Ekonomıka • 09 Jeltoqsan, 2021

Ekonomıkanyń qalpyna kelý qarqyny jedeldedi

332 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda bıylǵy qańtar-qarashadaǵy elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń jáne respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýynyń qorytyndylary qaraldy. Sondaı-aq ádettegideı eldegi sanıtarlyq-epıdemııalyq jaǵdaı sóz boldy.

Ekonomıkanyń qalpyna kelý qarqyny jedeldedi

Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»

Jeti óńirdiń kórsetkishi joǵary

Ulttyq ekonomıka mınıstri Áset Erǵa­lıevtiń baıandaýynsha, qańtar-qarasha aralyǵynda Qazaqstan ekono­mı­kasynyń ósý qarqyny 3,8%-ǵa deıin jedeldegen. Esepti kezeńde qyzmet kór­setý sek­to­ryn­da­ǵy ósimniń jyl­damdaýy, naqty sek­tor­daǵy ósý qarqynynyń turaq­ty­ly­ǵy, saý­da balansynyń ny­ǵaıýy, óndi­rý­­shi emes sektorlardaǵy jo­ǵary ınves­tı­sııalyq belsendilik baı­qalyp otyr.

– Osy jyldyń qańtar-qara­sha­synda naq­ty sektordaǵy ósim 2,9%-dy qurady. Qyz­met kórsetý salasynda iskerlik bel­sen­dilik 3,9%-ǵa deıin ósti. Salalar ara­synda aqparat jáne baılanys, saýda, sý­men jabdyqtaý, qu­ry­lys, elektrmen jab­­dyqtaý, óń­deý ónerkásibi joǵary ósim kórsetti. Ishki jáne syrtqy ın­ves­­­tısııalardy tartý ekonomıkalyq ósý­­diń mańyzdy faktory bolyp otyr. Bul rette óndirýshi emes salalar ınvestı­sııa­lar úshin tartymdy baǵyt sanalady. Osy jyldyń 11 aıynda negizgi kapı­tal­ǵa salynǵan ınvestısııalardyń ósý qarqyny 2,6%-dy qurady, – dedi Á.Erǵalıev. 

Sondaı-aq ótken 11 aıdyń qorytyn­dy­sy boıynsha qurylys salasy jo­ǵary qarqynyn saq­tap, oryndalǵan qu­rylys jumys­ta­rynyń kólemi 6,2%-ǵa ósken. Kór­setkishtiń oń ósimi 15 óńir­de tirkelgen. Qu­rylys-montaj ju­­­mys­tarynyń eń jo­ǵary ósýi Al­maty qalasynda, Mań­ǵys­taý jáne Aqmola oblystarynda baı­qa­lyp otyr.

– Turǵyn úıdi paıdalanýǵa be­rý bo­ıyn­­sha oń dınamıka saq­­talýda. Esepti ke­zeń­de 13,4 mln sharshy metr turǵyn úı paı­da­la­ný­ǵa berildi. Kórsetkishtiń ósýi 10,6%-dy qurady. Oń dınamıka 15 óńir boıynsha tirkeldi. Aýyl sharýa­­shy­lyǵ­yndaǵy óndiris 2,5%-ǵa tómendedi,  – dedi ol.

66 mlrd teńge ıgerilmegen

Qarjy mınıstri Erulan Ja­maý­­baev­tyń aı­týynsha, 11 aı­dyń qory­tyndysy boıyn­sha mem­le­kettik bıýdjetke 10 trln 179 mlrd teńge kiris túsken. Jospar 103,6%-ǵa oryndaldy. Res­pýb­lı­ka­­lyq bıýd­jetke 6,7 trln teńge tús­ken.

– Jalpy kirister boıynsha jos­par 109 mlrd teńgege asyra oryndaldy. Onyń ishinde sa­lyqtar – 51 mlrd teń­ge­ge, salyq­tyq emes túsimder 54 mlrd teńgege atqaryldy. Salyqtar boıynsha asyra oryndaýdyń negizgi soma­lary kor­po­ra­tıv­tik tabys sa­ly­ǵy­na, shıki munaıǵa salynatyn eksporttyq kedendik bajǵa jáne paıdaly qazbalardy óndirýge sa­ly­natyn sa­lyqqa tıesili, – dedi E.Jamaýbaev.

Ishki óndiris taýarlaryna salynatyn qosylǵan qun salyǵy boıynsha jospar oryndalmaǵan. Bul ótken jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda osy jylǵy 11 aıda qosylǵan qun salyǵyn qaıtarý so­ma­synyń 340 mlrd teńgege nemese 62%-ǵa ul­ǵaıýyna baılanysty.

