Bıznes • 22 Maýsym, 2022

Kásipkerlikke kedergi kóp

422 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Jańa Qazaqstandy qurýǵa qa­dam jasalyp jatyr. Demek bári jańarýy qajet. Osy oraıda kásip ashyp, otandyq ekonomıkany órkendetýge úles qosýdy kózdeıtin kásipkerler jeterlik. Alaıda olardyń keı­biri burynǵysha aldynan kese-kóldeneń qoıylatyn kedergiden qutyla alar emes. Kásipkerler «Atameken» UKP-nyń Atyraý óńirlik fılıalyna ózderi tap bolyp otyrǵan 35 máseleni she­ship berýdi usynǵan.

Kásipkerlikke kedergi kóp

Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»

О́ńirlik kásipkerler palatasy dırektorynyń orynbasary Sársenbaı Joldybaevtyń aıtýynsha, byltyrǵy tamyzdan beri Atyraý qalasy ákiminiń hattamalyq tapsyrmasyna sáıkes abattandyrý, kógaldandyrý jáne kólik turaǵyn ashý úshin jer telimin berý toqtatylǵan. Bas tartý týraly sheshimge bıznes sýbektileriniń ortaq paıdalanýdaǵy jer telimin suraýy, jerdi zańsyz qorshaýy, qosymsha qu­ry­lys úshin jaldaý sharttaryn buzýy, shlagbaýmdar ornatýy negiz bolǵan.

– Osy oraıda jergilikti atqarý­shy organdar aldyn ala bekitilýge tıis eskızdik jobany da talap etedi. Avtoturaqqa, abattandyrýǵa jáne kógaldandyrýǵa jer berý týraly she­shim qalalyq sáýlet jáne qala qu­rylysy bóliminiń buıryǵy tú­rin­de resimdeledi. Atyraý qalasy ákim­diginiń bul áreketi jerge qa­tys­­ty zańnamanyń talaptaryna tike­leı qaıshy keledi. Bul bıznes sýbek­tileriniń quqyǵyn shekteıdi, – deıdi S.Joldybaev.

Onyń pikirine qaraǵanda, ákimdik josyqsyz kásipkerlerdiń jekelegen áreketine baılanysty basqa bıznes sýbektileriniń quqyǵyn hattamalyq sheshimmen shektemeýi kerek. Qazir qosymsha ákimshilik kedergiler jasalyp otyr. О́ıtkeni qosymsha ruqsat alý qajet. Jer telimderin ýaqytsha nemese turaqty paıdalanýǵa berýge qatysty barlyq másele jergilikti atqarýshy organdardyń sheshimimen resimdelýge tıis. Máselen, «Project Stroy Group» JShS abattandyrý, kógaldandyrý jáne kólik turaǵy úshin eskızdik joba tártibinde ákim­dik algorıtmine sáıkes bekitilgen jer ýchaskesinde kóppáterli turǵyn úı qurylysyn bastaǵan. Alaıda jer telimi jeke turǵyn úı qurylysy úshin jeke tulǵalarǵa berilgen. Endi bul ­ny­sandy qalaı paıdalanýǵa berý týraly másele týyndap otyr. Seriktes­tik ákimdikke, óńirlik kásipkerler palatasyna jáne prokýratýraǵa ótinish­ter jazǵan.

– Bul – ınvestısııalyq joba. Onda memlekettik qoldaý sharalary qarastyrylǵan. Onyń ishinde avtoturaqqa jer telimin berý jáne kógaldandyrý da bar. Joba bul jer telimi bos kezde sáýlet bólimimen kelisilgennen keıin ǵana jasaldy. Sonyń negizinde eskızdik joba beki­tilip, jumystar bastaldy. Endi bul jer basqa adamdarǵa tıesili ekeni bel­gili boldy. Olar óz talaptaryn usyn­dy. Biz qurylysty toqtatýǵa máj­búr boldyq. Qazir máseleniń qalaı she­shiletinin kútip otyrmyz, – deıdi «Project Stroy Group» JShS ókili Nurbek Sadyqov.

Al «Beka» jeke kásipkerliginiń ókili Aısáýle Orazovanyń aıtýyna qaraǵanda, jıhaz shyǵaratyn seh ǵımaratynyń qujatyn resimdeý múmkin emes. Bir jyldan beri qandaı kedergige tap bolǵanyn tarqatyp aıtyp berdi.

