Qoǵam • 14 Aqpan, 2022

Aýksıonda – aýyldaǵylar quqyǵy...

2772 ret kórsetildi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Úkimettiń bıylǵy 8 aqpanda bolǵan keńeıtilgen otyrysynda sóı­legen sózinde: «Qazirgi tańda elimizde 1 mıl­lıonǵa jýyq adamnyń tabysy eń tómengi kúnkóris deńgeıine jetpeıdi. Bul – sońǵy 10 jyldaǵy eń nashar kórsetkish. Qazirgi ýaqytta meniń tapsyrmam bo­ıynsha Halyqtyń tabysyn arttyrýǵa arnalǵan baǵdarlama ázirlenip jatyr», dedi. Bul rette Úkimet eń tómengi jalaqy elimizdiń aýyl sharýashylyǵy salasynda ekenin eskerip, aýyl turǵyndarynyń ál-aýqatyn kóterý máselesin jan-jaqty qarastyrsa, quba-qup.

 

О́ıtkeni aýyldaǵy mardymsyz jalaqyny mise tutpaǵan jastar qalalarǵa údere kóship, bazar jaǵalap, kezdeısoq tabyspen kúnel­tip, bir bóligi jat dinı aǵymdar­dyń arbaýyna túsip adasyp júrgeni belgili. Olardyń birazy «Qasiretti qańtarda» aram pıǵyldylardyń azǵyrýyna erip qylmystyq áreketterge boı uryp, arandap qalǵany da anyq.

Úkimet tarapynan jete oılastyryl­maǵan jedel ýrbandalý úderisi jaqsy­lyq­qa jetelemeıtinin ómir shyndyǵy aıqyn kórsetip otyr. Ultymyzdyń altyn besigi – aýyldy saqtap, órkendetý ulan-baıtaq jerimizdi jat kózdiń suǵynan qorǵaý hám ulttyq qaýipsizdigimizdi qamtamasyz etý úshin de qajet.

Osy oraıda oılanarlyq máselelerdiń biri – aýyl turǵyndarynyń jer úlesterin paıdalaný quqyǵy.

О́tken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldaryn­daǵy jappaı jekeshelendirý kezinde memleket burynǵy keńsharlar men ujymsharlarda talaı jyl mańdaı terin tógip, adal eńbek etken aýyldaǵylardyń qamyn oılap, olarǵa belgili mólsherde jer úlesterin paıdalaný quqyǵyn 49 jylǵa bergeni málim. Olar osy múmkindikti paıdalanyp, sharýa qojalyqtary men jaýapkershiligi shekteýli seriktestikter quryp, ózderine tıesili jer úlesterin senimgerlik basqarýǵa berdi. Aýyldardaǵy parasatty, isker azamattar basqarǵan sharýashylyqtar óz úleskerlerine jyl saıyn qomaqty paı tólep nemese qalaýlaryna qaraı un, astyq, jemshóp, otyn áperip, kómektesip keledi. Alaıda aýyl adamdaryna úıip-tógip bergen ýádelerin tez arada «umytyp», mo­ıyndaryna alǵan mindettemelerin oryndamaı, jýas jurttyń esebinen ońaı jolmen baıýdy oılaǵan pysyqaılar da tabyldy. Ondaılar aýyldaǵylarǵa kúzde bir-eki qap un nemese astyq qaldyǵyn berip, «jarylqap» tastaǵandaı bolyp júredi. Talaıy aýyl turǵyndaryn aldap-sýlap, olardyń jer úlesterin paıdalaný quqyǵyn ekinshi deńgeıli bankterden mol nesıe alý úshin kepilge qoıǵyzyp, keıin alǵan qaryzyn qaıtarmaı, eki jaqty da taqyrǵa otyrǵyzyp ketti. Sol sebepti bankter kepilge qoıylǵan jer úlesterin paıdalaný quqyǵyn aýksıonǵa shyǵaryp, basqa kompanııalarǵa satyp jiberip, úleskerlerdi eshqandaı paısyz qaldyrdy.

Osyndaı qaýip tóngen Soltústik Qazaq­stan oblysynyń Aıyrtaý aýdanyndaǵy Qamysaqty jáne Syrymbet aýyldyq okrýg­terine qarasty bes aýyldyń turǵyndary byltyr aýdandyq ákimdik pen jergilikti quqyq qorǵaý organdarynan arasha suraǵan. Sebebi olardyń jer úlesterin paıdalaný quqyǵyn senimgerlik basqarýǵa alǵan «Jarqyn SK» JShS 2017 jyly «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ-dan 600 mln teńge nesıe alyp, onyń kepildigine 42 myń gektar egistik jerdi zańsyz qoıǵan bolyp shyqty. Keıin seriktestik basshylyǵy alǵan nesıesin ýaqtyly tóleı almaǵandyqtan, «Agrarlyq nesıe korporasııasy» ony sotqa berip, aýyldaǵylardyń egis alqaptaryn paıdalaný quqyǵyn óz menshigine alǵan. Ile ony aýksıon arqyly satyp, qarjysyn qaıtarmaqshy bolady. Tek aýyldaǵylardyń der kezinde dabyl qaǵyp, aryzdanýynyń arqasynda kepilde turǵan jerdi paıdalaný quqyǵyn aýksıon arqyly satýǵa sot sheshimimen tyıym salyndy.

О́kinishke qaraı, eginshilik jeri kóp soltústik óńirlerdegi talaı aýyl turǵyndary ózderi senim artqan seriktestikter basshy­lary­nyń zańsyz áreketterin ýaqtyly bile almaı, talap-aryz berý merzimin ótkizip alǵan­dyqtan, jer úlesterin paıdalaný quqy­ǵynan aıyrylyp qaldy.

Sondyqtan Parlament depýtattary Jer kodeksin taǵy bir qarap, aýyldaǵylardyń jer úlesin paıdalaný quqyǵyn kepilge qoıý­ǵa, aýksıon arqyly satýǵa tyıym salý jáne jer daýlaryn qaraý merzimin shekteýdi alyp tastaý máselelerin oń sheshkeni jón bolar.

 

Sońǵy jańalyqtar

Balabaqsha ma, álde mektep pe?

Bilim • Búgin, 08:35

Múgedekterge 254 mlrd tólendi

Qoǵam • Búgin, 08:34

«TekTau»-dyń baly tanymal

Aımaqtar • Búgin, 08:30

Tuńǵysh túsindirme kitap jaryq kórdi

Qazaqstan • Búgin, 08:27

Tıgraı tynyshtalmaı tur

Álem • Búgin, 08:23

Ashyq aspan astyndaǵy mýzeı ashylady

Aımaqtar • Búgin, 08:22

Jol kartasyn júzege asyrý mańyzdy

Saıasat • Búgin, 08:20

Dıplomatııa ardagerleri marapattaldy

Qazaqstan • Búgin, 08:18

О́ńir turǵyndarymen kezdesti

Saıasat • Búgin, 08:15

Aqyly joldaǵy ahýal qandaı?

Aımaqtar • Keshe

Buǵybulaý

Qazaqstan • Keshe

Júze bilý – ómir

Qoǵam • Keshe

О́lketanýshy

Qazaqstan • Keshe

Kebenek

Tarıh • Keshe

Sáýkele

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar