«Kórsetildi» dep jazylyp, kórsetilmegen em-dom da bar

ÁMSQ Almaty fılıalynyń dırektory 2021 jyldyń qory­tyndysy boıynsha júrgizilgen qymbat turatyn taldaýlar, dıag­­­nos­tıka jáne operasııalar sany aıtarlyqtaı óskenin, MÁMS engizilgenge deıin mun­daı medısınalyq qyzmetter qymbat bolyp kelgenin, endi bul medısınalyq saqtandyrý esebinen qoljetimdi ekenin alǵa tartyp otyr. Biz de óz tarapymyzdan bú­gin­gi tańda Almatyda ozyq teh­no­lo­gııalarǵa súıengen, buryn ja­­salmaǵan operasııalar jasala bas­taǵanyn naqty mysaldarmen dáıekteı alamyz.

– Qazaqstanda mindetti áleý­mettik medısınalyq saqtandyrý júıesi tolyqqandy iske qosyl­ǵanyna 2 jyl ótti. Jańa júıeniń jumysyna qatysty aıtylyp júr­gen syn pikirler barshylyq. De­genmen osy az ǵana ýaqyt ishin­de saqtandyrý júıesi ózi­niń tıimdiligin dáleldedi. Saq­tandyrylǵan azamattar buryn aqyly negizde ǵana kórsetilgen medısınalyq qyzmet túrlerin kedergisiz paıdalanyp bas­tady. Qazirgi tańda josparly túrde kórsetiletin medısınalyq kómek aqysy tolyǵymen derlik MÁMS arqyly tólenip jatyr. Oǵan ótken jyly halyqqa kórsetilgen qyzmet kólemi dálel bola alady, – deıdi T.Ábildaev.

Byltyr ÁMSQ Almaty tur­­ǵyn­daryna saqtandyrý pa­keti sheńberinde 93 mlrd teńge tóle­gen. Shyǵynnyń basym bóligi, ıaǵnı 48,6 mlrd teńgeden astamy stasıonarlyq medısınalyq kómekke, 3,9 mlrd teńge kúndizgi stasıonar qyzmetine jumsalǵan. О́tken jyldyń qory­tyndysy baǵasy qymbat bolyp keletin analızder, dıagnostıka men operasııa túrlerin halyqtyń saqtandyrý esebinen qajetinshe paıdalanyp jatqanyn kórsetti.

Mysaly, konsýltatıvtik-dıag­nos­tıkalyq qyzmetterge 14,5 mlrd teńge tólengen. Konsýl­tatıvtik-dıagnostıkalyq qyz­met­ter ishinde, ásirese KT men MRT-ǵa degen su­ranys joǵary. Bir jylda Almaty qa­lasynda jalpy somasy 848,1 mln teńgeni quraıtyn 70 myńnan astam KT jasalsa, qor 50 myńnan astam MRT qyzmetine 681,8 mln teńge tólegen. Sonymen qatar onko­logııalyq naýqastardy ny­sa­naly túrde tekserýge arnal­ǵan 6 myńnan astam PET-dıagnos­tıkaǵa 1,5 mlrd teńgeden astam qarjy jumsalǵan.

Saqtandyrý qarajatyna qar­qyndy túrde kórsetilip jatqan qyz­mettiń biri – medısınalyq ońal­tý qyzmeti desek, byltyr bul maq­satqa 6,2 mlrd teńge bólinip, onyń 222,4 mln teńgesi postkovıdtik rea­bılıtasııaǵa jumsalǵan.

 EKO jasatý da MÁMS júıesine kiredi

EKO jasatý da MÁMS júıe­sine kiredi. Almatyda medı­sı­nalyq saqtandyrý esebinen byl­tyrdan beri balaly bolýǵa umtylǵan jan­darǵa 3 687 EKO jasalǵan. Mysaly, 2020 jyly Almatyda jalpy quny 563 mln teńge bolatyn 643 EKO pro­­se­dýrasy jasalǵan bolsa, 2021 jyly atalǵan qyzmet sany 5,7 ese artqan. О́tken jy­ly 3 687 ekstrakorporaldy uryq­tan­dyrý jasalyp, oǵan 3,5 mlrd teńge jumsaldy. Taǵy bir mysal, 2020 jyly joǵary teh­nologııalardyń kómegimen 184 kardıohırýrgııalyq operasııa jasalsa, 2021 jyly atalǵan qyz­met kólemi 7 ese artyp, 1 329 ota ja­sal­ǵan. Oǵan qor 5,7 mlrd teń­ge tóledi. Jalpy, Qor 2021 jy­ly jo­ǵary tehnologııalardyń kóme­gimen jasalatyn operasııalar men ma­nıpýlıasııalarǵa 14,9 mlrd teńge aýdardy.

 Tegin medısınalyq kómek paketi men dári-dármek

Al tegin dári-dármekpen qam­ta­masyz etý máselesine kelsek, aqysyz medısınalyq kómek paketi boıynsha 35 syrqat túrine dári-dármek beriledi. Al MÁMS paketinde eresekterge 41 nozologııa, balalarǵa 63 nozologııa boıynsha dári beriledi. Atap aıtqanda, qan aınalymy júıe­si, as qorytý organdary, qan aýrýlary, endokrındik júıe, zat almasý, onkologııalyq isikter, júıke júıesi aýrýlary men birqatar juqpaly jáne parazıtarlyq dertter, tynys joldary men nesep júıesi keseline shaldyq­qandarǵa beriledi.

