Bir túp sekseýil 4 tonna qumdy ustaıdy

Kepken teńiz tabanyndaǵy qum kóshkini­ne tosqaýyl qoıý maqsatynda Úkimet, oblys ákimdiginen bólek donorlardyń qol­daýymen de fıtoormanmelıorasııalyq jumystary júrgizilýde.

Jel sál kóterilse boldy, qum sýyryp turatyn óńirde tal-daraqtyń qadiri erekshe. Dese de, teńiz jaǵalaýynan jy­raq­taǵaly beri áýelgide tuz, keıinnen qum aralas daýyldy kórse de baıyrǵy jurt­ty qıyp ketetinder az. Osydan da Memleket basshysynyń 2020 jylǵy
1 qyr­kúıektegi Joldaýynda aldaǵy
5 jyl ishinde elimizdegi orman qoryn
2 mlrd aǵash kóshetterimen molaıtý týraly tapsyrmasy osy óńir úshin asa ma­ńyzdy sanalady. Prezıdent pármenin júzege asyrý úshin ótken jyly 101 myń gektar alqapqa fıtoormanmelıorasııa-­
lyq jumystar júrgizildi.

Orman sharýashylyǵy mekemesi tarapynan ormandy kúzetý, qorǵaý jáne ósimin arttyrý boıynsha birshama jumys atqaryldy.

– Byltyrǵy jumys josparyna sáıkes 1 myń gektarǵa kóktemgi sekseýil kóshetin otyrǵyzý Qasqaqulan ormanshylyǵynyń №162 oramynda jasaldy. Jalpy 1 mln 800 myń qara sekseýil kósheti egildi. Taǵy 1 gektar aýmaqqa terek pen Syr talynyń 40 myń qalamshasy otyrǵyzyldy. Bizdiń mekeme mamandary atqarǵan jumystar aıasynda 100 kılo úıeńki, 80 kılo qaraǵash tuqymdary sebildi. Osy kúni tuqymbaqta mehanıkalyq kútim jáne sýǵarý tolyǵymen aıaqtaldy, – deıdi Aral orman jáne janýarlar dúnıesin qorǵaý jónindegi kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń dırektory Bolat Bısenbaev.

Qashqan teńizben birge jelegi de seldirep qalǵan aımaqta tal-daraqtyń baǵaly ekenin sóz basynda aıttyq qoı. Kóktemgi jáne kúzgi kórkeıtý-kógal­dandyrý jumystary barysynda Aral­daǵy aýyldyq okrýg ákimderiniń sura­nys­taryna sáıkes 10 496 túp saıaly aǵash kóshetteri taratylyp berildi.

Jasyl jelekti molaıtý baǵytynda jumys atqaratyn mekeme mamandary­na jyl on eki aı tynym joq. Ásirese, kók­tem men kúz mezgilderinde jumys qyza­dy. Byltyr orman qorynyń sanıtar­lyq jaǵdaıyn baqylaý úshin 2 600 gektar alqapta patologııalyq zertteý jumys-­
ta­ry júrgizildi.

Esepti kezeńde orman zańdylyǵyn buzýdyń 5, janýarlar dúnıesin paıda­laný talaptaryn saqtamaýdyń 2 deregi anyqtaldy. Bul ákimshilik quqyq buzý­shy­lyq faktilerine tıisti aıyppuldar salynyp, tolyǵymen óndirildi.

Memlekettik orman qory aýmaǵynda aýyldyq okrýgtermen birlesken dala jáne iri sozylmaly órtterdi sóndirý is-qımyl josparyna sáıkes byltyr mem­lekettik orman qory aýmaǵynyń №20, 14, 8, 10, 3, 4 oramdaryndaǵy 449,5 gektar jerge baqylaý júrgizildi.

Orman qory aýmaǵyndaǵy órt qaýip­ti maýsymnyń bastalýyna baılanys­­ty keste boıynsha kezekshilik qoıylǵan. Aýyldyq okrýgterge eskertpe hattar men únparaqtar taratylyp, taqtaıshalar, ­bılbordtar jańartyldy.

Rezervtegi sý aıdyndaryn kúzetý me­kemeniń orman kútýshilerine buıryqpen bekitilip, tıisti jumys atqaryldy. Aýdan­dyq polısııa bólimi, oblystyq orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi aýmaqtyq ınspeksııa qyzmetkerlerimen birlesip, kólderdi tekserý, sholý jáne brokanerlikke qarsy jedel reıdter kestege sáıkes uıymdastyryldy. Qazir Amanótkel eldi mekeni mańyndaǵy Burmaqulaq arnasy bógelip, eski Aspaı sý tospasy arqyly Syrdarııa ózeniniń deńgeıi kóterilip, Aqshataý, Qamystybas kólder júıesine sý quıýda.

Sońǵy jyldary qańsyp qalǵan kólder júıesiniń qalypqa kele bastaýy teńizdi aýdan turǵyndarynyń úmitin oıatyp otyr. Byltyr qysta qar, jazda bir tamshy tambaı qýańshylyqtan mal men jan qınalyp qalyp edi. Bıyl ylǵal jetkilikti bolatyn túri bar.

Jalpy, Syrdyń sáni sanalatyn sek­seýildi jete zerttegen mamandar osy ósim­dik túriniń bir túbi 1 tonna qum us­taı­­tynyn aıtady. Sońǵy jyldardaǵy jú­ıeli jumys nátıjesinde kepken teńiz taba­nynda sekseýildiń mıllıondaǵan túbi jaıqalyp ósip keledi.

Qyzylorda oblysy