Osy rette ot aýyzdy, oraq tildi jýrnalıst bolǵan Málik Muqanov marqum Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi bolyp taǵaıyndalǵannan keıin alǵashqy baspasóz máslıhatyn ótkizgen Qajymurat Naǵmanovqa: «Burynǵy ákim syrttan bir vagon kadr alyp kelip edi. Siz neshe vagon kadr ákelesiz?» dep suraq qoıǵany esimizde. «Bir vagon jigitke turatyn bir-aq azamatty ákelemin», dep jaýap bergen edi Qajymurat Ybyraıuly. Aqyry sózinde turyp, áleýmettik salaǵa basshylyq jasaıtyn orynbasary etip Pavlodar oblysynda keńshar dırektory bolyp istep júrgen kezinde aýyldaǵy mádenı mekemelerdiń jumysyn jandandyrǵany úshin «Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri» qurmetti ataǵyn alǵan Qýat Esimhanovty taǵaıyndaǵan bolatyn. Ol kommýnıstik ıdeologııanyń zardabyn kóp tartqan óńirde ulttyq qundylyqtardy qalpyna keltirýge eleýli eńbek sińirip, jergilikti jurttyń iltıpatyna bólendi. Keıin oǵan «Soltústik Qazaqstan oblysynyń Qurmetti azamaty» ataǵy berilgendigi – sonyń aıǵaǵy. Qýat Esimhanuly syndy ultjandy azamattar qaı óńirge rotasııalanyp barsa da, el múddesi jolynda aıanbaı eńbektenetindigi daýsyz.
Komandalyq aýysýdyń «kókesi» keshegi keńes zamanynda bolǵan. Mysaly, Kókshetaý oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy bolǵan belgili azamat Torǵaı oblysyn basqarýǵa jiberilgeninde sońyna naǵyz bir vagon – 58 kadr ilestirip aparǵanyn torǵaılyqtar sanamalap aıtyp bergeni jadymyzda. Bir ǵajaby, sol mansap qýyp, qoparyla kóship barǵan kókshetaýlyq azamattardyń kópshiligi Torǵaı óńirinde abyroımen qyzmet atqaryp, qasıetti topyraqtyń týǵan balalaryndaı bolyp, jergilikti turǵyndarmen sińisip, syılasyp ketken. «Torǵaı» dese, áli kúnge ishken astaryn jerge qoıady.
Keńes zamanynda elimizdiń soltústik óńirlerinen shyqqan qaıratker azamattardyń birsypyrasy ońtústik óńirlerdi basqardy. Aıtalyq, kókshetaýlyq Erkin Áýelbekov úsh jyldaı Qyzylorda oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy bolyp, Syr boıy jurtshylyǵynyń yqylasyna bólengen. Soltústikqazaqstandyq Hasan Bekturǵanov Qyzylorda jáne Jambyl oblystaryn uzaq jyldar basqaryp, talaı ıgi iske uıytqy bolǵan. Aqmolalyq Rysbek Myrzashev Shymkent oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy qyzmetin oıdaǵydaı atqaryp, Sosıalıstik Eńbek Eri atanǵan.
Osy jaılardy oıǵa alyp otyrǵan sebebimiz – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev byltyr saıası memlekettik qyzmetshilerdi rotasııalaý týraly Jarlyq qabyldaǵan bolatyn. Bıyldan bastap saıası memlekettik qyzmetshiler árbir tórt jyl saıyn rotasııalaýǵa jatady.
Osy oraıda óńirlerdiń ákimderin rotasııalaý kezinde keńes zamanyndaǵy eski ádisti eskergen jón sııaqty. Tek burynǵydaı soltústik óńirlerden shyqqan qaıratker azamattardy ońtústik óńirlerge aýystyrýmen shektelmeı, kúngeı ólkeniń ultjandy basshy kadrlary soltústik oblystarǵa ákim bolyp taǵaıyndalsa, quba-qup. О́ıtkeni birneshe jyldan beri «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda jumys kúshi artyq ońtústik óńirlerdiń azamattaryn jumys kúshi tapshy, demografııalyq jaǵdaıy máz emes soltústik óńirlerge erikti qonys aýdarý isi júrgizilip jatyr. Bul ulttyq qaýipsizdikpen ushtasyp jatqan mańyzdy máselege Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev aıryqsha nazar aýdaryp, «Táýelsizdik bárinen qymbat» baǵdarlamalyq maqalasynda: «Jergilikti bılik mundaı jumystardy joǵaryǵa kópirgen aqpar berý úshin emes, memlekettik múdde jáne aǵaıynǵa shynaıy janashyrlyq turǵysynan jasaýǵa tıis», degen bolatyn. Al jýyrda Prezıdent tapsyrmasymen qonys aýdarýshylardy qabyldaýda óreskel kemshilikterge jol bergendigi áshkerelengen Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy Aıyrtaý jáne Esil aýdandarynyń ákimderi qyzmetterinen bosatyldy.
Mine, osy soltústik óńirlerge ońtústiktiń azamattaryn qonys aýdarý jáne shetelderden atajurtqa oralatyn qandastardy ornalastyrý máselelerin óz deńgeıinde júrgizý úshin de ákimderdi rotasııalaýdyń oń yqpaly tıer me edi dep oılaımyz