– Jergilikti bıýdjetterdiń kiris­te­ri 107,5%-ǵa atqarylyp, 3,5 trln teń­geni qurady. Jospar 243 mlrd teń­­gege, onyń ishinde sa­lyq boıynsha 202 mlrd teńgege asyra oryndaldy. Memlekettik bıýdjettiń shyǵys­tary 97,5%-ǵa, respýblıkalyq bıýd­jettiń shy­ǵystary 99,4%-ǵa, jer­gi­likti bıýd­­jet­terdiń shyǵystary 95,8%-ǵa at­qa­­ryldy. Respýblıkalyq bıýd­­jet boıynsha shyǵystar 13 trln teń­ge­ni qurady. Atqarylmaý 81 mlrd teń­ge­ge teń, onyń ishinde 15 mlrd teńge únem­del­di. Igerilmegeni – 66 mlrd teńge. Ige­rilmegen iri somalar Mádenıet jáne sport, Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi, Indýs­­trııa jáne ınfraqurylymdyq damý, Aýyl sharýashylyǵy jáne Ishki ister mınıs­tr­lik­te­rine tıe­sili. Buǵan negizinen qata­ryn­da naq­ty kórsetilgen qyz­met­ter kólemi úshin aqy tóleý, oryn­dal­ǵan jumystar akti­le­rin, shot-faktýralardy ýaqtyly usyn­baý, konkýrstyq rásimderdi uzaq ótkizý, qarjylandyrý josparlaryna ózgerister engizý sebep bolǵan, – dedi ol.

Mınıstrdiń aıtýynsha, jer­gi­likti bıýd­jetterdiń shyǵys­ta­ry 8 trln teńgeni qu­rady. Bıyl óńirlerge 2,5 trln teńge soma­­synda ny­sanaly transfertter kóz­del­gen. 1 qarashadaǵy jaǵdaı bo­­ıynsha olarǵa 2 trln 157 mlrd teńge bó­lin­gen. Onyń 94,2%-y ıgerilgen. Atqarylmaǵany – 124 mlrd teńge, onyń ishinde únemdelgeni – 21 mlrd teńge. Eń kóp ıgerilmeý Nur-Sultan qalasynda, Almaty, Batys Qazaq­stan, Túrkistan oblystarynda jáne Al­ma­ty qalasynda qalyptasqan.

Úkimet basshysy Qazaqstan ekono­mı­kasy pandemııa jaǵdaıyna sátti beıim­del­genin jáne senimdi ósim qarqynyn kór­setip otyrǵanyn atap ótti. Sondaı-aq óńirlerdiń jyl sońyna deıin áleýmettik-eko­nomıkalyq damýdyń josparlanǵan kórsetkishterine qol jetkizýin qamtamasyz etýdi tapsyrdy.

«Omıkron» shtamy anyqtalǵan joq

Eldegi sanıtarlyq-epı­de­mııa­lyq jaǵdaı týra­ly baıandaǵan Den­saý­lyq saqtaý mı­nıs­tri Alekseı Soıdyń aıtýyn­­­­sha, álemdik reıtıngte 1 mln tur­ǵynǵa shaqqanda Qa­zaqstan syrqattanýshylyq boıynsha 108-orynda, ólim-jitim boıyn­sha 222 el ishinde 102-orynda tur. Res­pýblıkada oń PTR testimen koronavırýs ınfeksııasynyń 977 714 jaǵdaıy jáne teris PTR testimen 83 209 jaǵdaı tir­kel­gen. Naýqastardyń 95%-dan astamy saýyǵyp shyqty. Búgingi tańda Aqmola ob­lysy ǵana «qyzyl aımaqta» tur. 5 óńir – «sary aımaqta», 11 óńir «jasyl aımaqta» ornalasqan.

Mınıstrdiń aıtýynsha, álemde qalyp­tas­qan epıdemııalyq jaǵdaı­dy eskere otyryp, Immýndaý jó­nin­degi ulttyq kon­sýltatıvtik komıssııa ha­lyqty revak­sınalaý taktıkasyn qaıta qaraǵan. Osy­laısha, 8 jeltoqsannan bas­tap 6 aıdan keıin vaksınalaýdy eki dozamen aıaqtaǵan barlyq adam, sondaı-aq koronavırýs ınfeksııasymen aýyrǵan adamdar revaksınalanady. Búginde revaksınalaýmen 44 702 adam qamtylǵan.

–Mınıstrlik koronavırýs ınfek­sııa­­sy shtamdarynyń aı­na­lymdaǵy nusqa­la­ry­na turaqty negizde monıtorıng ja­saı­dy. Almaty qalasynda koro­na­vı­rýs­tyń «Omıkron» shtamynyń nus­qa­syna tán mýtasııanyń bolýyna aldyn ala PTR skrınıngi júr­gizildi. «Omıkron» shtamy nus­qa­synyń aınalymy anyqtalǵan joq. Barlyq óńirde alynǵan oń synamalardyń úlgi­lerin tolyq genomdyq sekvenırleý jumystary jalǵasýda, – dedi ol.

Úkimet basshysy Asqar Mamın vaksınalaý qarqyny tómen Mań­ǵys­taý, Qostanaı jáne Batys Qa­zaq­stan oblys­tarynda halyqty vaksınalaýmen jáne revaksınalaýmen qamtýdy ulǵaıtýdy tapsyrdy. Premer-Mınıstr shetelde vırýstyń jańa shtamynyń taralýyn eskere otyryp, elge syrttan keletin adamdarǵa memlekettik shekarada kúsheıtilgen baqylaý jasaýdy jalǵastyrýdy tapsyrdy.

Sońǵy jańalyqtar