Dnepr ózeni jaǵalaýynda Qazaqstan quramasy keremet óner kórsekeni jankúıerler jadynda. Bul jarysta baq synǵana 10 jerlesimizdiń teń jartysy jeńis tuǵyryna kóterildi. Solardyń úsheýi altyn aldy. Iá, almatylyq Dáýlet Turlyhanov (82 kılo) pen shymenttik Bısolt Desıevtiń (74 kılo) bas júldeni oljalaǵanyna eshkimniń tańdana qoımaǵany anyq. О́ıtkeni, sol tusta ekeýiniń de dańqy dúrkirep turdy. Máselen, sol kezderi 28 jastaǵy Dáýlet Seýl Olımpıadasynyń kúmis júldegeri, álem chempıony, álem chempıonatynyń qola júldegeri, Eýropa birinshiliginiń jeńimpazy, eki dúrkin álem kýbogynyń ıegeri jáne KSRO-nyń alty dúrkin chempıony atanyp úlgergen-di. 27 jastaǵy Bısolt álem kýbogyn tórt ret utyp, Eýropa birinshiliginde top jardy. Al asa jeńil salmaqtaǵy Esenkeldi Batyrǵarınnyń (48 kılo) altyn tuǵyrǵa kóterilý kópshilik úshin tosyn jaǵdaı boldy. Jasy jıyrmaǵa da tolmaǵan jas balýan osyndaı orasan zor tabysqa jetedi dep eshkim oılaǵan joq. Desek te aqtóbelik arlannyń, shyn máninde, naǵyz fenomen bolǵanyn eshkim joqqa shyǵara almaıdy.
Zaporojedegi jarysta Baqtııar Baıseıitov (74 kılo) pen Sergeı Matvıenko (90 kılo) kúmis medaldi ıelendi. 74 kılo salmaq dárejesinde kúsh synasqan Baqtııar fınalda óziniń komandalyq áriptesi Bısolt Dısıevke jol berdi. 90 kılo salmaqta beldesken Sergeı Matvıenko álem chempıonatynyń qola júldegeri, keıinnen Atlanta Olımpıadasynyń jeńimpazy atanǵan boz kilem ıesi Vıacheslav Oleınıkke ese jiberdi. Ol kezde aıtýly qos jerlesimizdiń jasy áli jıyrmaǵa da tolmaǵan edi.
Jarys qorytyndysy boıynsha jalpy komandalyq esepte Qazaqstannyń grek-rım kúresi sheberleri ekinshi oryndy oljalady. Aldymyda tek Reseı quramasy. Olardyń bizden bir qolasa artyq boldy. Jarys qojaıyndary úshinshi oryn alsa, Máskeý qalasy men Belarýs eli úzdik bestiktiń qataryna qosyldy. Aıtýly dodada joǵaryda esimderi atalǵan otandastarymyzdan bólek, ýkraınalyq Andreı Kalashnıkov (52 kılo) pen Vıacheslav Oleınık (90 kılo), máskeýlik Sergeı Martynov (62 kılo), belarýssııalyq Sergeı Demshkeevıch (100 kılo), reseılik Aleksandr Ignatenko (57 kılo), Islam Dogýchıev (68 kılo) jáne Aleksandr Karelın (130 kılo) syndy sańlaqtar bas júldeni qanjyǵalaryna baılady.
Dál sol Zaporojede Spartakıadamen qatar KSRO chempıonatynyń da jalaýy jelbiredi. Bul jarysta da Qazaqstannyń balýandary tabysty óner kórsetti. Bizdiń jigitter arasynan Dáýlet Turlyhanov (82 kılo) pen shymenttik Bısolt Desıev (74 kılo) dara shyqty. Esenkeldi Batyrǵarın (48 kılo) kúmispen kúpteldi. Fınaldyq básekede ol Túmenniń qazaǵy Jolaman Dáýrenbekovten utyldy.
