Qazaqstan • 03 Naýryz, 2022

Basym baǵyttar – jańa formatta

68 ret kórsetildi

Elordada Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa otyrysy ótti. Jıyn barysynda ótken jyldyń qorytyndylary, bıylǵa arnalǵan josparlar talqylandy. Otyrysqa Parlament depýtattary, Prezıdent Ákimshiliginiń, úkimettik emes jáne dinı uıymdardyń, etnomádenı birlestikterdiń jáne BAQ ókilderi qatysty.

Otyrysta Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Asqar Omarov 2021 jyldyń negizgi qory­tyndylary men vedomstvonyń 2022 jylǵa arnalǵan mindetteri týraly aıtyp berdi. «Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi 2021 jyly aýqymdy jumys atqardy. Sonymen birge zaman ózgerisine saı Memleket basshysy men Úkimet mınıstrliktiń basym baǵyttaryn jańa formatta iske asyrýdy tapsyrdy. Mınıstrlik 2021 jyly azamattyq qoǵammen qarym-qatynasqa tyń serpin berdi. Osy oraıda Qazaqstannyń Azamattyq forýmynyń merekelik onynshy jıynyn erekshe atap ótken jón. Is-shara bılik pen qoǵam dıaloginiń mańyzyn taǵy bir márte dáleldedi. Forým barysynda úkimettik emes uıymdar, buqaralyq aqparat quraldary, bıznes jáne jalpy azamattyq sektor ókilderinen myńnan asa usynys pen usynym kelip tústi», dedi mınıstr.

Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, 2021 jyly «Qoǵamdyq keńester týraly» zańǵa túzetý­ler engizildi. Zań qoǵamdyq keńes­ter­diń ókilettikterin aıtarlyqtaı kúsheıtti. «Májiliske qoǵam ókil­derimen talqylaýdyń barlyq kezeńinen ótken «Qoǵam­dyq baqylaý týraly» zań jobasy engizildi. Úkimettik emes uıym­darǵa grant berý erejelerine ózge­ris engizdik. Halyqtyń sura­nysyn eskerip, ony alǵash ret jal­py talqyǵa saldyq», dedi A.Omarov.

2021 jyly «Úkimettik emes uıymdar Akademııasy» jobasy jalǵasyn taýyp, sonyń aıasynda byltyr 800-den asa azamattyq sektor ókili oqytylǵany málim boldy. Jalpy, mınıstrlik Úki­mettik emes uıymdarmen birge túrli jobalardy iske asyryp jatyr. Jyl saıyn respýblıka boıynsha áleýmettik mańyzy bar 2 myńǵa jýyq joba qolǵa alynady eken.

A.Omarov óz baıandamasynda 2022 jyly mınıstrliktiń barlyq baǵyty boıynsha jumys aqparat salasyn damytý jáne azamattyq qoǵammen ózara is-qımyl tetikterin jetildirýge baǵyt­talatynyn atap ótti. Osy­laısha, ol 2021 jyly ótken Qazaq­stannyń X Azamattyq forýmy­nyń qorytyndysy boıynsha ÚEU, BAQ, bıznes jáne jalpy azamattyq sektor ókilderinen 1000-nan asa usynys pen usy­nymdar kelip túskenin atap ótti. Mınıstrdiń aıtýynsha, qoǵam­nan kelip túsetin barlyq syndarly usynys nazardan tys qalmaıdy jáne olar mınıstrlik pen basqa da múddeli memlekettik organdar tarapynan egjeı-tegjeıli zerdelenedi.

Mınıstrlik bıyl azamattyq qoǵamdy damytý tetikterin jetil­dirýge basymdyq berip otyr. Eń aldymen, úkimettik emes uıymdardy granttyq qarjylandyrý tetikteri jetildiriledi. Tıisti zań jobasy ázirlengen. Qujat úkimettik emes uıymdar men halyqtyń qalaýyna saı keletin ózekti jobalardy ǵana irikteýge múmkindik beredi. Osylaısha, ózekti máseleler naqty sheshilmek.

Ekinshiden, qoǵamdyq keńes­ter jumysynyń sapasyn arttyrý josparlanyp otyr. Osy maq­satta úkimettik emes uıymdar, azamattyq belsendiler, BAQ keńinen tartylmaq. Sóıtip mem­lekettik organdar men óńirler ákim­dikteriniń qoǵamdyq keńes­teri quramy jańartylmaq. «Úshin­shiden, qaıyrymdylyq pen vo­lonterlikti yntalandyrýǵa jáne damytýǵa ekpin beremiz. Osyǵan baılanysty tıisti zań jobasyn usyndyq. Zań qabyl­dan­ǵannan keıin kótermeleý kvotalary kóbeıedi. Osylaısha, jumysqa ornalasqan volonterler sany aıtarlyqtaı artady. Jalpy, bıyl túrli formattaǵy 20 myńnan asa is-shara ótki­zýdi josparlap otyrmyz. Tór­tin­­shiden, aýyldyq úkimettik emes uıymdar men azamattyq bel­sen­dilerdiń bastamalaryna 50 sha­ǵyn grant berýdi josparlap otyr­myz. Iаǵnı jergilikti qoǵam­dastyqty jumyldyrý, aýyl bastamalaryn damytýda kósh­bas­shylardy anyqtaý jáne aýyl tur­ǵyn­darynyń sıfrly jáne qarjylyq saýattylyǵyn art­tyrýǵa ba­ǵyttalǵan sha­ǵyn granttar konkýrsy uıym­das­tyrylady», dedi mınıstr.

