Bir ǵasyrlyq tarıhy bar ult únjarııasy birneshe urpaqtyń dúnıetanymy men otanshyldyq, azamattyq ustanymynyń qalyptasýyna yqpal etti. О́zimiz de qarshadaı bala kezimizden qarasha úıdegi qara qobdısha arqyly qazaq óneri men ult mádenıetiniń qaınarlarynan sýsyndap óstik.
Mýzeıdiń ǵylymı zertteý bóliminiń meńgerýshisi Názıma Otashevanyń aıtýynsha, Qazaq radıosynyń derbes buqaralyq aqparat quraly retinde qalyptasyp, damýyna Tobyl-Torǵaı óńirinen túlep ushqan azamattar da eleýli úles qosqan.
– 1921 jyldyń qazan aıynan bastap Orynbor qalasyndaǵy ortalyq radıostansa arqyly kún saıyn 1600 sózden turatyn ózderi daıyndaǵan radıobıýlletendi respýblıkaǵa taratýǵa quqyq beriledi. Ult ustazy Ahmet Baıtursynulynyń bastamasymen Qazaq radıosy Qazaqstannyń sol kezdegi astanasy Orynbordan habar taratty. Bul respýblıkada áýe tolqyny arqyly kópshilikke arnalyp berilgen alǵashqy radıohabar edi. Al 1932 jyly Qazaq radıosyna jeke oryndaýshy retinde dańqty jerlesimiz, qazaq kınosy men teatr óneriniń negizin salýshylardyń biri Elýbaı О́mirzaqov atamyz shaqyrylady. Qazaq radıosynyń damýyna osy óńirde týyp-ósken jýrnalıster men dıktorlar da kóp úles qosty. Máselen, Qazaq KSR-i radıohabar taratý isiniń tuńǵysh kásibı dıktory, eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri, KSRO-nyń qurmetti radısi Mına Seıitova 44 jyl mıkrofon aldynda qyzmet etip, Qazaqstan halqyna habar taratty. Qostanaılyq Iаkov Aleksensev – Qazaq radıosynyń alǵashqy dıktorlarynyń biri. Ol soǵys jyldary kórkemónerpazdar úıirmesin qurǵan. «Qazaqfılm» kınostýdııasynda 100-ge jýyq derekti fılmder men 500-ge tarta kınojýrnaldy dybystady, – deıdi bólim meńgerýshisi.
Qazaq radıosynyń ǵasyrlyq mereıtoıyna oraı Tobyl óńirinde jumysyn bastaǵan aıtýly kórme 1987-1996 jyldary Qazaq radıosyn basqarǵan Qýanysh Ormanovtyń bastamasymen ashylyp otyrǵanyn aıta ketken jón. Ardager jýrnalıst Qazaq radıosynyń burynǵy aǵa redaktory jáne bólim meńgerýshisi bolǵan Maǵzum Saǵymbaev, KSRO-nyń qurmetti radısi Haıdolla Tilemisov, «Shalqar» aqparatty-sazdy baǵdarlamasynyń jeke dıreksııasyn alǵash basqarǵan radıojýrnalıst Ertaı Arysov, áıgili Ánýar Baıjanbaevtyń shákirti, belgili dıktor Zııada Beketova, kórnekti radıojýrnalıst Qasymhan Ersarın, aqyn, jýrnalıst Turǵynbek Shopanov týraly áserli estelikter aıtty.
– Gazet-jýrnaldyń az, televıdenıeniń joq kezinde Qazaq radıosy birinshi úgit-nasıhat quraly, birinshi habar bolatyn. Búkil el jańalyqty Qazaq radıosynan tyńdaıtyn. Ár úıde qara radıo turatyn. Sol úrdisti, sol deńgeıdi Qazaq radıosy bertinge deıin joǵaltqan joq. О́z basym úsh ret Qazaq radıosynyń dırektory bolyppyn. Ol kezde radıonyń mártebesi óte bıik bolatyn. Qazir zeınetkermin, keıde radıoda ótken 36 jyldyq ǵumyrymdy eske alamyn. Qandaı keremet azamattar bolyp edi! Mysaly, Abaı aǵa О́tegenovti alaıyq, radıonyń dırektory da, bas redaktory da boldy. «Aýyl ómiri» radıostansııasynyń bas redaktory qyzmetin atqardy. Aldymyzda úlgi tutatyn úlken aǵalarymyz kóp bolatyn. Sol kisilerdiń dástúrin keıingi býyn da abyroımen alyp ketedi dep senemin. Munyń syrtynda, Qazaq radıosynda qyzmet etken, osy Tobyl-Torǵaı óńirinde týyp ósken kóptegen talantty radıojýrnalıster bar. Oblystyq tarıhı ólketaný mýzeıinde ashylǵan bul kórme tól radıomyzdyń ǵasyrlyq mereıtoıy qarsańynda sol kisilerdiń esimin ardaqtap, atqarǵan eńbekterin dáriptep, bir eske alyp qoıý artyq bolmas degen nıetpen uıymdastyrylyp otyr, – dedi radıo ardageri.
Oblysta epıdemııalyq ahýal ońalsa, mýzeı qyzmetkerleri jyljymaly kórmemen óńirdiń iri eldi mekenderindegi mádenıet jáne bilim mekemelerin aralaýdy josparlap otyr.
Qostanaı oblysy
