Qoǵam • 15 Naýryz, 2022

Jylqyny atyp jyǵýǵa deıin jettik-aý...

544 ret kórsetildi

Uly Abaı óz zamanynda kórshi jurt­tar­dyń tynymsyz qareketine qarap, qam­syz júrgen qazaǵynyń jaıbaraqat tir­ligine qarny ashyp: «Ne ǵylym joq ne­mese eńbek te joq, eń bolmasa kettiń ǵoı mal baǵa almaı...» dep ashyna jaz­ǵa­ny málim. Sodan beri bir jarym ǵasyr­dan asa ýaqyt ótse de halqymyz óz bo­ıyn­daǵy keri­tartpa kemshilikterinen áli túgel arylyp bolmaǵany anyq.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy 8 aqpanda ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózinde: «Adal eńbek etý – bárimizge ortaq mindet. О́kinishke qaraı, keıde jurt, ásirese jas­tar mańdaı terin tógip, jumys istegisi kelmeıdi. Aýyrdyń ústimen, jeńildiń astymen júrgendi jón kóredi. О́ıtkeni olar bizde adal eńbek laıyqty baǵalanbaıdy dep oılaıdy. Jastar bastyqtar men aýqattylarǵa jaqyn júretin túrli alaıaq­tar­dyń, jemqorlardyń shalqyp ómir súrip jatqanyn kórip otyr. Tipti solarǵa qarap boı túzeıtin boldy. Qoǵamda ta­bys­qa jetýdiń tóte joly osy degen qate túsinik ornyǵýda. Oǵan qosa taǵy bir jaǵymsyz úrdis bar. Keıbireýler adal eńbekpen jetistikke jetetin múmkindik joq ekenin kórgen soń esh áreketsiz qol qýsyryp otyrady. Jumys isteýdiń ornyna jaqyndaryna da, memleketke de masyl bolýda. О́zine járdemaqy men jeńildik talap etip, alaqan jaıýdan arlanbaıdy. Tipti jergilikti bılikke qoqan-loqy kórsetýden de taıynbaıdy. Ultty jegideı jeıtin osy keselder elimizdi keri tartýda. Mınıstrden malshyǵa, qarjygerden qara jumysshyǵa deıin árqaısymyz bul týraly tereń oılanýymyz kerek. Tıisti qorytyndy jasap, durys áreket etýimiz qajet. Sonda ǵana biz órkenıetti qoǵam qura alamyz», dedi.

Rasynda da, ǵulama aqyn babamyzdyń «esektiń artyn jýsań da mal tap» dep eńbekke úndep ketken úlken ósıetin ómirlik qaǵıdatyna aınaldyrǵan aǵaıyndarymyz kóp deý qıyn. Ásirese, aýyldy jerlerde.

Osydan biraz jyl buryn Soltústik Qazaqstan oblysyna qarasty Ýálıhanov aýdanynyń ortalyǵy – Kishkenekól aýylynda aýdan ákiminiń turǵyndar aldynda esep berý kezdesýine bardyq. Sonda osy jıynǵa arnaıy kelip, qatysyp otyrǵan oblys ákimine bir áıel: «Bizdiń kóshede turatyn adamdardyń sıyrlaryn baǵatyn baqtashy tabylmaı, kúnde qıyndyq kó­rip júrmiz. Siz osy máseleni sheshýge kómektesińizshi...» dep qıyla ótinish aıtty. О́ńirdiń birinshi basshysy dereý Kishkenekól aýylynyń ákimin ornynan turǵyzyp: «Osy aýylda qansha jumyssyz bar?», dep surady. «200 adam jumyssyz júr», dep jaýap berdi ol. «Sol 200 adamnyń ishinen bir baqtashy bolǵysy keletin kisi shyq­pasa, onda sizder maldy jaıylymǵa shyǵaryp baqpaı-aq qoıyńyzdar, japondar sııaqty qorada baǵyńyzdar...» dep ázildep, jurtty kúlkige qaryq qyldy oblys basshysy. Biraq arada bir apta óter-ótpeste jergilikti turǵyndarmen jumysty durys uıymdastyra almaǵany úshin aýdan ákimin qyzmetinen bosatty.

Qazir de teriskeı óńirlerdegi kóptegen aýyldyq eldi mekende baqtashy, shopan, jylqyshy tabý ońaı emes. Ásirese, jylqyshylar tapshy. Ana bir jyldary mal urlyǵy beleń alyp turǵan kezde qapııada baǵyp júrgen jylqylarynan aıyrylyp qalǵan talaı jylqyshy tıisti sot sheshimine sáıkes mal ıelerine joǵalǵan maldarynyń qunyn tóleı almaı, qatty qınalǵanyn, tipti qaısybiri sol sebepti ózine qol jumsaǵanyn bilemiz. Sony estip, jadyna túıgen jastar jaǵy jylqyshylyqtan at-tondaryn ala qashatyn bolǵan.

Al atakásibimizdi ardaqtaı almaýy­myz­dyń saldarynan basqa da keleńsizdikter týyn­dap jatyr. Byltyr batys óńirlerde uıym­dasqan urylar dalada jaıylyp júrgen jylqylardy myltyqpen atyp óltirip, so­ıyp, basyn, ishek-qa­ry­nyn, terisin ıt-qusqa qal­dyryp, tek etin ǵana alyp ketkenin esti­ge­nimizde jaǵa­myz­dy ustaǵan edik. Jýyrda áleý­mettik je­­liden soǵymdyq jyl­qyny ata dás­tú­­­ri­­mizben aıaqtaryn baılap, jerge jy­ǵyp baryp baýyzdaýdyń orny­na, qaq mań­daıynan myltyqpen atyp qu­latqan aǵa­ıyn­dardy kórip, aza boıy­myz qaza boldy. Qasıetti Qambar ata tú­li­gin qas­ter­lep ósken qazaǵymyzdyń osyn­daı mas­qa­ra­shy­lyqqa deıin jetkeni qa­byr­ǵa­myz­dy qaıystyrarlyq jaǵdaı emes pe?!

Sońǵy jańalyqtar

Pavlodarda jer astynan sý atqylady

Aımaqtar • Búgin, 14:25

12 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 10:30

Birqatar óńirde aýa sapasy nasharlady

Ekologııa • Búgin, 09:45

2186 adam koronavırýstan jazylyp shyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:30

Baqytjan Saǵyntaev jańa qyzmetke saılandy

Taǵaıyndaý • Búgin, 09:22

Elorda «jasyl» aımaqqa ótti

Koronavırýs • Búgin, 09:13

Bir kúnde 1643 adamnan koronavırýs anyqtaldy

Koronavırýs • Búgin, 09:00

1/16 fınalǵa shyǵa almady

Tennıs • Búgin, 08:45

Uqsas jańalyqtar