Aımaqtar • 12 Sáýir, 2022

Qys ketkenimen, qyraýy kóńilde

330 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Júzi jadyrap, shýaǵy kilkip kóktem kelgenimen, Step­nogorsk qalasynyń turǵyndarynyń kóńili áli kúpti. Qyraýly qystan qalǵan naz, ókpe bar.

Qys ketkenimen, qyraýy kóńilde

At tóbelindeı ǵana sha­ǵyn qalanyń turǵyndary ótken qystan jylýǵa jary­maı, jaýrap shyqty. Qaıt­qan qustyń qanatyna ilesip qar ushqyndap, qys túskeli páterleri sýyp ketken tur­ǵyndar qansha ret dabyl qaq­qanymen, buqaralyq aqparat quraldary men áleýmettik jelilerde jerine jetkize aıtyp, jan aıqaıyn jazyp jatqanymen, shyntýaıtynda jetkilikti kóńil aýdarylmady. Bıyl qańtar, aqpan aılarynda ǵana qala ishindegi saý tamtyǵy qalmaǵan jylý jelileri 397 ret jarylyp, eldiń esin shyǵardy.

Bul bıylǵy qysta ǵana kórgen qıynshylyq emes, ót­ken jyly da qala tur­ǵyn­darynyń ókpesi qara qazandaı bolǵan.

2021 jyly jylý júıesi 278 márte jarylyp, áýrege saldy. Birde jylymshy ǵana jylýy bar jylý qubyry endi birde qanjylym bolyp qaterdiń boıaýyn qalyńdata túsken. Qala turǵyndarynyń aıtýyna qaraǵanda, qaqaǵan qys ishinde qıraǵan qazan­dyqty almastyryp, basqa qazandyqty qosqansha, arada attaı on saǵat ýaqyt ótedi eken. Arqanyń aqtútek borany men túkirigiń jerge tús­kenshe muz bolyp qatatyn aqyrǵan aıazda sonshama ýaqyt jylýsyz otyrý juqalap aıt­qanda, et-súıekten óte­tin azap. Jylý elektr stan­sa­synyń qazandyqtary eskir­gendikten qaıta-qaıta isten shyǵyp, turaqty jylý berý múmkin bolmaı keldi.

Osy arada bir qadap aıta ketetin dúnıe, jylý berý mekemesi men turǵyndardyń arasynda jandy baılanystyń bolmaýy. Jaǵdaıdyń qalaı qalyptasyp otyrǵanyn naq­tylap aıtyp, elge túsin­dir­megendikten keıin oryndy ókpe-nazdyń jıi aıtylatyny da ras. Jarytymdy jylý páterlerine kelip tur­­maǵan soń turǵyndar da jy­lý aqysyn ýaqtyly tó­leı qoımaıdy. Qaryz da qor­dalanyp qalǵan. Dál qazir qala turǵyndary jylý tóle­mine 1 mlrd 700 mln teńge kóleminde qaryzǵa batyp otyr. Bul jaǵdaıdyń kesiri de bar. Tozyǵy jetken jylý júıesi men qazandyqty jón­deýge qyrýar qarjy qa­jet ekendigi belgili. Maman­dar­dyń esepteýine qaraǵanda, qaladaǵy jylý júıesiniń 80 paıyzynyń tozyǵy jetken.

– Jylý elektr stansa­sy­nyń jumysyn jolǵa qoıýǵa tyrysamyz. Biraq ol úshin óte kóp qarajat kerek, – deı­di «Stepnogorskaıa TES» jaýapkershiligi shekteýli se­riktestiginiń aksıoneri Vladımır Sıdelkovskıı, – tutynýshylar da berilgen jylýdyń tólemaqysyn ýaqy­tynda tóleýi kerek.

Qalyptasyp otyrǵan jaǵ­daı halyqqa ashyq aıtylyp, túsindirilýi kerek edi. Ortaq sharýanyń ýaqtyly atqa­ry­lýy úshin tólemaqy jı­naý jumystaryn shıratý kerek. Sonda ǵana kásiporyn kem-ketigin bútindeýge múm­kin­dik alady. Ekinshi bir ja­ǵynan on jyl boıy jylý jú­ıesiniń jóndelmeýi, keı­bir tetikteriniń ýaqtyly aýys­tyrylmaýy tyǵyryqqa ákelip tiregen. Eger dál qazir qaýyrt qımyl jasamasa, onsyz da tozyp bitýge taıaý turǵan jylý jelisi múlde iske alǵysyz bol­ǵaly tur.

Qarjy izdep, yrǵalyp-jyrǵalyp júrgende jaz kózdi ashyp-jumǵansha óte shyǵady. Al keler qysta qapysyz da­ıyndalý úshin qazirden bas­tap qam jasaý kerek. Ortaq iske jergilikti bıznes ókilderi qol ushyn berip, birlese qı­myldasa tipti jón. Qalaı bolǵan kúnde de qarapaıym qala halqy jylýsyz qalmaýy kerek qoı.

 

Aqmola oblysy,

Stepnogor qalasy