Qarashyǵanaq: Áriptestik pen damý – basty basymdyq

О́mir súrý sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan áleýmettik jáne ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrý О́nimdi bólý týraly túpkilikti kelisimde bekitilgen mindettemelerge engizilgen. QPO 1998 jyldan beri Oral óńiriniń áleýmettik damýyna eleýli úles qosyp keledi. Naqty neni, qashan jáne qaıda salý kerektigi oblys basshylyǵymen birlesip, Batys Qazaqstan oblystyq máslı­hatynyń bekitýimen sheshiledi. Bul bizge eń suranysqa ıe jobalardy birlesip tańdaýǵa múmkindik beredi. Iаǵnı suranys usynysty týdyrady.

О́zekti baǵyttaǵy bul ju­mys­tar bıyl da júrgizilýde. Oral – elimizdiń «batys qaqpa­sy» ekenin jurtshylyq moıyn­da­ǵan. Sondyqtan óńir úshin kólik-logıstıkany damytý erek­­she mańyzǵa ıe. Dál osy us­­ta­nym­darǵa oraı «Oral» halyq­­ara­lyq áýejaıyn qaıta jań­ǵyr­tý máselesi qaraldy. О́tken ǵasyrdyń jetpisinshi jyldary salynǵan ǵımarat barlyq jaǵy­nan eskirgen. Sonymen qatar 2014-2015 jyldary ushý-qoný jolaǵy barlyq úlgidegi zama­naýı ushaqtardy qabyldaý úshin qaıta jańǵyrtyldy. Áýejaı ter­mı­nalyn qaıta qurý – keshen­di jobanyń jalǵasy. Oǵan qara­jatty qurylys-montaj jumystaryna tapsyrys berýshi «Qara­shyǵanaq Petroleým Ope­reı­tıng B.V.» kompanııasy ból­di. Ǵımarattyń aýdany ul­ǵaıyp, termınaldyń ózi za­ma­naýı dızaında jasaldy. Teh­­nıkalyq jab­dyqtar halyq­aralyq stan­darttarǵa saı. Avıa­sııa­lyq qaýip­­sizdik máselelerine kóp kó­ńil bólinedi. Sondaı-aq keden­dik, shekaralyq, sanıtar­lyq-ka­ran­tındik qyzmetter, aqparat­tyq ortalyq pen medısınalyq pýnkt, ishki jáne halyqaralyq reısterge arnalǵan jeke zaldar bar. Qazir nysan paıdalanýǵa berý­ge daıyn deýge bolady. Jańa áýe­jaı­dyń ótkizý qabileti saǵa­ty­na 200 jolaýshyǵa eseptelgen, al áýe tasymalynyń jyldyq kóle­mi 400 myń jolaýshyny quraıdy.

QPO-nyń kólik-logıstıka salasyna tikeleı qatysy bar taǵy bir iri áleýmettik nysan – Oral qalasynyń jańa Aqjaıyq shaǵyn aýdanyna Shaǵan ózeni ar­qy­ly ótetin kópiri bar jol­dyń qurylysy. Buǵan deıin kom­panııanyń tapsyrysy boıynsha oblys ortalyǵyndaǵy temir jol arqyly ótetin kópir qurylysy men Oral qalasy mańyndaǵy «Derkýl» shaǵyn aýdanymen baılanystyratyn kópir qaıta jańǵyrtylyp úlgerilgen bolatyn. Iаǵnı QPO-nyń kópirler­di qaıta qalpyna keltirý jáne sa­lý tájirıbesi bar, bul, árıne, ja­ńa strategııalyq mańyzdy ny­san­nyń qurylysyna paıdasyn tıgizedi.

Jalpy bilim beretin mektep­ter­diń qurylysy týraly da osy­ny aıtýǵa bolady. Bilim berý ny­sandary da – áleýmettik árip­testik baǵdarlamasynyń negiz­gi basymdyqtary. Kompanııa ob­lys aýmaǵynda birqatar sha­ǵyn jınaqty mektepterdiń qu­ry­lysyna atsalyspaq. Iаǵnı shet aýmaqtarda balalardy oqytýǵa sapaly ári qolaıly jaǵ­daı jasalady. QPO kompanııa­sy salǵan mektepterde sapaly bilim alýǵa jáne bos ýaqytty ótkizýge barlyq jaǵdaı jasalǵany is júzinde dáleldendi. «Paryz» bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi baıqaýynda kompanııa «Úzdik áleýmettik joba» nomınasııasynda kúmis júldemen marapattaldy. Oralda salynǵan mektep osyndaı joǵary baǵaǵa ıe boldy.

