Baýyrlastyqqa berikpiz

(Belarýsten kelgen hat) Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń keńesten keıingi keńistiktegi ıntegrasııalyq úderisterdiń basty qozǵaýshysy ekendigi TMD aýmaǵynda ǵana emes, búkil álemde de jaqsy málim. Bul oıymyzdyń taǵy bir dáleli – Belarýs Respýblıkasynan kelgen myna hat. Onda ólketanýshy Konstantın KORNELIýK eki eldiń arasyndaǵy yqpaldastyqtyń qandaılyq naqty nátıjelerge jetkizip otyrǵanyn razylyqpen sóz etedi. Meni, Belarýs Respýblıkasynyń azamaty retinde, Belarýs pen Qazaqstan arasynda qalyptasqan belsendi únqatysý úderisteri qýantady: turaqty negizde eń joǵary deńgeıde saparlar almasý júzege asyrylyp, Belarýs pen Qazaq­­stannyń prezıdentteri men premer-mınıstrleriniń kezdesýleri ótkizi­lip turady. Mundaı kezdesýler TMD, EýrAzEQ jáne UQShU sheńber­lerinde de árkez uıymdastyrylyp júr. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezı­denti N.Nazarbaevtyń 2012 jyldyń ma­myryndaǵy Mınskige resmı sapary men Belarýs Respýblıkasynyń Prem­er-mınıstri M.Mıasnıkovıchtiń sol jyl­dyń qarashasynda Astanaǵa resmı sapary ekijaqty qarym-qatynastardyń stra­tegııalyq sıpattaryn qýattap berdi. Eki el arasyndaǵy dıplomatııalyq qa­rym-qatynas sonaý 1992 jyldyń  16 qyr­­­­kúıeginde ornaǵanyn atap ótkim kele­di. 1997 jyly Qazaqstanda Belarýs­tiń elshiligi ashylsa, 2002 jyldyń shil­­­de­sinen beri Almatyda elshiligimizdiń bólim­shesi jumys isteıdi. Al Qazaq­stannyń bizdiń elimizdegi elshiligi 1995 jyly ashyldy. Qazirgi tańda ekijaqty yntymaqtastyqqa kelisimsharttyq-quqyq­tyq negiz qalaıtyn júzge jýyq shamasyn­daǵy halyqaralyq kelisimder men qujat­­tar­ǵa qol qoıylǵan. Qazaqstannyń Belarýs­pen syrtqy saýda kólemi TMD elderi arasynda úshinshi oryn alatynyn da erekshe atap kórsetken jón. Alǵashqy eki orynda Belarýstiń jaqyn kórshileri Reseı men Ýkraına turǵany túsinikti bolsa kerek. Sońǵy jyldary Qazaqstan aýmaǵynda Belarýs tehnıkalaryn shyǵaratyn 13 qurastyrý kásiporny qurylǵan. Olarda karerlik jáne shahtalyq tehnıkalar, traktorlar, kombaındar, qozǵaltqyshtar, lıf­­­­tiler, aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryna arnalǵan tirkemelerdiń birneshe túri qurastyrylady. 2011 jyldan beri «Be­larýs-3022DS.1» traktory men kom­baın­dardyń jańa úlgileri shyǵaryla bastasa, olardyń qosalqy bólshekterin jasaý boıynsha da joba jolǵa qoıylyp úlgergen. Qazirgi kezde eki el arasyndaǵy taýar aınalymy men qyzmet kórsetýler kólemi 1 mlrd. dollardan asyp jyǵylady. Belarýs eksportynyń negizin kólik quraldary, aýylsharýashylyq tehnıkalary, sút ónimderi, shınalar, jıhaz, qant, sondaı-aq, aǵashtan jasalǵan buıymdar, muzdatylǵan sıyr eti, plastıkten jasalǵan ónimder, vagondar quraıdy. Al Qazaqstannan bizge bolat prokattary, óńdelmegen alıýmınıı, bıdaı, mys lomdary, mıneraldy aralas tyńaıtqyshtar, júk kólikteri, konveıerlik lentalar, maqta talshyǵy, fosfor qyshqylynyń tuzy, podshıpnıkter ımporttalady. О́tken jyly ekijaqty ekonomıkalyq qatynastardy belsendilendire túsýge oń yqpal etken birqatar sharalar