Jańa zerthanada zamanaýı jabdyq ornatylǵan. Ol FCC katalıtıkalyq krekıng katalızatory úlgileriniń hımııalyq quramyn, ústińgi qabatynyń aýmaǵyn jáne basqa da fızıkalyq qasıetterin anyqtaıdy.
Katalıtıkalyq krekıng prosesi munaıdy tereń óńdeýdi qamtamasyz etedi jáne mazýt pen vakýýmdyq gazoıldy óńdeý esebinen benzın men suıytylǵan gazdy óndirý kólemin ulǵaıtady. FCC katalızatory synamalary taldamasynyń naqty jáne ýaqtyly alynǵan nátıjeleri otandyq munaı óndirý zaýyttarynyń (MО́Z) joǵary sapaly munaı ónimderin óndirýdiń tehnologııalyq prosesine shuǵyl ózgeris engizýine múmkindik beredi.
Osy ýaqytqa deıin otandyq MО́Z-der katalızator synamalaryn eýropalyq zerthanalarǵa jiberip kelgen edi, al olardyń qorytyndysyn alý uzaq ýaqytqa sozylatyn. Jańa zerthana ashylǵannan keıin taldaý qorytyndysyn alý merzimi eki kúnge deıin qysqarady.
Zerthana amerıkalyq W.R. Grace & Co kompanııasy (Grace) jáne «QazMunaıGaz» UK» AQ (QMG) qurǵan birlesken kásiporyn aıasynda ashyldy.
Aıta ketý kerek, Grace kompanııasynyń negizi 1854 jyly qalanǵan. Ol katalızator óndirý boıynsha álemdik kóshbasshy bolyp sanalady. Qazirgi kezde Eýropa naryǵynyń 63 paıyzyn jáne Taıaý Shyǵys naryǵynyń 100 paıyzyn ıemdenip otyr. Kompanııa álemniń 40 elinde jumys isteıdi jáne FCC katalızatoryn óndiretin 7 zaýyty bar.
Álemge áıgili kompanııanyń bir jarym ǵasyrdan asatyn tarıhy qyzǵylyqty. Ony Irlandııada týyp-ósken 22 jastaǵy Ýılıam Rassel Greıs Perýde quryp, arada 11 jyl ótkende Nıý-Iorkte bas keńsesin ashqan. Bıznesmen keıin saıasatpen de aınalysyp, Nıý-Iorktiń katolıkterdiń arasynan shyqqan alǵashqy meri atanǵan. 1904 jyly, 72 jasynda dúnıeden ozǵan soń, onyń ornyn birge qyzmet atqarǵan inisi Maıkl basyp, kompanııanyń qurylymyn áldeqaıda keńeıte túsken. Al kompanııanyń negizin qalaýshynyń nemeresi Djozef Pıter Greıs 1945 jyly basshylyq tizginin óz qolyna alyp, AQSh-taǵy munaı uńǵymalaryn ornatatyn asa iri flotqa ıe bolǵan, álemdegi eń iri mal sharýashylyǵyn, kakao-burshaq ónimderin óndiretin kompanııany jáne basqa da birqatar ónerkásip ornyn basqarǵan. Ol gendik ınjenerııa men gendik terapııanyń pıoneri atanyp, Vashıngtonda zertteý ortalyǵyn qurǵan. 1954 jyly kompanııa arnaýly hımıkattar men materıaldar naryǵyna shyǵyp, 2016 jyldan beri katalızatorlar óndirýmen de aınalysa bastaǵan.
Atyraýda ashylǵan birlesken kásiporynda qazaqstandyq mamandar eńbek etetin bolady. Grace kompanııasy olardy ozyq tehnologııalarmen jumys isteýge oqytýdy óz moınyna alyp otyr.
Sondaı-aq qazirgi ýaqytta Grace jáne QMG Qazaqstanda munaı óńdeý salasynda qoldanylatyn katalızator óndiretin tolyq sıkldi zaýyt salý perspektıvasyna baǵalaý júrgizip jatyr. Bul otandyq shıkizatty paıdalaný jáne logıstıkanyń arzandaýy esebinen katalızator qunyn tómendetýge múmkindik bermek.
Buǵan qosa, Atyraýda jańadan ashylǵan zerthana munaı salasynyń mamandaryn sapaly daıarlaýǵa septigin tıgizbek. Osy maqsatpen onyń bazasynda stýdentterdiń óndiristik tájirıbeden ótýi úshin qazaqstandyq joǵary oqý oryndarymen yntymaqtastyq ornatý múmkindigi pysyqtalyp jatyr.
Osydan birneshe jyl buryn Atyraýda ashý josparlanǵan zerthananyń iske qosylýy – Qazaqstan men Amerıka Qurama Shtattary arasyndaǵy ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń júıeli jalǵasyn taýyp jatqanynyń taǵy bir aıǵaǵy ispetti.
