2000 jyldan bastap Qazaqstan, Reseı jáne Qytaı memleketteriniń shekarasy túıisken jerinde ornalasqan bizdiń respýblıkamyzdyń eń bıik shekara bólimshesi qazaqstandyq batyr-shekarashy «Radjan Batyrqanovtyń» (burynǵy ataýy «Shyndyǵataı») esimimen atalady. Kúrshim aýdany boıynsha shekaralyq basqarma Shyǵys Qazaqstan oblysynyń kórkem jerlerinde, teńiz deńgeıinen eki myń metr bıiktikte ornalasqan. Dál osy jerde jas shekarashynyń minezi qalyptasyp, tabandylyq pen janqııarlyq sııaqty baǵa jetpes jaýyngerlik qasıetterge ıe boldy.
Radjan Shyǵys Qazaqstan oblysy Katonqaraǵaı aýylynda úlken otbasynda dúnıege kelgen. Jasynan talantty bala sýret salǵandy jaqsy kórip, sýretterinde kórkem aımaqtyń barlyq sulýlyǵyn jetkizýge tyrysatyn. Ol jergilikti balalar kitaphanasyndaǵy qazaq batyrlarynyń erlikteri sýrettelgen barlyq kitapty oqyp shyǵypty. Anasy Qızat Batyrqanova ulynyń áskerı kitaptardy oqyǵandy unatatynyn, al shekarashy ofıser bolý onyń eń bıik armany ekenin esine alady. Bala armanyna jetý úshin dene kúshi turǵysynan myqty bolý kerek ekenin túsindi, sondyqtan ol úıiniń kire berisine qoldan qurastyrylǵan sporttyq trenajerler ornatyp, dostarymen birge sportpen shuǵyldandy.
Radjannyń boıyndaǵy sheksiz meıirimdilik sezimi ony naǵyz erge tán áreketterge bastaıtyn. Birde úıge qaıtyp kele jatyp, saıabaqtan «qashyńdar!» dep júgirgen jas jigitterdi baıqap qalady. Ne bolsa da, Radjan bireýge kómek qajet bolýy múmkin degen oımen eshqaıda qashpaıdy. Ol sol mańda pyshaq jaraqatymen jatqan jigitti kóterip alyp, jol ústine alyp shyǵady da, júk kóliginiń jolyna turyp toqtatady. Osyndaı batyldyǵynyń arqasynda jaralyny der kezinde aýrýhanaǵa jetkizip, ómirin saqtap qalady.
Týǵan mektebin sátti bitirip, Radjan Almaty qalasyndaǵy shekara ýchılıshesine oqýǵa túsýge attanady. Biraq jas jigittiń joly bolmaı, ara shaǵyp, allergııasy qozyp, merzimdi emtıhandaryna bara almaı, qymbat ýaqytyn joǵaltyp, týǵan aýylyna oraldy.
Al 1993 jyldyń maýsym aıynda Kúrshim shekara jasaǵyna jedel qyzmetke shaqyryldy. Bir jyldan keıin TMD-nyń syrtqy shekarasyn qorǵaý úshin Tájikstanǵa áskerı qyzmetshilerdiń kezekti komandasy irikteldi. Radjan esh oılanbastan óz erkimen jazylyp, qatarlastarymen birge tájirıbeli ofıser-tálimgerlerdiń daıyndyǵynan ótedi.
1994 jyly maýsymda Radjan Batyrqanov basqa eriktilermen birge sol kezde «Kevron» shekara beketi men komendatýra ornalasqan Kalaı-Hýmb qalasyna keledi.
Blındajdaǵy ómir aptap ystyq pen antısanıtarlyq jaǵdaıda ótip jatty... Jaýynger anasyna óziniń «qaqtyǵys ornyna» ketip bara jatqanyn aıta almaǵanyn, týǵan jerin jıi eske alady…
1994 jylǵy 28 qyrkúıekte Hakım bandasynyń eki júzden astam qarýly sodyry 9 avtokólikpen Tájikstannyń Horog qalasy mańyndaǵy memlekettik shekarasyn kesip ótip, Aýǵanstanǵa ótýge bet alady. Olardyń jolyna 38 qazaqstandyq jáne reseılik shekarashy tosqaýyl bolyp turady.
Soǵysqa birinshi bolyp kirgen reseılik ofıser Konstantın Selıýk pen Radjan Batyrqanov qarýlastaryna modjahedterge tyldan shabýyldaýǵa múmkindik beredi. Urysta aýyr jaraqattanǵan Radjan kóp qan joǵaltyp, esin jımastan qaıtys boldy. Urystyń nátıjesinde modjahedterdiń kózi joıylyp, sodyrlardyń kepilindegi adamdar qutqaryldy.
Kórsetken erligi men batyldyǵy úshin kishi serjant R.Batyrqanov qaza tapqannan keıin Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen II dárejeli «Aıbyn» ordenimen marapattaldy.
Bizdiń keıipkerimizdiń komandırleri men áriptesteri – Reseı Federasııasynyń FQQ general-leıtenanty A.D.Mıheev, otstavkadaǵy ShQ ardageri podpolkovnık A.A.Volodın jáne dál sol kúni onymen birge qorshaýda bolǵan barlyq qarýlas dostary Radjan óz erligimen joldastarynyń ómirin saqtap, urystyń jeńispen aıaqtalýyn qamtamasyz etti dep sanaıdy. Eger kishi serjanttyń sheshýshi sáttegi batyl áreketi bolmaǵanda, bizdiń tarapymyzdan shyǵyndar edáýir kóp bolar edi jáne sarbazdardyń birazy úıge orala almas edi deıdi.
Bul kúnderi Radjan Batyrqanovtyń komandıri bolǵan Shekara qyzmetiniń ardageri, otstavkadaǵy podpolkovnık Alekseı Volodın óziniń áleýmettik jelidegi paraqshasynda batyr ulymyzǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń joǵary marapatyn berýdi qaıtadan usynýda jáne bul nıetti batyr ulymyzdyń qatarlas, qarýlas joldastary da barynsha qoldaýda.
Radjan Batyrqanovtyń jasaǵan erligi bizdiń elden tys jerlerde de belgili jáne onyń esimi máńgi umytylmaıdy. Batyrdyń esimimen Katonqaraǵaıda kóshe men mektep ataldy, 2000 jyldyń qyrkúıeginde Kúrshim shekara jasaǵynyń «Shyndyǵataı» shekara zastavasyna R.Batyrqanovtyń esimi berildi jáne onyń qurmetine eskertkish taqta ornatyldy.
Onyń inisi Samattyń R.Batyrqanov atyndaǵy shekara zastavasyna qyzmet etýge barǵany jáne óz ómirin elimizdiń shekaralaryn qorǵaýǵa arnaýy tegin emes.
Jyl ótken saıyn shekarashylardyń óz batyrlaryn eske alý dástúrin saqtaýy búgingi kúnde Otanymyzdyń shekaralaryn qorǵap júrgender men óskeleń urpaqty patrıotızm rýhynda tárbıeleýge múmkindik beredi. El óz batyrlaryn umytpaýy kerek.