Byltyr Medısınalyq saq­tan­dyrý qory osy tegin medı­sınalyq kómekke 82,2 mlrd teńge jumsaǵan. Onyń ishinde, 9,8 mlrd teńge jedel járdem jáne sanıtarlyq avıasııa qyz­metine, 36,8 mlrd teńge – bas­tap­qy medısınalyq-sanıtar­lyq kó­mek­ke, ıaǵnı emhana deń­­geıinde kórse­tilgen qyz­­­met­­­ter­ge, 16,5 mlrd teńge – on­ko­­lo­gııa­lyq kómekke, 2,4 mlrd teńge – konsýltatıvtik-dıag­nostı­ka­lyq kómekke, 5,8 mlrd teńge ambý­la­torlyq gemodıalızge jum­salǵan.

2021 jyly tegin medısınalyq kómek jáne mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý paket­teri sheńberinde dári-dármekpen qamtýǵa 24,8 mlrd teńge bólingen bolatyn. Jyl sońyna deıin tegin medısınalyq kómek paketinde – 219 myńnan astam pasıent, MÁMS paketinde – 26 myńnan astam eresek pen 40 myńnan astam bala dárimen qamtamasyz etildi.

2022 jylǵa 20 mlrd teńgeniń dári-dármegin satyp alý týraly jospar bekitildi. Dárilik zattar jyl basynan beri bekitilgen kes­te boıynsha jetkizilip jatqany týraly, ıaǵnı dári-dármekke qa­tys­­ty málimetterdi pasıentter SQ-Farmasııanyń 1439 baılanys ortalyǵynan ala alady.

Mindetti áleýmettik medısı­nalyq saqtandyrý aıasynda 2022 jyly 187 medısınalyq uıymmen (onyń 80-i memlekettik) jalpy somasy 213,2 mlrd teńgege shart ja­sal­ǵany belgili boldy. Onyń ishin­de: tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi (TMKKK) sheńberinde 117,7 mlrd teńge jáne MÁMS júıesinde – 95,4 mlrd teńge. Bıyl barlyǵy 12 medısınalyq uıym qosyldy.

Ulttyq ekonomıka mınıs­tr­liginiń derekterine súıensek, Almaty qalasynyń 2 024 989 turǵynynyń ishinde saqtan­dyrylǵandardyń sany qazir 81,1%-dy quraıdy. Saqtandy­rylmaǵandardyń sany – 382 940 adam nemese 18,9%. Byltyr medısınalyq saqtandyrý qory­nan saqtandyrylǵan almaty­lyqtardyń medısınalyq kómegin tóleýge shamamen 93 mlrd teńge jumsalǵan.

«Barlyq josparly medısı­nalyq kómek MÁMS júıesi ese­­bi­nen óteledi. О́tken jyly shyǵyn­dardyń basym bóligi stasıonarlyq medısınalyq kó­mekti tóleýge jum­saldy – 48,6 mlrd teńgeden astam, taǵy 3,9 mlrd teńge kúndizgi stasıo­nar qyzmetterin tóleýge baǵyt­taldy», dedi T.Ábildaev.

Máselen, konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq kómek kórset­ke­ni úshin medısınalyq uıymdar­ǵa 14,5 mlrd teńge tólense, onyń ishinde eń kóp suranysqa ıe KT jáne MRT. Byltyr Almatyda 848,1 mln teńgege 70 myńnan astam KT qyzmeti, shamamen 681,8 mln teńgege 50 myńnan astam MRT jáne 1,5 mlrd teńgeden astam somaǵa pozıtrondy-emıssııalyq tomografııanyń 6 myń­nan astam qyzmeti kórsetildi. MÁMS júıe­sinde kórsetilgen qyz­metter arasynda ońaltý jeke mańyz­ǵa ıe. Ońaltý kómegine 6,2 mlrd teńge baǵyttaldy, onyń ishin­de postkovıdti ońaltýǵa 222,4 mln teńge jumsalǵan kórinedi.

 Emhanalarǵa 1,8 mlrd teńge aıyppul salyndy

О́kinishke qaraı, ótken jy­ly megapolıstegi medısına uıym­­dary 1,8 mlrd teńge­niń qyz­me­tin kórsetýde túrli kem­shilik­terge jol bergen. Osylaısha, Medı­sı­nalyq saqtandyrý qory 2021 jy­ly Almatydaǵy medısına uıym­­dary 75 myń qyzmetti du­rys kórset­pegenin anyqtap, qala­da­ǵy emdeý mekemelerine 1,8 mlrd teńge aıyp­pul salynyp otyr. Kem­shi­liktiń basym bóligine bastap­qy medısınalyq-sanıtarlyq kómek uıymdary jol bergen. Emhanalar kórsetken qyz­metten 60 myń kemshi­lik anyq­­talyp, 194,6 mln teńge qaı­ta­ryp alyndy. Sonymen qatar aqaýmen kórsetilgen 15 myń qyzmet – stasıonarlar men stasıonardy almastyratyn kómek uıymdaryna tıesili. Olar osy úshin 1,6 mlrd teńge aıyppul tóledi.

«Monıtorıng barysynda anyq­talǵan kemshilikterdiń deni emdeý-dıagnostıka barysynda bel­gilengen standarttardan aýytqý, medısınalyq qu­jat­­tardy durys toltyrmaý, qyzmet baǵasyn negizsiz ósi­rý syndy olqylyqtarǵa kelip saıady. Sonymen qatar «kórse­tildi» dep jazylǵan belgili bir qyz­met túrleriniń shyn máninde kórse­tilgenin rastaı almaǵan klınıkalar da bar», deıdi Tileýhan Ábildaev.

Eske sala ketsek, qor sarapshylary halyqqa kórsetilgen qyzmet sapasyn turaqty baqylaıdy. Kórse­tilgen qyzmet aqysy da jan-jaqty tekserýden keıin tólenedi. Qaıtaryp alynǵan qarajat medı­sınalyq kómektiń ózge túrlerine jumsalady.

ALMATY