. Oblys ákimi Baqytjan Saǵyntaevpen kezdesken Sultanmahmut Tor­aıǵyrov atyn­daǵy ýnıversıtettiń stýdent­teri oblys ortalyǵynyń bir kóshesin batyr Baýyrjan atalarynyń esimimen atalǵanyn qalaıtyndaryn jetkizdi. Budan buryndary da eli men jerin qorǵaǵan bahadúr batyrlar ótti. Bul kúnderi jas urpaqtyń sana­syna rýh sińdirip, patrıottyq dem beretin ótkenniń osy bir joly alystan eles berip jańǵyrǵandaı. Al, bıyl 65 jyl tolǵaly otyrǵan Uly Jeńis mere­kesin atap ótýge ázirlik jasaýda. Oblystyq ishki saıasat basqar­masynyń bastyǵy Aızada Qur­manovanyń aıýtynsha, aldaǵy 9 mamyrda Jeńis merekesin atap ótý­ge daıyndyq qyzý júrgizilýde. Iаǵnı, áleýmettik qorǵaý boıynsha sharalar, olardy jeńildiktermen qam­ta­masyz etý, turmys jaǵdaı­laryn jaqsartý, aqparattyq-nasıhattyq, áskerı-patrıottyq jáne merekelik sharalar ótkizýge qatysty kezeńderden turady. Bul kúnderi oblysta “Qaıyrymdy­lyq” aılyǵy júrip jatyr. Bıyl­ǵy jyldyń qańtar aıynan bastap oblys aýmaǵynda soǵys ardager­leri úshin kommýnaldyq tólemder oblys bıýdjetinen tólenýde. Taǵy bir jaǵymdy jańalyq, ol-mereke qarsańynda ardagerlerge jańa páterler beriledi. Al, Más­keýde ótetin merekelik sherýge oblystan eki ardager qatysatyn bolsa, Astanaǵa 10 ardager jol júredi. Ardagerlerge arnaıy kıim úl­gileri de ázirlenýde. Oblys ákimi Baqytjan Saǵyntaevtyń bas­tamasymen ardagerlerge arnal­ǵan “Zamandastar” klýby, arnaıy basqosý, áńgimelesý úıi ashyldy. Jalpy alǵanda, Jeńis mereke­sin laıyqty túrde atap ótýge respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterdi qosqanda barlyǵy 889 mıllıon teńge jumsalmaqshy. Mysaly, Baıanaýyl aýdanynda bul baǵytqa arnalyp, 10,3 mıllıon teńge bólindi. Osyǵan oraı aýdan ákiminiń orynbasary Baqyt Toq­jigitovanyń aıtýynsha, soǵys ardagerlerine dep emdelýi bar, jol júrý shyǵyndary, úılerin jóndeý sııaqty áleýmettik kómek­tiń 20-ǵa jýyq túri qarastyrylǵan kórinedi. Ár ardagerge 20 myń teń­ge­den aqshalaı syılyq beriledi. Oblys­tyq qorǵanys isteri jónin­degi basqarmanyń bastyǵy Asaıyn Aldajarovtyń aıtýynsha, áskerı tehnıkalardyń qatysýmen bolatyn oblys ortalyǵynda ótetin bıylǵy merekelik sherý de erekshe bolmaq­shy. Muraǵat jáne qujatnama basqarmasynyń bas­tyǵy Halel Ákimhanov basqaratyn muraǵat­shylar da bul kúnderi tynymsyz eńbek etýde. Basqarma ókilderi Reseı jaǵyndaǵy arhıv­terde bo­lyp, soǵysta qaza tapqan pavlo­dar­lyqtar týraly málimet­ter taýyp­ty. Buǵan deıin oblysta “Bozdaqtar” atty kitap shyqty. Qazir osy kitaptyń zańdy jalǵa­syndaı maıdangerler men tyń eńbek­kerleriniń soǵystan keıingi ómirlerin jazatyn jańa kitap­tyń da jaryq kórýi múmkin. Sultan­mahmut Tor­aıǵyrov atyn­daǵy memlekettik ýnıver­sıtette kórshiles Omby­dan kel­gen ǵalymdardyń jáne jer­gilik­ti tarıhshylar­dyń qatysýy­men “Fashızmdi jeńý­diń tarıhı ma­ńyzy: pavlodar­lyq­tardyń je­ńis­ke qosqan úlesi” atty halyq­aralyq ǵy­­lymı tájirı­belik kon­feren­sııa ótkizildi. Al, ótken aptada Reseı elshiligi tara­pynan “Slavıan” mádenı orta­lyǵynda soǵys ardager­leri­ne, Lenın­grad­ty qorǵaý­shylarǵa reseılik mereke­lik medaldar tapsy­ryldy. Oblys ortaly­ǵyndaǵy Dańq eskert­kishiniń janynan “Zerde” atty eske alý qaraýy­lyn ashý salta­naty boldy. Mektep oqýshy­lary 9 mamyr kúnine deıin máńgilik alaý jaǵylǵan osy eskertkish ba­syn­da qaza tapqan maıdan­ger­ler­di eske alyp, qur­metti qaraýyl kezegine turady. Osy alańda turǵan ataqty T-34 markaly tank qasyna da qa­raýyl qoıyldy. Bul kúni es­kertkish qasyna jınalǵan soǵys ardagerleriniń qurmetine qala­daǵy kadet kor­pýsynyń tár­­bıelenýshileri ar­na­ıy sap túzep sherý­men ótti. Farıda BYQAI, Pavlodar