Aýrýdy emdeýden góri aldyn alý ońaı ekeni belgili. Son­dyqtan QPO áleýmettik jos­parynda sporttyq-saýyqtyrý keshenderin (SSK) salýǵa úlken kóńil bóledi. Oralda, oblystyń barlyq aýdanynda sporttyq-saýyqtyrý keshenderin qurý mindeti alǵa qoıyl­dy. Bul aýqymdy da jaýap­ty iske qarashyǵanaqtyq ınves­torlar belsene qatysýda. Qazirgi tańda Batys Qazaqstan oblysynyń ár aýdanynda – osyndaı 6 ny­san­nyń, al Oral qalasynda bir balalar men jasóspirimder sport mektebiniń qurylysy aıaq­tal­dy. Bul baǵyttaǵy jumys­tar jalǵasýda. Sport ǵımarat­tary­nyń barlyǵynda komandalyq sport túrlerine arnalǵan zaldan basqa, trenajerlarda jattyǵýlar jasaýǵa, sporttyń kúshti túrleri boıynsha jattyǵýlar jasaýǵa arnalǵan bólmeler, al sporttyq-saýyqtyrý ortalyqtarynda týrnıketter men júgirý joldary bar oıyn alańdary bolady.

QPO baspanamen qamtamasyz etý sııaqty mańyzdy máseleni sheshýden de shet qalmaıdy. Áleý­mettik jobalar josparynda Oral qalasynda salynatyn kóp­qabatty turǵyn úılerdiń qury­ly­sy bar. Seriktestik salynyp jatqan shaǵyn aýdandarda  abattandyrý jumystaryna da atsalysýda.

Kópshiligi oblysta tirkelgen áleýmettik jobalardy júzege asy­rýǵa tek qazaqstandyq qury­lys kompanııalarynyń qatysýy ma­ńyzdy. Merdigerlerdi tań­daý kezinde QPO jergilikti óndirý­shilerdi qoldaý jáne jergilikti qamtýdy arttyrý qaǵıdattaryn ustanady. Qurylys kompanııa­larymen ózara túsinistik rýhynda damyp kele jatqan áriptes­tik baılanystar saqtalady. Joǵa­ry sapa mindetti bolyp ta­bylady. Ol jobalaý pro­se­sinde de, jumystardy óndirý­de de saqtalýy kerek. Qoldany­la­tyn materıaldardyń sapa­sy da baqylanady. Onyń ústine taǵy da qazaqstandyq ónimderge basymdyq berilgen. Al qury­lysshylar QPO-men yn­ty­maq­tastyqty naǵyz sheberlik mek­tebi dep sanaıdy. Munda tutyný­shynyń baqylaýy turaqty túrde júzege asyrylady. Onyń ókilderi sáýlet-tehnıkalyq qadaǵalaý uıymynyń mamandarymen birge qurylys alańdarynda jumys isteıdi, bul barlyq týyndaǵan máselelerdi der kezinde jáne jedel sheshýge múmkindik beredi.

Sapa parametrleri men qaýip­sizdikke qatysty joǵary talap­tardy oryndaý úshin qosym­sha oqytý qajet. Naǵyz sheber­lik ta­bıǵı túrde básekege qabilet­tilikti arttyrady jáne qazaqstan­­dyq qurylysshylarǵa qıyndyq­syz jumys isteýge múmkindik bere­di. Sondyqtan QPO-men yn­ty­maqtastyq óte bedeldi jáne pers­pektıvaly bolyp sanalady.

«Qarashyǵanaq Petroleým Opereıtıng B.V.» kompanııasy Qazaqstan Respýblıkasynyń eń bedeldi marapattarynyń biri – bıznestiń áleýmettik jaýap­kershiligi úshin beriletin «Paryz» syılyǵymen túrli nomınasııalar boıynsha birneshe ret mara­pat­tal­ǵan. Al ótken jyly alǵash ret baıqaýdyń Gran-prı ıegeri atan­dy, bul – Qarashyǵanaq jobasyna qatysýshylardyń joǵary jetistikterin moıyndaý. QPO-nyń oblystyń áleýmettik ın­fraqurylymyn damytýǵa sal­ǵan ınvestısııasynyń jalpy somasy 454 mln dollar­dan asady dep baǵalanyp otyr. Osy qarjylandyrý aıasy­nda Batys Qazaqstan oblysy­nyń bar­lyq aýdanynda 220-den astam áleý­mettik jáne ınfra­qu­­ry­lymdyq joba júzege asyryldy.