Qoǵam • 27 Maýsym, 2022

Áleýmettik mártebesi joq mamandyq

3591 ret kórsetildi

Elimizdiń jýrnalıster qaýymy kórnekti qalamger, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Sherhan Murtazanyń «Jýrnalıst atan túıe sekildi. Arqalaǵany altyn bolǵanymen, jegeni – jantaq» degen sózin umyta alar emes. Sebebi bul ashy da aqıqat sóz aıtylǵaly ondaǵan jyl ótse de, qoldaryna qalam men mıkrofon ustap, aqparat maıdanynyń alǵy shebinde jantalasyp júrgen áriptesterimizdiń jaǵdaılary onsha ózgergen joq.

Olar tipti koronavırýs pandemııasy el basyna kún týǵyzyp, myńdaǵan adam ajalmen arpalysyp jatqan syn shaqta da dárigerlermen qatar bastaryn báıgege tigip, kásibı paryzdaryn adal atqarǵanymen, memleket tarapynan ózderine eshqan­daı áleýmettik qoldaý kórsetilmegeni­ne nalyǵany belgili. Árıne, «Úmitsiz – shaıtan» demekshi, úmit jibi úzilgen joq. Sebebi Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń buqaralyq aqparat quraldarynyń (BAQ) qoǵamnyń kókeıkesti máselelerin arqaý etken jarııalanymdaryna der kezinde nazar aýdaryp, pármendi sharalar qoldanyp kele jatqany kópke málim. Sonyń ishinde respýblıkamyzdyń bas basylymdary Egemen Qazaqstan men «Kazahstanskaıa pravda» gazetteri kótergen talaı problema da Prezıdenttiń tikeleı qoldaýymen oń sheshimin tapty. Olardyń qatarynda «Egemen» synǵa alǵan Qyzylorda oblysynyń Aral aýdanyndaǵy Sekseýil kentinde temir joldyń ústimen mektepke baryp, ómirlerine qaýip tóndirip júrgen oqýshylar úshin jańa mektep salý, jetim kýrsanttarǵa qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes áleýmettik qoldaý kórsetý, Batys Qazaqstan oblysynyń shurq-tesik joldaryn jóndeý sııaqty máseleler bar. Al «Kazahstanskaıa pravda» gazetindegi Soltústik Qazaqstan oblysyna ońtústik óńirlerden qonys aýdarǵan azamattardy qabyldaýda jol berilgen óreskel kemshilikterdi áshkerelegen maqala boıynsha Prezıdent tapsyrmasymen arnaıy tekseris júrgizilip, nátıjesinde úsh aýdan ákimi qyzmetterinen bosatylǵan. Memleket basshysynyń BAQ-qa degen osyndaı syndarly kózqarasy «tórtinshi bıliktiń» qoǵamdaǵy róli men bedelin arttyra túskeni kámil. Buǵan qosa, burynǵy Ulttyq qoǵamdyq senim keńesinde aıtylǵan usynysqa oraı Prezıdentimiz Qylmystyq kodekstegi «Jala jabý» babyn Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske aýystyrýǵa uıytqy bol­ǵany da onyń baspasóz bostandyǵyn keńeı­tý­ge shyn yqylasty ekenin kórsetedi.

Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstr­liginiń burynǵy jáne búgingi basshylarymen kezdesken saıyn jýrnalısterdiń jandary qınala aıtatyn muqtajdyqtary – baspananyń qoljetimsizdigi men jalaqynyń tómendigi. Bul rette Almaty qalasynyń ákimdigi birneshe jyldan beri 35 jasqa deıingi azamattarǵa, sonyń ishinde jýrnalısterge de jeńildikpen jaldamaly páter alý quqyǵyn beretin «Almaty jastary» baǵdarlamasyn iske asyryp jatqany – ózge óńirlerge ónege eterlikteı bastama. Ony birinshi bolyp Nur-Sultan qalasynyń ákimdigi qoldaǵanyn da aıta ketken abzal.

Al jýrnalısterdiń jalaqysyn kóterý máselesi, ásirese memlekettik tapsyryspen jumys isteıtin BAQ úshin asa ózekti bolyp otyr. Aılyǵy shaılyǵyna áreń jetetin áriptesterimizdiń talaıy júregi qalaǵan kásibimen jylaı-jylaı qoshtasyp, kóńili jatpasa da «nany mol» salalarǵa amalsyz aýysyp jatyr. Bul – BAQ-taǵy kadrlar sapasyn tómendetip, otandyq jýrnalıstıkanyń deńgeıin kóterýge múmkindik bermeıtin faktor. Tirelgen tuıyqtan shyǵar jol – memlekettik tapsyrys tarıfterin qaıta qaraý. Árıne, ol úshin qosymsha bıýdjet shyǵyny qajet. Biraq qazirgi zamannyń syn-qaterlerin eskersek, otandyq basylymdar men telearnalardy damytýdan qarjy aıaýǵa bolmaıtyny anyq.

Áriptesterimizdiń: «Ne memlekettik qyz­metshige, ne áleýmettik qyzmetshige jatpaımyz. Sonda biz kimbiz?» degen saýalyna kelsek, kez kelgen memlekettik organnyń baspasóz qyzmetinde nemese basqa qyzmetin­de júrgen jýrnalıst qana memlekettik qyz­metshi bolyp sanalatynyn aıtqan jón. Al aksıonerlik qoǵam, jaýapkershiligi shekteýli kásiporynda qyzmet etetin jýrnalıske qandaı áleýmettik mártebe berýge bolady? Másele – áleýmettik mártebeńde emes, aı saıyn alatyn jalaqyńnyń mólsherinde. Al ol darynyń men eńbekqorlyǵyńa da baılanysty.

Oılap qarasaq, sóz – «tas jaratyn, tas jarmasa, bas jaratyn» qýatty qarý. Sol qarý – jýrnalıstiń qolynda ekenin umytpaıyq...

Sońǵy jańalyqtar

Elorda «jasyl» aımaqqa ótti

Koronavırýs • Keshe

Uqsas jańalyqtar