Cýdy únemdeý qurǵaqshylyqtan saqtaıdy

Oblys ákimdiginiń habar­laýyn­sha, qurylys nysany Mem­leket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýynda kórsetilgen tapsyrmalardy júzege asyrý aıasynda qolǵa alynyp otyr.

«Sý nysandarynyń ekojúıe­sin saqtap, ony únemdi paıdalaný úshin asa mańyzdy 120 ka­naldy qaıta jań­ǵyrtýǵa kiri­semiz. Aqmola, Al­maty, Batys Qazaq­stan, Jambyl, Qy­zylorda, Túr­kistan oblystaryn­da jańadan 9 sý qoımasy salynady. Bul – aýqym­dy joba. Biraq biz­diń qoly­myzda qajetti resýrstyń bári bar», dedi Prezıdent «Halyq bir­ligi jáne júıeli reformalar – el órkendeýiniń berik negizi» atty Joldaýynda.

Sý qoımasyn salý josparlanyp otyrǵan Ordabasy aýdanyn­da ka­nal­darǵa kúrdeli jóndeý jumys­ta­ryn júrgizý nátıjesinde sýarý maý­symynda sý shyǵyny 25-35 paıyzǵa deıin kemip, egistik alqaptar tolyqtaı merziminde aǵyn sýmen qamtamasyz eti­ledi jáne óndiriletin aýyl sharýa­shylyǵy ónimderiniń sapasy men kólemi artady. Aýdan ákimi Baǵlan Batyrshaev, sondaı-aq tik drenajdardy iske asyrý ná­tıjesinde aýyl sharýashyly­ǵy maqsatyndaǵy jerlerdiń melıo­ratıvtik jaǵdaı­lary jaqsaryp, jer asty sýlarynyń deń­geıi tómendeıtinin aıtady. Qo­sym­sha egistik alqaptar aǵyn sýmen qam­tamasyz etiledi.

Bıylǵy qýańshylyqqa qara­mas­tan óńirdegi agrosektordyń jumy­sy jemisti. Oblystaǵy mal basyna qajetti 3,9 mln tonna jemshóp qory 100% jınaldy. Egistikti ár­ta­rap­tandyrý ná­tı­jesinde onyń kó­lemin edáýir arttyryp, 4 mln tonnadan asyrý kózdelgen. Mysaly, Orda­ba­sy aýdany Bógen aýyldyq okrý­gindegi «Murat» sharýa qoja­ly­ǵy jońyshqanyń ár orymynan jáne gektarynan 200 myń teńgeden astam paıda tabýdy boljap otyr. Aýdan sharýalary­nyń jemis-jıdek, baý-baqsha ónim­­derin qystan aman alyp shy­ǵý máselesi de sheshimin tabýda. О́ńirdegi aýylsharýashylyq salasyndaǵy kóshbasshy mekeme – «Aleksandrovskıı sad» JShS-nyń kókónis saqtaý qoımasy iske qo­sylady. Jalpy quny 0,8 mlrd teń­gelik joba aýdan turǵyndary ǵana emes oblys sharýalary­nyń da qa­jettiligin qamtamasyz ete alady. Jobaǵa «QazAgroQarjy» AQ arqyly 624 mln teńge, al ká­sipker esebinen 200 mln teńge jumsalǵan. Reseı jáne Qytaı tehnologııasymen jabdyqtalǵan qoımada 1 500 tonnaǵa deıin da­ıyn ónim saqtaýǵa bolady. Bire­geı joba úshinshi toqsanda iske qosylady dep josparlanýda.

Sondaı-aq oblys ákimi О́mirzaq Shókeev aýdanǵa jasaǵan jumys sapary barysynda elimizde alǵash ret qolǵa alynǵan hımııalyq tal­shyq­­tar men matalardyń alýan tú­rin óndirýde qoldanylatyn túr­­li jipter shyǵaratyn Green Techno­logy Industries zaýyty­nyń óndi­ris alańynda boldy. Mun­da halyq­ara­lyq standarttarǵa saı sapaly ónim shy­ǵarylady. Polıetılen qaldyq­taryn qaıta óńdeýge jáne óndiristik sıkl­ge qaıtarýǵa múm­kindik beretin qaıta óńdeý júıesi naryqtyń po­lıefır talshyqtaryna degen suranysyn oryndaý barysynda 200 jańa jumys orny ashylǵan.

Al qurylysy qyzý júrgizilip jat­qan Standard Petroleum & CO munaı-hımııa kombınatynda sala­daǵy eń sońǵy tehnologııalar ón­diriske tıimdi paıdalanbaq. Zaýyt mamandary kómirden benzın óndi­rý tehnologııasyn oılap tapqan. Bú­ginde kásiporynnyń ónimde­rin el aýmaǵynda óndirip, TMD naryǵyna eksporttaý kózdelýde. Atalǵan óner­kásip oryny jylyna 2 mln tonna shıkizat óndeýdi kózdep otyr. Joba­nyń jalpy quny – 240 mln dollar (95,0 mlrd teńge). Búginde «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlama­sy aıasynda 961 mln teńgege 14,2 shaqyrym temir jol jáne 298 mln teńgege sý qubyry tartylýda.

О́ndiris oryndarymen qatar aýdanda áleýmettik nysandar da kóp­tep salynýda. Demografııa­lyq ósimi jo­ǵary óńirde Prezıdent tapsyrma­syn oryndaý baǵytynda mektepter sanyn kóbeıtý bas­ty nazarda. Kúni keshe Memleket basshysy halyqqa arnaǵan Jold­aýynda 2025 jylǵa deıin salynatyn mektepter sanyn 1 myńǵa jetkizýdi mindettedi. Mektepterdi bıýdjet qarjysyna salý­­men qa­tar, osy ózekti máseleni sheshýge jeke sektordy da tartýdy tap­syrdy. Osy oraıda jýyrda Túr­kistan oblysynda 15 jańa mek­tep paıdalanýǵa berilgenin aıta ketelik. Oblys aýmaǵynda jańadan salyn­ǵan taǵy 29 mek­tepti jyl sońyna deıin paı­dalanýǵa berý josparlanǵan. Oblys boıynsha jalpy 78 jańa mekteptiń qurylysy júrgizilýde. Onyń ishinde oblystyq bıýdjetten – 70, «Aýyl – El besigi» jobasymen 8 mektep salynyp jatyr. Bu­dan bólek Túrkistan qalasynda 720 oryndyq Nazarbaev zııat­kerlik mektebi salyndy. Bıylǵa qurylysy josparlanǵan 47 mek­teptiń 44-i bıýd­jettik, 3-ýi jeke ınvestısııa esebi­nen boı kótere­di. Mektepterdiń deni bala sany kóp, turǵyndary tyǵyz ornalasqan eldi mekenderde boı kó­terýde. Mysaly, Ordabasy aýdany Badam aýyldyq okrýginde 200 oryndyq mektep salynýda. Keler jyly aýdanda taǵy 6 mekteptiń qurylysy aıaqtalyp, paıdalanýǵa berilmek. Jańa mektepter zamanaýı robo­tehnıka, IT-tehnologııalar kabınetteri­men jabdyqtalǵan. Aıta ketelik, jańa oqý jylynda óńirde 50 myń­nan astam búldirshin mektep tabyl­dyryǵyn attady. Bir ǵana Sary­aǵash aýdanynda 60 myńdaı oqýshy bilim alady, onyń ishinde bıyl 3 myń bala birinshi synypqa qabyldanǵan.