A.Omarovtyń aıtýyn­sha, aqparattyq sala – mınıstrlik qyzmetiniń mańyzdy baǵytynyń biri. 2021 jyly mınıstrlik quqyǵy buzylǵan jýrnalısterdiń quqyǵyn qorǵaý reglamentin qabyldady. Qujat qoǵam ókil­derimen, buqaralyq aqparat qural­darymen jáne tıisti organdar­men birlesip muqııat talqy­lanǵan. Mınıstrdiń aıtýynsha, jýrnalısterdi akkredıtteýdiń jańa qaǵıdalary bekitildi. Salamatty ómir saltyn nasıhattaıtyn áleýmettik jarnamalardy otandyq telearnalarda kórsetý qaǵıdalary naqtylandy. Sıfrly teleradıony engizý jobasyn iske asyrý jalǵasty. Búginde 11 óńir sıfrly televızııaǵa tolyq kóshken. El Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyn merekeleý aıasynda 73 medıa joba iske asyryldy.

A.Omarov Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes, 2021 jyly otandyq teleserıaldar, derekti tarıhı fılmder óndirisin ulǵaıtýǵa den qoıylǵanyn atap ótti. Telearnalardan Ahmet Baıtursynuly, Qanysh Sátbaev sekildi ult zııalylary týraly serıaldar kórsetilip, kórermen kózaıymyna aınaldy. Áleýmettik mańyzy zor jobalardyń arasynda «Balapan» telearnasy janynan ashylǵan Erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalarǵa arnalǵan anımasııa mektebiniń jumysyn aıtýǵa bolady. Bul jobanyń iske asyrylýy bıyl da óz jalǵasyn tabady.

Mınıstr óz sózinde qoǵamdyq sanany jań­ǵyrtý salasynda al­ty negizgi baǵyt jatqanyn atady. «Byltyrdan bastap baǵdar­lama óskeleń ur­paq­ty, ásirese oqýshylardy jáne mek­tep jasyna deıingi balalar­dy tárbıeleýge basymdyq berdik. «Ulttyq tár­bıe», Tiji jáne Nickelodeon arna­larynyń bala­lar kontentin qazaq tiline aýdarý sekildi aýqymdy jobalardy jú­zege asyryp jatyrmyz. Aıtpaq­shy, Tiji jáne Nic­kelodeon qazaq ti­linde jaqynda shyǵady, tusaý­ke­se­ri ótedi», dedi vedomstvo bas­shysy.

Onyń málimeti boıynsha bul baǵyttaǵy basty basym­dyq – «Ulttyq rýhanı jań­ǵyrý» jáne Jol kartasy jobala­ryn sapaly iske asyrý. «Bul stra­tegııalyq qujattar Qazaqstandyq biregeılik pen zııatkerlik áleýetti, memlekettik tildi damytýǵa, ulttyń mádenı kodyn saqtaýǵa jáne ilgeriletýge, jastardyń jan-jaqty damýy men ózin-ózi tanytýyna baǵyttalǵan», dedi ol.

Jalpy, bıyl da aldymyzda memlekettiń aqparattyq ju­mysy sapasyn, otandyq BAQ-tyń básekege qabiletin odan ári damytý mindeti tur. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes Úkimettiń aqparattyq jumysy deńgeıin aıtarlyqtaı kó­terý qajet. Osyǵan baılanys­ty memlekettik mekemelerdiń ju­mysyn BAQ arqyly baǵalaý kózdelip otyr. «Bıyl BAQ salasyn damytýdy BAQ jáne ÚEU ókil­derimen keńinen talqyla­maqpyz. Bul jumys aqparat salasyn damytýdyń 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan Ulttyq jos­pary sheńberinde júrgiziledi. 2022-2023 jyldarǵa arnalǵan oqytý jónindegi arnaıy jospardy iske asyrý josparlanǵan. Bul medıa mamandardyń biliktiligin damytýǵa, halyqtyń medıa jáne aqparattyq saýattylyǵyn qa­lyp­tastyrýǵa baǵyttalǵan», dedi A.Omarov.

Sonymen qatar memlekettik telearnalardy jetildirýdiń jańa tásilderi ázirlengeni málim boldy. Máselen, bıyl 24 kz mem­lekettik telearnasy jańa formatta jumys isteýdi bastap otyr. Bul memlekettiń aqparat saıasatty tıimdi ári sapaly júzege asyrýǵa múmkindik beredi.

