JOLDYŃ JО́NDEM BOLǴANY JAQSY

Kólik jáne kommýnıkasııa mı­nıstrligi “QazGerStroı” Qazaq­stan-Germanııa holdın­giniń baza­synda “Jol jamyl­ǵy­syn jasaý men kútip us­taýdaǵy zamanaýı teh­nolo­gııalar” taqyrybynda keńeı­tilgen ǵylymı-tehnıkalyq semı­nar-keńes ótkizdi. Semınar keńes­tiń jumysyna jol qu­rylysynyń barlyq taram­daryn qamtıtyn kó­lik vedom­stvosy men uıymdary­nyń basshylary men mamandary qatysty. Aıtalyq, avtomobıl joldary komıtetiniń oblystyq departamentteri, “Obljollabo­ratorııa” MM men olardyń óńirlik qurylymdary, “Astana, Almaty qalasy jolaýshy kóligi men avtomobıl joldary bas­qarmasy” MM, “Goseksper­tıza” RMK, jobalyq jáne merdigerlik uıymdar, Qazaq­stannyń barlyq óńirlerinen ǵalymdar men tájirıbeli mamandar qatysty. Keńesti ashqan avtomobıl joldary komıtetiniń tóraǵasy Zamır Saǵynov kezdesýdiń jol qurylysyna jańa ınnova­sııa­lyq tehnologııalardy en­gizýge arnalyp otyrǵandyǵyn atap ótti. Budan tys, semınar sala­da­ǵy kókeıkesti másele­lerdi talqylaýdyń, sheteldik árip­testerdiń tájirıbesin zertteý­diń jáne máselelerdi sheshýdiń eń tıimdi joldaryn anyqtaý­dyń jańa bir múmkin­digin ashyp otyr. Keıingi jyl­dary avtojol salasyna aıryq­sha kóńil bóline bastaǵanyn, qarjylandyrý kólemi jyl saıyn kóbeıip kele jatqan­dyǵyn ataý lázim. Aǵym­daǵy jyly jalpy qoldanys­taǵy avtojoldardyń damýyna 240,3 mlrd. teńge, sonyń ishinde “Jol kartasy” boıynsha 29,2 mlrd. teńge qarastyrylǵan. Jergilikti jelini qosa alǵanda, jóndeý jumystarymen 5 myń shaqyrymnan astam avtojol­dardy qamtý josparlanǵan. 2010 jyly jergilikti avtojol jeli­lerin damytýǵa 37,3 mlrd. teńge qarastyrylyp, sonyń aıasynda 1410 km. joldardy jón­deý josparlanǵan. Sony­men qatar, jol-qurylys materıal­daryn óndirýshi sala­lar da qar­qyndy damı basta­ǵan. Búgingi kúnge jol quryly­synda paıdal­a­natyn materıal­dardyń 86 paıyzy qazaqstan­dyq, onyń ishinde qor­shaýlar, jaryq berý baǵan­dary, lak-boıaý jáne geosın­tetıkalyq materıaldar bar. Oń faktorlarmen qatar keleń­siz faktorlar da joq emes. Olar jol jóndeý sapa­synyń tómendigi, jobalaý-smetalyq qujat­tardy ázirleý­degi qatelik­ter, jumys tehno­logııasyn buzý, jol kásip­oryn­darynyń jaraq­taný deńgeıiniń jetkiliksizdigi bolyp otyr. Jobalyq sheshim­derge ınnova­sııalyq tehnolo­gııa­lardy en­gizý, jol júrý qozǵa­lysyna qatysýshylardyń qaýipsizdigi deńgeıin qamtama­syz etý, uzaq merzimdilik pen jol qury­­ly­my­nyń jóndeý jumys­tary­­nyń aralyq merzi­min uzar­tý boıyn­sha jumystar tolyq kólemde júrgizilip otyrǵan joq. Atalmysh semınar joǵa­ryda aıtqan máselelerdi joıý­dyń eń tıimdi sheshimderin izdestirý alańyna aınaldy. Jıyn sońynda oǵan qatysý­shylar materıaldardyń sapa­syn baqylaýdyń eń jańa qurylǵylarymen tanysyp, jol salasyn odan ári damytýdyń negizgi baǵyttaryn belgiledi. Ábdirahman QYDYRBEK.