Aımaqtar • 22 Shilde, 2021

Abzal Malbasqanov: Bul indetten qutylýdyń vaksınadan basqa joly joq

83 ret kórsetildi

Almatydaǵy I.Jekenova atyndaǵy qalalyq klınıkalyq juqpaly aýrýlar aýrýhanasynyń aǵa dárigeri Abzal Malbasqanov О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken onlaın-brıfıngte koronavırýstyń jańa shtamy, bakterııalyq pnevmonııany juqtyrǵandardy emdeý, sondaı-aq adam aǵzasyn qorǵaýǵa jáne ımmýnıtetti kúsheıtýge qabiletti vaksınalar týraly baıandady, dep habarlaıdy Egemen.kz.

A. Malbasqanov koronavırýstyń jańa «delta» shtamynyń erekshe qaýipti ekenine basa nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, «delta» belgileri qarapaıym sýyq tıgenge uqsaıdy. Biraq sonymen birge juqtyrǵan adam aýrýdyń aýyr túrine shaldyǵady. 

«Burynnan biletin shtamdarmen salystyrǵanda koronavırýstyń «delta» shtamy anaǵurlym juqpaly. Inkýbasııalyq kezeń de qysqa. Eger «brıtandyq» jáne «ońtústik Afrıka» shtamyn 5-6 adamǵa juqtyrsa, onda «Úndi» 10-12 adamǵa deıin juqtyrý qaýpi bar. Inkýbasııalyq kezeń qysqardy, eger buryn ol 14 kún bolsa, búginde aýrý 5-7 kúnde paıda bolýy múmkin. Bul jaǵdaıda adamdar klınıkalyq sımptomdardy kórsetedi. Buryn sımptomyz jáne aýrýdyń jeńil túri bolǵan», deıdi Abzal Malbasqanov. 

Sondyqtan dárigerdiń pikirinshe, jýyq arada vaksınasııa qajet. Vaksınasııa vırýstyń taralý jyldamdyǵyn tómendetip, aýrýdyń aýyr túrin azaıtady.

«Úndi» shtamymen aýyrǵan naýqastardy aýrýhanaǵa jatqyzý geometrııaly túrde ósýde. Alaıda, ázirge ólim jaǵdaılary tirkelgen joq, al aýrýdyń aǵymy aýyr», dedi dáriger. 

A. Malbasqanovtyń aıtýynsha, jańa «úndi» shtamyn emdeý hattamalary tolyqtyrylady. О́ıtkeni aýrýdyń aǵymy áldeqaıda aýyr jáne aýrýdan keıin postkovıdti sındromdar paıda bolýy múmkin ekenin aıtty. 

«Koronavırýs tynys alý júıesine ǵana emes, júrek-tamyr júıesine de áser etedi. Aýrýdyń aǵymyna baılanysty bolashaqta uzaq ońaltý qajet. Adamdar táýekel aımaǵynda. Sebebi bul aýrý tez taralady, odan ári stasıonarlyq kezeńde alynǵannan keıin jiti sımptomdar, qajet alýǵa jáne ambýlatorlyq emdeý. Sımptomatıkalyq jáne sındromdyq emdeý júrgiziledi»,  dedi aǵa dáriger. 

Koronavırýs ınfeksııasymen qatar qalada pnevmonııa jıi kezdesedi. Olar bakterııalyq, vırýstyq jáne júıelik aýrýlardan týyndaǵan. 

«Biz bakterıaldy pnevmonııany birinshi jyl emdemeımiz. Olardy emdeýdiń tıimdiligi óte jaqsy. 2020 jyly kóptegen adamdar koronavırýsty bakterııalyq pnevmonııa dep qatelesip, ony emdeýge qatysty preparattarmen emdeýdi bastady. Bul durys emes. Bakterııalyq pnevmonııamen alveolalardyń ishinde gaz almasý júredi, al koronavırýstyq pnevmonııamen alveolalardyń qabyrǵalarynan tys qabyný prosesi júredi. Bul eki pnevmonııanyń mańyzdy aıyrmashylyǵy. Sondyqtan emdeýge degen kózqaras ártúrli»,  dep túsindirdi A.Malbasqanov.

Sonymen qatar koronavırýstan keıin uzaq sanatorııalyq emdeý qajet - 1 aıdan 3 aıǵa deıin. Shyǵarylǵannan keıin mundaı pasıentter óz klınıkalarynda ýchaskelik dárigerlerdiń baqylaýynda bolady. Ońaltý aýrýdyń aýyr túrimen aýyratyn adamdar úshin óte qajet. 

Baspasóz konferensııasynyń sońynda Abzal Malbasqanov almatylyqtarǵa koronavırýsqa qarsy ekpe alýdyń mańyzdylyǵyn aıtty. О́ıtkeni qorǵanýdyń basqa tásili joq. Sondaı-aq qaýipsizdik sharalaryn saqtaý qajet: betperde, qolǵap kıip, adam kóp jınalatyn jerde bolmaý kerek. 

«Immýnıtetti kúsheıtińiz. Tamaqtaný óte mańyzdy. Múmkindiginshe tabıǵı ónimderdi tutyný kerek, mundaı ystyqta kóp mólsherde ishý kerek. Men belgili bir ónimdi bólgim kelmeıdi, óıtkeni ótken jyly biz jarnamalanǵan zimbirmen aıla-sharǵy jasalǵany jáne onyń baǵasynyń óskeni esimizde. Eń bastysy uzaq ómir súretin elderdegi sııaqty mobıldi, salaýatty ómir saltyn ustaný, dene shynyqtyrýmen, gımnastıkamen aınalysý qajet. Erinbeý kerek. Belsendi SО́S júrgizetin adamdar tezirek qalpyna keledi. Ekpe alyńyz, aýyrmańyz, dúrbeleń men qorqynysh bolmaıdy»,  deıdi aǵa dáriger. 

Dáriger A. Malbasqanov demalys jáne mereke kúnderin otbasymen ótkizýge keńes beredi. О́ıtkeni merekeden keıin jańa aýrýlar paıda bolady. Dáriger keńistigi shekteýli jerlerge barmaýǵa keńes beredi. О́ıtkeni vırýstyń jańa qaýipti shtamyna shaldyǵý yqtımaldyǵy joǵary. 

Eske salsaq, 2021 jyldyń 1 aqpany men 21 shildesi aralyǵynda Almatyda 1-komponentty 665 761 adam vaksınasııalandy. Almaty qalasy boıynsha bir táýlik ishinde 4 392 adam vaksına aldy. Vaksına alǵandardyń jalpy sanynan 60 jastan asqan qart kisiler 94 467 adamdy quraıdy. 

Búgingi tańda Almatyda medısınalyq uıymdarda, mektepterde, mádenıet, sport obektilerinde, bazarlarda jáne qalanyń SOSO-da 212 vaksınasııa pýnkti jumys isteıdi. 308 vaksınasııa brıgadasynda 1 260 medısına qyzmetkerleri jumyldyryldy.

Sońǵy jańalyqtar

PIK pen MIB-tiń «shaıqasy»

Qazaqstan • Keshe

Plastık qaptamanyń álegi

Ekologııa • Keshe

Kólikqumarlarǵa arnaldy

Ekonomıka • Keshe

Qymbat em-dom qoljetimdi

Medısına • Keshe

О́lke táji – О́leńti

Aımaqtar • Keshe

Aqshoqyda arqar atqan...

Aımaqtar • Keshe

Jastarǵa janashyr joba

Qoǵam • Keshe

Týrıster qyzyǵatyn ólke

Týrızm • Keshe

Uqsas jańalyqtar