555 betten turatyn Qurandy 1977 jyly ǵalym-dáriger Ermentaı Yslamuly Semeıdegi dosyna kelgen saparynda tapqan. Bul qundy jádigerdi 14 sáýir kúni Almaty qalasynan arnaıy kelip, Abaı eliniń týmasy, tehnıka ǵylymdarynyń doktory, halyqaralyq ekologııa jáne tirshilik qaýipsizdigi Akademııasynyń akademıgi Baqdáýlet Qumar Abaı mýzeıine tapsyrdy.
B.Kákimulynyń aıtýy boıynsha E.Slamnyń Máskeýdegi I.M.Sechenov atyndaǵy №1 medısınalyq ınstıtýtynyń aspırantýrasynda birge oqyǵan Orynbasar Beısenbın degen dosy sol jyldary Semeı medısınalyq ınstıtýtynyń nefrologııa boıynsha kafedra meńgerýshisi qyzmetin atqarǵan. Aqshoqyda ótken dosynyń úılený toıyna Almaty qalasynan kelgen E.Slam Qunanbaı qajynyń qorymy baryn estip, quran oqyp qaıtýǵa zırat basyna barady. Jergilikti kirpishten qalanǵan qorymdy aınala júrip, úsh jaq qabyrǵasy qulaǵanyn baıqaıdy. Qulamaǵan soltústik jaq uzyn qabyrǵanyń joǵarǵy jaǵynda taýshalaı qalanǵan qobdısha tárizdi tesiktiń aýzyn kórgen eken. Sol jerge qolyn sozyp kórip, ishinen qalyń kitapty baıqaıdy. «Syrtqy betteri qatty, shetteri dymqyldaý sarǵaıǵan quran kitabyn kórip, qatty tolqydym», dep óz estelikterimen bólisken eken. Aq oramalǵa orap Almatyǵa alyp ketken bul qasıetti kitapty 45 jylǵa jýyq óz jeke arhıvinde saqtaǵan.
2021 jyly ǵalymdar jınalǵan toıda Baqdáýlet Kákimulymen kezdesip, osy syrymen bólisken. Sol sátte uzaq jyldar saqtalǵan qundy jádigerdi amanat etip tapsyryp, Abaı eline qaıtarýyn ótingen eken.
Qolyna túsken kitapty mýzeıge tapsyrmas buryn B.Qumar zertteý jumystaryn júrgizip, qaıdan, qashan shyqqanyn anyqtap alýdy jón sanapty. Osy oraıda Quran ǵaripterin tereń zerttep shuǵyldanǵan Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetiniń Shyǵystaný fakýltetine qarasty «Jazba jádiger rýhanı mura» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent Zýbaıda Shadqam jáne «Taıaý Shyǵys jáne Ońtústik Azııa» kafedrasynyń dosenti Shynar Kalıeva úlken qoldaý bildirgen. Sondaı-aq zertteý barysynda kitap ishinde bet kólemi kishi basqa qurannyń 14 beti de bolǵany anyqtalǵan.
Ǵalym 19 ǵasyrda shyqqan bul kitapty Abaı mýzeıine tarıhshy-ǵalymdardyń jáne BAQ ókilderiniń qatysýymen tabystap, mýzeı aýlasyna Almaty qalasynan arnaıy ákelgen aǵash kóshetterin otyrǵyzdy.
Ata-babadan qalǵan baı muramyzdyń, hakim Abaıdyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna baılanysty qundy jádigerlerimizdiń tarıhynan syr shertetin dúnıelerdi jınaqtap, bolashaq urpaqqa nasıhattaýda Abaı mýzeıiniń atqaratyn róli erekshe. Aldaǵy ýaqytta da Abaı mýzeıi tarapynan aýqymdy zertteý jumystary júrgiziletin bolady.
Araı Talǵatqyzy
Abaı mýzeıiniń baspasóz qyzmeti