– Taýardyń shyǵarylǵany týra­ly málimeti bar «ST-KZ» forma­tyn­daǵy sertıfıkat alǵymyz keledi. Osy maqsat úshin turǵyn úıdi sehqa aınaldyryp, nysanaly maqsatyn ózgertý úshin qujattaryn resimdeı bastadyq. Biz 1 mıllıon teńge kó­le­minde memlekettik baj salyǵyn tóledik. Qala ákiminiń tıisti sheshimi shyqty. Alaıda qazir sáýlet bólimi ǵımarattyń qurylys normalary men erejelerine sáıkes emestigin alǵa tartyp, bizge sáýlet-josparlaý tapsyrmasyn bermeı otyr. Sonda ákimniń sheshimi qalaı shyqty? Muny nege mem­lekettik baj salyǵyn tólegennen keıin aıtyp otyr? Bir jyldan beri osy máseleni sheshe almaı kelemiz, – dep qynjylys bildirdi A.Orazova.

Buǵan qosa memlekettik satyp alý týraly kelisimshart jasasqan oqý ornynan aqshany da, qalǵan taýardy da ala almaı otyr. Oqý ornymen 2020 jyldyń qazan aıynda jalpy somasy 4 mln teńgege jýyq taýardy jetkizý týraly kelisimshart jasalǵan. «Beka» jeke kásipkerligi qarasha aıynda shart talabyn oryndaǵan. Sot birneshe ret bıznes sýbektisiniń talabyn qanaǵattandyrýdan bas tartqan.

– Oqý ornynyń basshylary sál keıin tóleımiz dep, tapsyrys bergen taýardy qabyldap aldy. Al jyl sońynda kelisimshartty buzatynyn málimdedi. Osy oqý ornynyń dırektory osylaı jasaýǵa májbúr ekenin aıtyp, biraq uzamaı taýar úshin aqsha tólenedi dep sendirdi. Úsh aı kútip, esh nátıje shyqpaǵan soń, sotqa aryz berdik. Sotta bizdiń tarapty kásipkerler palatasynyń advokaty qorǵady. Alaıda taýardy materıaldyq jaýapty emes tulǵa qabyldap alǵan dep, talap aryzymyzdy qanaǵattandyrmady. Oqý ornynyń dırektory bizdiń taýardy qabyldaý úshin sol adamdy ózi tanystyrǵan edi, – deıdi A.Orazova.

«Eurostream» JShS-nyń qarjy dırektory Naýryzbaı Qabıdiń jaǵdaıy da máz emes. Onyń málimetinshe, bul seriktestik qurylys materıaldaryn jetkizip, sý súzgilerin ornatýmen aınalysyp júr. Biraq Ekonomıkalyq tergeý departamentiniń qyzmetkerleri oǵan qatysty jalǵan shot-faktýralar bergeni úshin qylmystyq is qozǵaǵan.

– Seriktestik basshysy laýazymyn atqaratyn týysymdy jalǵan shot-faktýralar arqyly 800 mıl­lıon teńge urlady dep qorqytyp otyr. Bizdiń esepshotymyzǵa mundaı aqsha túsken joq. Bizde taýardyń satyp alynǵanyn, jetkizilgenin rastaıtyn qujattar bar. Barlyq tapsyrys berýshi taýardy alǵanyn rastaıdy. Biz taýardy shetelden ákelemiz. Taýarlar kedendik baqylaýdan ótedi. Sondaı-aq bizde memlekettik kirister komıteti­nen elektrondy shot-faktýralar shy­naıy ekeni aıtylǵan hat bar. Pro­kýratýraǵa da aryz jazdyq. О́zim­niń kinásiz ekenimdi qalaı dáleldeýim kerek? Endi sońǵy qadamǵa baryp, ózimdi órtep jiberýden basqa amalym qalmady, – dep nalıdy Naýryzbaı Qabı.

Kásipkerlerdiń kásibine kese-kóldeneń qoıylǵan mundaı keder­gilerdiń birazynan oblys ákimi Serik Shápkenov te, onyń birinshi orynbasary Serik Aıdarbekov te, oblys prokýrory Halıdýlla Dáýeshov te habardar. Demek kásipkerlerdiń buzyl­ǵan quqyǵy qorǵalyp, adymyn ashtyrmaıtyn tusaýdaı bolǵan qıyndyq­tar oń sheshimin tabatyn shyǵar. Bul – quqyǵy taptalǵan kásipkerlerdiń úmiti.

 

Atyraý oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Denıs Nıkısha kelesi kezeńge óte almady

Olımpıada • Búgin, 16:16