Jalpy KSRO halyqtary Spartakıadasy 10 retuıymdastyryldy. 1956 jylǵy jarystan qorjynymyz bos qaıtsa, 1959 jyly Anatolıı Kolesov qarsylas shaq keltirmedi. 78 kılo salmaqta kúresken Qaraǵandy oblysynyń týmasy máskeýlik Vıktor Rekovtan aılasyn asyrdy. 1963 jyly qaıta jolymyz bolmady. 1967 jyly Vladımır Bakýlın (52 kılo) kúmis jáne Valerıı Anısımov (+97 kılo) qola medaldi enshiledi. 1975 jyly Qazaqstan quramasy jalpy esepte úshinshi oryndy ıelendi. Jerlesterimiz tek Reseı men Grýzııadan ǵana qalyp qoıdy. Bizdiń jigitter arasynan Anatolıı Nazarenko (82 kılo) men Valerıı Rezansev (90 kılo) bas júldeni oljalasa, Vasılıı Homýtskıı (68 kılo) men Valerıı Anısımov (100 kılo) úshinshi orynǵa taban tiredi. Bul jarystardyń barlyǵy da Máskeýde ótti.
1975 jylǵy Spartakıada sheńberindegi grek-rım kúresi sheberleriniń saıysy Almatyda ótti. О́z jerimizde ótken jarysta qazaqstandyq balýandar qarsylastaryna des bermedi. Bizdiń bes jigit altyn tuǵyrdan qol bulǵady. Olar – Jaqsylyq Úshkempirov (48 kılo), Vasılıı Grımaılo (57 kılo), Anatolıı Bykov (74 kılo), Anatolıı Nazarenko (82 kılo) jáne Valerıı Rezansev (90 kılo). Jerlesterimizdiń barlyǵynda sheshýshi tusta kil myqtylarmen aıqasýǵa týra keldi. Máselen, Úshkempirov fınalda Eýropa birinshiliginiń qola júldegeri Vladımır Nesvetaevty utsa, Grımaılo keleshekte Olımpııa oıyndarynyń qola júldegeri, álem jáne Eýropa chempıony atanǵan Fargat Mustafındi jyqty. Sol sekildi Bykov, Nazarenko jáne Rezansevtiń de qarsylastary óte qarýly boldy. Al Kııaz Ahmedovke (52 kılo) bul básekede qola medal buıyrdy.
1979 jylǵy dúbirli doda qaıta Máskeýde uıymdastyryldy. Osy jarysta Jaqsylyq Úshkempirov (48 kılo) fınalda Andreı Shýmakovqa ese jiberse, Anatolıı Bykov (74 kılo) pen Valerıı Rezansev (90 kılo) úshinshi satyǵa turaqtady. 1983 jáne 1987 jyldary otandastarymyz kóńil kónshiterlikteı kórsetkishke qol jetkize almady. Alǵashqy básekede balýandarymyz tegisteı utylsa, kelesi saıysta 74 kılo salmaq dárejesinde kúsh synasqan Dáýlet Turlyhanov pen Bısolt Desıev kúmis pen qola medaldardy ıelendi.
Esesine 1991 jylǵy KSRO halyqtary Spartakıadasynyń otandyq grek-rım kúresi sheberleri tamasha óner kórsetkeni jaıynda joǵaryda baıandadyq. Sol Zaporojede ótken jarysta jasyndaı jarqyldaǵan jigitter keıinnen de bıik belesterdi baǵyndyrdy. Atap aıtsaq, Dáýlet Turlyhanov Olımpııa oıyndary men álem chempıonatynda júldegerler sanatynan kórinip, Azııa oıyndary men qurlyq chempıonatynda bas júldeni oljalady. Bısolt Desıev Eýropa jáne Azııa birinshilikterinde atoı saldy. Baqtııar Baıseıitov álem chempıony atanyp, Azııa oıyndary men qurlyq chempıonatynda aldyna jan salmady. Sergeı Matvıenko tórt birdeı Azııa birinshiliginde qarsylas shaq keltirmeı, qurlyqtyq oıyndarda dara shyqty. Osy toptyń arasynda tek Esenkeldi Batyrǵarın ǵana óz áleýetin tolyqtaı paıdalana almady. 20 jasqa deıin KSRO halyqtary Spartakıadasynan bólek, álem kýbogy men Búkilodaqtyq Ýnıversıadada dara shyǵyp, Odaq birinshiliginde kúmis medaldi moınyna ilgen jalyndy jigit sodan keıingi jyldary jankúıerler nazarynan tys qaldy...
