UAT Úılestirý keńesiniń múshesi Laýra Aqataeva atap ótkendeı, 2019 jylǵy monıtorıng qorytyndysy boıynsha jabyq tıpti balalar mekemeleriniń 50%-ǵa jýyǵy jaramsyz jáne olardaǵy balalardyń qajettilikterine sáıkes kelmeıdi. 2020 jyly bul kórsetkish mekemelerdiń shamamen 30%-yna áser etti.
2019 jyly UAT qatysýshylary anyqtaǵan negizgi túıtkildi baǵyttarǵa adamnyń qadir-qasıetin saqtaý, kózdelgen zańdy quqyqtardy iske asyrý, sondaı-aq medısınalyq kómek kórsetý sapasy máseleleri kirdi.
Spıker naqty mysaldarmen mekemelerdiń osy túri túrindegi problemalyq aımaqtardyń keń spektrine nazar aýdardy. Atap aıtqanda, balalardyń psıhoáleýmettik, bilim berý jáne pedagogıkalyq qyzmettermen tolyq qamtylmaýy, balalardyń taza aýyz sýǵa erkin qol jetimsizdigi, balalardy tasymaldaý úshin arbalar men katalkalardyń bolmaýy baıqalady.
Medısınalyq qyzmet kórsetýge qatysty UAT qatysýshylary medısınalyq kartalardy durys júrgizbeý, anafılaktıkalyq shok kezinde shuǵyl kómek kórsetý úshin shokqa qarsy tósemniń jınaqtalmaýy, dárilik zattardy saqtaý merziminiń asyp ketýi, qajetti dárilik zattardyń bolmaýy sııaqty buzýshylyqtardy anyqtady.
Adamı resýrstarǵa qatysty máseleler de bar. Máselen, «Aıala» Talǵar AÁQKO-da pallıatıvtik-daǵdarystyq toptaǵy balalar (84 balanyń 41-i, ıaǵnı jalpy sanynyń 50%-y) psıholog, defektolog, deneshynyqtyrý terapııasy, logoped qyzmetterimen qamtylmaǵan. Mamandar balalardy túzeý jáne áleýmettik qyzmettermen 100% qamtýdyń joqtyǵyn palatalardyń daıyn bolmaýymen túsindiredi.
UAT qatysýshylarynyń balalarǵa psıhotroptyq preparattardy shamadan tys taǵaıyndaý tájirıbesi de erekshe alańdaýshylyq týǵyzdy.
2020 jylǵy monıtorıng nátıjelerine keletin bolsaq, L.Aqataeva atap ótkendeı, jalpy qazirgi máseleler 2019 jyldyń kórinisine uqsas jáne negizinen medısınalyq kómek kórsetý jáne adamnyń qadir-qasıetin saqtaý máselelerine qatysty. Sondaı-aq spıkerdiń aıtýynsha, turǵyn úı jaǵdaıyna qatysty eskertýler sany artty: úı-jaıdyń sanıtarlyq jaǵdaıyn baqylaýdyń tómen deńgeıi, jatyn bólmesindegi kereýetterdiń kóp bolýy, jumsaq múkámmaldyń (matrastar, jastyqtar), bólme jáne serýendeý arbalarynyń qanaǵattanarlyqsyz jaǵdaıy. Keıbir mekemelerge arnaıy baryp, balalarmen áńgimelesý nátıjesinde qyzmetkerlerdiń dene jáne psıhologııalyq zorlyq-zombylyq faktileri anyqtaldy.
«Sonymen qatar quqyq buzýshylar tobyn ádiskerler, dárigerler men tipti dırektorlar quraıdy. Eger balanyń ózi ótinbese dárigerler emdeýden, eger balalar túngi ýaqytta túngi kezekshilerge júginse, kómek kórsetýden bas tartty. Sonymen qatar áńgimelesý barysynda balalar qyzmetkerler túngi ýaqytta ishimdik ishetinine shaǵymdandy. Sapar barysynda UAT qatysýshylary shkaftardyń birinde bos spırt quıylǵan bótelkelerdi tapty. Palatalardyń sanıtarııasy men gıgıenasynyń deńgeıi tómen. Kóptegen qyzmetkerler ózderiniń fýnksıonaldy jumysyna nemquraıdy qaraıdy», dedi Laýra Aqataeva.
Aıta keteıik, Qazaqstanda iske asyrylýyn BUU DB-nyń qoldaýymen Qazaqstandaǵy Adam quqyqtary jónindegi ýákil júzege asyratyn UAT qatysýshylarynyń monıtorıngtik saparlary balalardy jabyq mekemelerde olardyń quqyqtary buzylǵan kezde kómektesýge jáne qorǵaýǵa, problemalardy anyqtaýǵa jáne zańnamaǵa qajetti ózgerister engizýge, sondaı-aq balalar mekemeleriniń jumysyn jetildirý boıynsha basqa eldermen bólisýge bolatyn ozyq praktıkany ázirleýge arnalǵan.