Mınıstrlik ókili 2030 jylǵa deıingi otbasylyq jáne genderlik saıasat tujyrymdamasy iske asyrylyp jatqanyn da habarlady. Qazirgi tańda tujyrymdama aıasynda qoǵamdaǵy áıelderdiń quqyqtary men múmkindikterin ynta­landyrý jáne ilgeriletý jumys­tary júrgizilip keledi. «Byl­tyr 24 jeltoqsanda gender­lik teńdikti qamtamasyz etý jáne áıelder quqyǵyn qorǵaý jónindegi is-sharalar jospary bekitilgenin atap ótkim keledi. Qujat BUU Qaýipsizdik Keńesiniń 2022-2025 jyldarǵa arnalǵan birneshe qararyn iske asyrýǵa baǵyttalǵan. О́ńirlerde turmystyq zorlyq-zombylyqqa ushyraǵan áıelder men balalardyń ýaqytsha turýyna jaǵdaı jasalǵan otbasyn qoldaý ortalyqtary jumys isteıdi. Ortalyqtar quqyqtyq, psıhologııalyq, áleýmettik, tuǵyn úı suraqtary boıynsha jan-jaqty keńester beredi. Sondaı-aq 2021 jyly «Mereıli otbasy» konkýrsyn ótkizý erejesine ózgerister engizildi. Elimizdiń 17 óńirinen 17 úlgili otbasy jeńimpaz atandy. Olar týraly rolıkter men sıýjetter BAQ pen áleýmettik jelilerde keńinen taraldy», dedi mınıstr.

Aqparat jáne qoǵamdyq damý vıse-mınıstri Aleksandr Danılov memlekettik jastar saıasatyn iske asyrýdyń jańa tásilderi týraly aıtyp berdi. Ol aýyl jastaryn jáne áleýmettik osal jastardy áleýmettendirý, kásibı baǵdarlaý, jumysqa ornalastyrý boıynsha usynylǵan sharalar týraly málimdedi. «Qazir jastar saıasatyna qyzyǵýshylyq ta, jastar sany da aıtarlyqtaı ósip keledi. Bul bir jaǵynan demografııalyq statıstıka, onyń ishinde Prezıdenttiń jastar sanatyna kiretinderdiń jasyn 35-ke deıin ulǵaıtý jónindegi tapsyrmasyna da baılanysty», dedi vıse-mınıstr A.Danılov.

Vıse-mınıstr jastar saıasa­tynyń birqatar jańa qaǵıdasy ázirlengenin eske saldy. «Birinshi kezekte, jastardy obekt retinde qarastyrýǵa bolmaıdy. Jastar – memleket úshin eń ma­ńyzdy
sýbekt, mańyzdy resýrs. Jas­tardy obekt retin­de qaraýdy qoıyp, sýbekt retin­de sanasý tásiline kóshýge tıispiz. Jas­tardyń ózi de memleket olarmen qandaı turǵyda jumys isteýi kerek­tigin aıtyp, suranys­taryn jetkize bilýi kerek. Bul óte mańyzdy másele. Ekinshi ma­ńyz­dy mindet – ataýly jumys. Jas­tarǵa birjaqty qarap, jalpy­lama qarym-qatynas ornatý azdyq etedi. О́ıtkeni ár óńirdegi jas­tardyń umtylystary ár túrli. Sondyqtan jastar saıasaty ıkemdi, ataýly bolýǵa tıis», dedi vıse-mınıstr.

Sonymen qatar «Qoǵamdyq kelisim» RMM qyzmeti týraly Ǵalymjan Qusmanǵalıdiń óz baıandamasynda etnosaralyq qaty­nastardy damytý salasynda atqarylyp jatqan jumystar týraly aıtyldy.

Sondaı-aq negizgi spıkerler arasynda azamattyq qoǵam ókilderi Qazaqstan Azamattyq alıansynyń prezıdenti Baný Nurǵazıeva, Qazaqstan Internet qaýymdastyǵynyń prezıdenti Shavkat Sabırov sóz sóıledi. Olar Aqparat jáne qoǵamdyq damý salasyndaǵy ózekti máse­le­lerge toqtalyp, ózderiniń naqty usynystaryn aıtty.

Sońǵy jańalyqtar

Ozyq óndiris ornynda boldy

Aımaqtar • Búgin, 08:20

Ult saýlyǵyn ulyqtaǵan megapolıs

Elorda • Búgin, 08:18

Baǵdaryń qalaı, bas qala?

Elorda • Búgin, 08:17

«Astana Operamen» dos bolaıyq

Teatr • Búgin, 08:15

Dımash pen Djekson

О́ner • Búgin, 08:10

Utqanymyz shamaly bolyp tur

Qoǵam • Búgin, 08:05

Irikteýdiń ekinshi kezeńine ótti

Sport • Búgin, 08:02

Egizder festıvali

Qoǵam • Búgin, 08:00

Elordanyń damý dańǵyly

Elorda • Keshe

«Nur-Sultan kitaphanasy»

Elorda • Keshe

Qattalǵan tarıh qazynasy

Elorda • Keshe

Ahańnyń adaldyǵy

Ahmet Baıtursynuly • Keshe

Qaraly kezeń kartınasy

Qazaqstan • Keshe

Parıjge syımaǵan Pol

О́ner • Keshe

Qarttar úıindegi vals

Qoǵam • Keshe

Uqsas jańalyqtar