uıymdastyryldy. Olardyń qataryna Qazaqstan isker toptary ókilderi delegasııasynyń saparyn jatqyzýǵa bolady. Onyń aldynda Astanada Saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi Belarýs-Qazaqstan úkimetaralyq komıssııasynyń májilisi ótti. Eki el Úkimet basshylarynyń qatysýymen Belarýs-Qazaqstan Iskerler forýmy, Belarýs Saýda-ónerkásip palatasy men Qazaqstan Saýda-ónerkásip palatasy arasyndaǵy yntymaqtastyqqa serpin qosqan Yntymaqtastyq jónindegi iskerler keńesi, t.b. sharalar uıymdastyryldy. Sóz retinde, burnaǵy jyly Belarýs ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetinde Abaı atyndaǵy Qazaq tili, tarıhy jáne mádenıeti ortalyǵy resmı túrde ashylǵanyn, artyn­­­­­­sha L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ult­tyq ýnıversıtetinde Belorýs tili men máde­­nıe­tiniń ortalyǵy ashylǵanyn aıta keteıin. Árıne, Qazaqstan men Belarýs jas egemen elder jáne túrli baǵyttarda qıyndyqtar joldy kes-kesteıtini de jasyryn emes. Biraq, belorýstardyń da, qazaqtardyń da eńbeksúıgish ult ekenin erekshe atap kórsetkim keledi. Sondyqtan bizdiń elderimizdi alda tek jaqsylyqtar kútetinine senimdimin. Jáne de eki el arasyndaǵy tamyry tereńde jatqan dostyqqa eshkimniń eshqashan syna qaǵa almaıtyny taǵy anyq. Belarýs pen Qazaqstannyń tarıhynda ortaq tustar kóp, mádenı-rýhanı tamyrlary da tereńde jatyr. Jáne bizdiń HHI ǵasyrdaǵy ómirlerimiz baqytty da baqýatty, ınternasıonaldyq turǵydan shyn máninde berik bolýy tıis. Bizdiń bolashaǵymyzdyń qandaı bolatyny árqaısymyzdyń osy baǵytta qanshalyqty kúsh-jiger jumsaıtynymyzǵa da tikeleı baılanysty bolady dep sanaımyn. Belarýste dostyqqa berik, izgi nıetti adamdar turady. Bizdiń halqymyz qonaqtaryn qashanda qushaq jaıa qarsy alýǵa daıyn ári mádenıetimizben, dástúrlerimizben jaqyn tanysqandy qalaıdy. Belarýs Eýropanyń kindiginde ornalasqandyqtan, bes memleketpen – Reseımen, Ýkraınamen, Polshamen, Lıtvamen jáne Latvııamen shektesedi. О́ziniń yńǵaıly geografııalyq orna­la­sýynyń arqasynda Belarýs Eýropa men TMD elderi arasynda mańyzdy saýda jáne kólik dálizi bolyp tabylady. Vıtebsk oblysy – Belarýstegi 6 oblys­­­­­­tyń biri, eldiń soltústik-shyǵy­syn­da orna­­­las­qan. Oblysymyz álem týrısteri úlken qanaǵat sezimimen keletin «Kóldi ólke» Eýroóńirine kiredi. Oblysymyzda 2800-den astam kól, 500-den astam ózen bar. Bras­lav kólderi dep atalatyn ulttyq park qurylǵan. Vıtebskiniń mádenı murasy da óte baı. 3 myńnan astam arheologııalyq, ta­rıhı, mádenı jáne arhıtektýralyq eskertkishter bar. 3 Sofııa  soborynyń biri osy Vıtebskide oryn tepken. Bul moný­men­taldi eskertkish Poloskide 1044-1066 jyldar aralyǵynda Vseslav Brıachıslavıch knıazdiń tusynda turǵyzylǵan. Bizdiń qalamyz ataqty halyqaralyq «Slavıan bazary» óner festıvaliniń otany bolyp tabylady. Munda onjyldyqtar boıy jyl saıyn Jer sharynyń túkpir-túkpirinen dostarymyz jınalyp turady. Bizge kelińizder. Biz sizderdi qashanda qushaq jaıa qarsy alýǵa daıynbyz. Qurmetpen, Konstantın KORNELIýK, ólketanýshy.       Belarýs Respýblıkasy, Vıtebsk qalasy.